[PAULUS libro nono ad edictum. ] §3.5.14.prPomponius libro uicensimo sexto in negotiis gestis initio cuiusque temporis condicionem spectandam ait.
[파울루스, 고시 주해 제9권] 폼포니우스는 [고시 주해] 제26권에서, 사무관리에 있어서는 각각의 시기가 개시되는 시점에서의 [피관리자의] 신분 상태가 고려되어야 한다고 말한다.
quid enim, inquit, si pupilli negotia coeperim gerere et inter moras pubes factus sit? uel serui aut filii familias et interea liber aut pater familias effectus sit? hoc et ego uerius esse didici, nisi si ab initio quasi unum negotium gesturus accessero, deinde alio animo ad alterum accessero eo tempore, quo iam pubes uel liber uel pater familias effectus est: hic enim quasi plura negotia gesta sunt et pro qualitate personarum et actio formatur et condemnatio moderatur.
그가 말하기를, 가령 내가 피후견인의 사무를 처리하기 시작했는데 그 과정에서 그가 성년이 되었다면 어떻게 되겠는가? 혹은 노예나 가자의 [사무를 시작했는데] 그 사이에 그가 자유인이나 가부가 되었다면 말이다. 나 역시 이 점이 더 옳다고 배웠다. 다만, 내가 처음부터 마치 하나의 사무를 처리하려는 의도로 착수했다가, 그 후 그가 이미 성년, 자유인 또는 가부가 된 시점에 다른 의도를 가지고 다른 사무에 착수한 경우가 아니라면 말이다. 왜냐하면 이 경우에는 마치 복수의 사무가 처리된 것과 같아서, 당사자들의 자격에 따라 소도 형성되고 유죄 선고[의 액수]도 조절되기 때문이다.