[ULPIANUS libro quarto disputationum. ] §41.1.33.prIn eo, quod seruo castrensi ante aditam hereditatem filii familias militis legatur, uel eo, quod stipulatur seruus, tractatur apud Marcellum libro uicensimo, ex cuius persona uel stipulatio uires habeat uel legatum.
[울피아누스, 『논의록』 제4권]\n 군인인 가자(가족원인 아들)의 유산 상속이 승인되기 전에 그의 진중특유재산에 속하는 노예에게 유증이 이루어지거나, 또는 그 노예가 약정(구두 계약)을 한 경우에 대하여, 마르켈루스는 제20권에서 그 약정 또는 유증이 누구의 인격으로부터 효력을 얻는지 논하고 있다.
et puto uerius, quod et Scaeuolae uidetur et ipse Marcellus tractat, si quidem adeatur hereditas, omnia ut in hereditario seruo, si adita non sit, ut in proprio patris esse spectanda: et si usus fructus fuerit huic seruo relictus, modo patri uideri delatum, modo heredi, nec a persona in personam creditur transisse. §41.1.33.1Eadem distinctione quis utetur etiam, si res fuerit subtracta: aut cessare aut non furti actionem dicet, si ex testamento adierit, quoniam hereditati furtum non fit, aut, si non adierit, patri dabitur furti actio. §41.1.33.2Nam et condictio, quotiens seruus hereditarius stipulatur uel per traditionem accipit, ex persona defuncti uires assumit, ut Iuliano placet: cuius et ualuit sententia testantis personam spectandam esse opinantis.
그리고 스카에볼라도 동의하고 마르켈루스 자신도 논하고 있듯이, 다음의 견해가 더 올바르다고 나는 생각한다. 즉, 유산 상속이 승인된다면 모든 것은 유산 노예의 경우와 같이 고려되어야 하고, 승인되지 않는다면 아버지 고유의 노예의 경우와 같이 고려되어야 한다는 것이다. 또한 이 노예에게 용익권이 유증된 경우, 그것은 때로는 아버지에게, 때로는 상속인에게 부여된 것으로 간주되며, 인격에서 인격으로 이전된 것으로 믿어지지는 않는다.\n 물건이 절취된 경우에도 동일한 구별이 적용된다. 즉, 유언에 따라 상속을 승인했다면 유산에 대해서는 절도가 성립하지 않으므로 절도소송이 불가능하다고 말할 것이고, 승인하지 않았다면 아버지에게 절도소송이 부여될 것이다.\n 왜냐하면 유산 노예가 약정을 하거나 인도를 통해 취득할 때마다, 율리아누스가 주장하듯이 반환청구(condictio) 역시 피상속인의 인격으로부터 효력을 얻기 때문이다. 그리고 유언자의 인격이 고려되어야 한다고 생각한 그의 견해가 통용되고 있다.