Humanitext Reader

유스티니아누스 1세 · 학설휘찬 §1.12.1.pr-1.12.1.14

수도장관의 관할권과 직무상 권한

9271개 구절 중 174번째 · 라틴어

요약

울피아누스는 신군 세베루스의 서한을 인용하며 로마 시 및 이탈리아 내에서 수도장관이 가지는 광범위한 사법 및 행정 권한을 개설하고, 노예와 해방노예의 보호 및 처벌, 경제 활동, 질서 유지 등 구체적인 직무를 해설한다.

[ULPIANUS libro singulari de officio praefecti urbi. ] §1.12.1.prOmnia omnino crimina praefectura urbis sibi uindicauit, nec tantum ea, quae intra urbem admittuntur, uerum ea quoque, quae extra urbem intra Italiam, epistula diui Seueri ad Fabium Cilonem praefectum urbi missa declaratur.
[울피아누스, 수도장관의 직무에 관한 단권 단행본] 수도장관직이 어떠한 범죄이든 모두, 즉 시내에서 저질러진 것뿐만 아니라 시외의 이탈리아 내에서 저질러진 것까지도 자신의 관할로 귀속시켰다는 점은, 수도장관 파비우스 킬로에게 보내진 신군 세베루스의 서한에 의해 분명히 밝혀져 있다.
§1.12.1.1Seruos qui ad statuas confugerint, uel sua pecunia emptos ut manumittantur, de dominis querentes audiet.
그는 신상으로 도망쳐 온 노예들이나, 해방되기 위해 자신의 자금으로 매입된 노예들이 주인에 대해 불만을 제기하는 것을 심리한다.
§1.12.1.2Sed et patronos egentes de suis libertis querentes audiet, maxime si aegros se esse dicant desiderentque a libertis exhiberi.
그러나 또한 그는 곤궁한 후원자들이 자신들의 해방노예들에 대해 불만을 제기하는 것을 심리할 것이며, 특히 그들이 자신들이 아프다고 말하며 해방노예들에 의해 부양받기를 원하는 경우에 그러하다.
§1.12.1.3Relegandi deportandique in insulam, quam imperator adsignauerit, licentiam habet.
그는 황제가 지정한 섬으로 추방하거나 유배할 수 있는 권한을 가진다.
§1.12.1.4Initio eiusdem epistulae ita scriptum est: 'cum urbem nostram fidei tuae commiserimus': quidquid igitur intra urbem admittitur, ad praefectum urbi uidetur pertinere.
동일한 서한의 시초에는 다음과 같이 기록되어 있다. '우리가 우리의 도시를 그대의 충성에 위탁하였으니.' 그러므로 시내에서 저질러진 모든 것은 수도장관의 소관에 속하는 것으로 보인다.
sed et si quid intra centensimum miliarium admissum sit, ad praefectum urbi pertinet: si ultra ipsum lapidem, egressum est praefecti urbi notionem.
그러나 또한 백 마일 표석 이내에서 저질러진 일이라도 수도장관에게 속한다. 만약 그 표석을 넘어선다면, 수도장관의 관할권을 벗어난 것이다.
§1.12.1.5Si quis seruum suum adulterium commisisse dicat in uxorem suam, apud praefectum urbi erit audiendus.
만약 누군가가 자신의 노예가 자신의 아내와 간통을 저질렀다고 주장한다면, 그는 수도장관 앞에서 심리받아야 할 것이다.
§1.12.1.6Sed et ex interdictis quod ui aut clam aut interdicto unde ui audire potest.
그러나 또한 그는 ‘폭력 또는 은밀한 행위에 관한 금지명령’이나 ‘폭력에 의한 점유 박탈에 관한 금지명령’으로부터 발생하는 사건들을 심리할 수 있다.
§1.12.1.7Solent ad praefecturam urbis remitti etiam tutores siue curatores, qui male in tutela siue cura uersati grauiore animaduersione indigent, quam ut sufficiat eis suspectorum infamia: quos probari poterit uel nummis datis tutelam occupasse, uel praemio accepto operam dedisse ut non idoneus tutor alicui daretur, uel consulto circa edendum patrimonium quantitatem minuisse, uel euidenti fraude pupilli bona alienasse.
