[GAIUS libro nono ad edictum prouinciale. ] §15.1.27.prEt ancillarum nomine et filiarum familias in peculio actio datur: maxime si qua sarcinatrix aut textrix erit aut aliquod artificium uulgare exerceat, datur propter eam actio.
[가이우스의 지방 고시 주해 제9권] 여성 노예들의 이름으로도, 가자의 딸들의 이름으로도 특유재산에 관한 소가 제기된다. 특히 그녀가 바느질하는 여자이거나 직조하는 여자이거나, 또는 어떤 일반적인 기술을 행사하고 있다면, 그녀에 관하여 소가 허용된다.
depositi quoque et commodati actionem dandam earum nomine Iulianus ait: sed et tributoriam actionem, si peculiari merce sciente patre dominoue negotientur, dandam esse.
율리아누스는 그녀들의 이름으로 기탁 및 사용대차의 소 역시 허용되어야 한다고 말한다. 또한 그녀들이 아버지나 주인의 앎 속에서 특유재산의 상품으로 거래를 하는 경우에는 분장소 역시 허용되어야 한다고 본다.
longe magis non dubitatur, et si in rem uersum est, quod iussu patris dominiue contractum sit.
아버지나 주인의 명령으로 계약이 체결된 경우나, 또는 그것이 이익으로 귀속된 경우에는 한층 더 의심의 여지가 없다.
§15.1.27.1Constat heredem domini id quoque deducere debere, quod seruus, cuius nomine cum eo de peculio ageretur, ante aditam hereditatem ex bonis hereditariis amouisset consumpsisset corrupisset.
주인의 상속인은, 그 이름으로 자기에게 특유재산에 관한 소가 제기된 노예가 상속 승인 전에 상속재산으로부터 은닉하거나 소비하거나 훼손한 것 역시 공제해야 함이 명백하다.
§15.1.27.2Si seruus alienatus sit, quamuis in eum, qui alienauerit, intra annum praetor de peculio actionem polliceatur, tamen nihilo minus et in nouum dominum actio datur, et nihil interest, aliud apud eum adquisierit peculium an quod pariter cum eo emerit uel ex donatione acceperit eidem concesserit.
만일 노예가 양도되었다면, 비록 법무관이 양도한 자에 대하여 1년 이내에는 특유재산에 관한 소를 장약할지라도, 그럼에도 불구하고 새로운 주인에 대해서도 소가 허용되며, 그가 그 새로운 주인 하에서 다른 특유재산을 취득하였는지, 아니면 그와 함께 매수하였거나 증여로 받았던 특유재산을 그에게 그대로 허용하였는지는 아무런 상관이 없다.
§15.1.27.3Illud quoque placuit, quod et Iulianus probat, omnimodo permittendum creditoribus uel in partes cum singulis agere uel cum uno in solidum.
율리아누스도 승인하는바, 채권자들에게 개별 주인들과 그들의 지분에 따라 소를 제기하거나 혹은 일인과 전액에 대해 소를 제기하는 것을 전적으로 허용해야 한다는 것 역시 받아들여졌다.
§15.1.27.4Sed ipsi, qui uendiderit seruum, non putat Iulianus de eo, quod ante uenditionem crediderit, cum emptore de peculio agere permittendum.
그러나 노예를 매도한 본인에 대해서는, 매도 전에 대여한 것에 관하여 매수인과 특유재산에 관해 소를 제기하는 것이 허용되어서는 안 된다고 율리아누스는 생각한다.
§15.1.27.5Sed et si alieno credidero eumque redemero, deinde alienauero, aeque non putat mihi in emptorem dari debere iudicium.
또한 만일 내가 타인의 노예에게 대여하였고 그를 다시 매수했다가 그 후 양도하였다면, 마찬가지로 매수인에 대하여 나에게 소가 허용되어서는 안 된다고 그는 생각한다.
§15.1.27.6In uenditorem autem dumtaxat intra annum post redemptionem numerandum de eo, quod adhuc alieno crediderim, dandam esse mihi actionem existimat deducto eo, quod apud me peculii seruus habebit.
그러나 그가 여전히 타인의 노예였을 때 대여한 것에 대해서는, 매수 후로부터 계산되는 1년 이내에 한하여, 노예가 내 수하에 가질 특유재산을 공제한 후, 매도인에 대하여 나에게 소가 허용되어야 한다고 그는 생각한다.
§15.1.27.7Sicut autem de eo, quod ipse crediderim seruo meo, non putat Iulianus in emptorem alienato eo actionem mihi dari debere, ita et de eo, quod seruus meus seruo meo crediderit, si is, cui creditum fuerit, alienatus sit, negat permitti mihi debere cum emptore experiri.
또한 내가 내 노예에게 직접 대여한 것에 관하여 노예가 양도되었을 때 매수인에 대하여 나에게 소가 허용되어서는 안 된다고 율리아누스가 생각하는 것과 마찬가지로, 내 노예가 내 노예에게 대여한 것에 관해서도, 대여를 받은 자가 양도되었다면 매수인에 대해 내가 소를 제기하는 것이 허용되어서는 안 된다고 그는 부정한다.
§15.1.27.8Si quis cum seruo duorum pluriumue contraxerit, permittendum est ei cum quo uelit dominorum in solidum experiri: est enim iniquum in plures aduersarios distringi eum, qui cum uno contraxerit: nec huius dumtaxat peculii ratio haberi debet, quod apud eum cum quo agitur is seruus haberet, sed et eius quod apud alterum.
만일 누군가가 둘 이상의 공유 노예와 계약하였다면, 그가 원하는 주인과 전액에 대하여 소를 제기하는 것이 허용되어야 한다. 왜냐하면 한 사람과 계약을 체결한 자가 여러 상대방에게 분산되어 대응하도록 강제되는 것은 부당하기 때문이다. 또한 소송의 상대방이 된 주인 수하에 그 노예가 가지고 있던 특유재산만 고려되어서는 안 되며, 다른 주인 수하에 있던 특유재산도 고려되어야 한다.
nec tamen res damnosa futura est ei qui condemnatur, cum possit rursus ipse iudicio societatis uel communi diuidundo quod amplius sua portione soluerit a socio sociisue suis consequi.
그럼에도 패소 판결을 받은 자에게 이것이 피해가 되지는 않을 것이다. 왜냐하면 그가 자신의 지분을 초과하여 지급한 것을 동업 관계의 소나 공유물 분할의 소를 통해 동업자나 공동 소유자들로부터 다시 회수할 수 있기 때문이다.
quod Iulianus ita locum habere ait, si apud alterum quoque fuit peculium, quia eo casu soluendo quisque etiam socium aere alieno liberare uidetur: at si nullum sit apud alterum peculium, contra esse, quia nec liberare ullo modo aere alieno eum intellegitur.
율리아누스는 이것이 다른 주인 수하에도 특유재산이 있었던 경우에만 적용된다고 말하는데, 왜냐하면 그 경우에 각자가 지급함으로써 동업자 역시 채무로부터 해방시키는 것으로 간주되기 때문이다. 반면 다른 주인 수하에 특유재산이 전혀 없다면 반대인데, 왜냐하면 그를 어떤 식으로도 채무로부터 해방시킨 것으로 이해되지 않기 때문이다.