[PAULUS libro quadragensimo ad edictum. ] §38.1.20.prquod nisi fiat, praetorem ipsam patrono denegaturum operarum praestationem: idque est uerum, quia unusquisque, quod spopondit, suo impendio dare debet, quamdiu id quod debet in rerum natura est.
[파울루스, 『고시 주해』 제40권에서] 만약 이것이 행해지지 않는다면, 법무관은 후원자에게 노역 제공 그 자체를 거부할 것이다. 그리고 이것은 타당한데, 왜냐하면 누구나 자신이 약속한 것을, 자신이 채무를 지고 있는 대상이 실재하는 한, 자기 자신의 비용으로 제공해야 하기 때문이다.
§38.1.20.1Ex prouincia libertum Romam uenire debere ad reddendas operas Proculus ait: sed qui dies interea cesserint, dum Romam uenit, patrono perire, dummodo patronus tamquam uir bonus et diligens pater familias Romae moraretur uel in prouinciam proficiscatur: ceterum si uagari per orbem terrarum uelit, non esse iniungendam necessitatem liberto ubique eum sequi.
프로쿨루스는 해방자유인이 노역을 제공하기 위해 속주로부터 로마로 와야 한다고 말한다. 그러나 그가 로마로 오는 동안 경과한 날들은 후원자가 성실한 사람이자 엄격한 가장으로서 로마에 머물거나 속주로 떠나는 한 후원자에게 상실된다. 그러나 만약 그가 전 세계를 유랑하고자 한다면, 해방자유인에게 어디서나 그를 따라다녀야 할 의무를 부과해서는 안 된다.