후견이나 보좌에서 부당하게 행동하여, 기피 후견인이라는 오명만으로는 그들에게 충분하지 않을 정도의 더 중한 처벌이 필요한 후견인 또는 보좌인들도 수도장관에게 인도되는 것이 상례이다. 이들은 돈을 주고 후견인 자리를 차지했거나, 대가를 받고 누군가에게 부적격한 후견인이 지정되도록 힘썼거나, 상속재산을 공표할 때 의도적으로 그 금액을 축소했거나, 명백한 기망으로 피후견인의 재산을 처분했음이 증명될 수 있는 자들이다.
§1.12.1.8Quod autem dictum est, ut seruos de dominis querentes praefectus audiat, sic accipiemus non accusantes dominos (hoc enim nequaquam seruo permittendum est nisi ex causis receptis) sed si uerecunde expostulent, si saeuitiam, si duritiam, si famem, qua eos premant, si obscenitatem, in qua eos compulerint uel compellant, apud praefectum urbi exponant.
그런데 장관이 주인에 대해 불만을 제기하는 노예들을 심리해야 한다고 말한 것은, 주인들을 고발하는 경우(이것은 인정된 사유가 있는 경우를 제외하고는 노예에게 결코 허용되어서는 안 되기 때문이다)가 아니라, 그들이 예의를 갖추어 항변하며, 주인들이 자신들을 억압하는 잔혹함, 가혹함, 굶주림, 또는 자신들에게 강요했거나 강요하고 있는 추잡한 행위를 수도장관 앞에서 진술하는 경우로 이해해야 한다.
hoc quoque officium praefecto urbi a diuo Seuero datum est, ut mancipia tueatur ne prostituantur.
노예들이 매춘을 강요받지 않도록 보호하는 이 직무 역시 신군 세베루스에 의해 수도장관에게 부여되었다.
§1.12.1.9Praeterea curare debebit praefectus urbi, ut nummularii probe se agant circa omne negotium suum et temperent his, quae sunt prohibita.
나아가 수도장관은 환전상들이 그들의 모든 업무와 관련하여 성실히 행동하고, 금지된 일들을 삼가도록 보살펴야 할 의무가 있다.
§1.12.1.10Cum patronus contemni se a liberto dixerit uel contumeliosum sibi libertum queratur uel conuicium se ab eo passum liberosque suos uel uxorem uel quid huic simile obicit: praefectus urbi adiri solet et pro modo querellae corrigere eum.
후원자가 자신이 해방노예로부터 무시를 당했다고 말하거나, 해방노예가 자신에게 모욕적으로 굴었다고 불평하거나, 자신과 자신의 자녀들 또는 아내가 그로부터 욕설을 들었다고 고발하거나, 혹은 이와 유사한 일을 제기할 때, 보통 수도장관에게 청원하게 되며 장관은 불만의 정도에 따라 그를 훈계한다.
aut comminari aut fustibus castigare aut ulterius procedere in poena eius solet: nam et puniendi plerumque sunt liberti.
장관은 경고를 하거나 매질로 징계하거나 그의 처벌을 더 진행하는 것이 상례이다. 왜냐하면 해방노예들은 대체로 처벌받아야 하기 때문이다.
certe si se delatum a liberto uel conspirasse eum contra se cum inimicis doceat, etiam metalli poena in eum statui debet.
특히 후원자가 자신이 해방노예에 의해 고발당했거나, 해방노예가 원수들과 공모하여 자신을 대적했음을 증명한다면, 그에게 광산 노역형까지도 부과되어야 한다.
§1.12.1.11Cura carnis omnis ut iusto pretio praebeatur ad curam praefecturae pertinet, et ideo et forum suarium sub ipsius cura est: sed et ceterorum pecorum siue armentorum quae ad huiusmodi praebitionem spectant ad ipsius curam pertinent.
모든 고기가 공정한 가격에 공급되도록 보살피는 것은 장관의 소관에 속하며, 따라서 돼지고기 시장도 그의 관리 하에 있다. 그러나 또한 이와 같은 공급에 관련된 그 밖의 가축이나 가축 떼도 그의 소관에 속한다.
§1.12.1.12Quies quoque popularium et disciplina spectaculorum ad praefecti urbi curam pertinere uidetur: et sane debet etiam dispositos milites stationarios habere ad tuendam popularium quietem et ad referendum sibi quid ubi agatur.
시민들의 평온과 구경거리들의 질서 또한 수도장관의 소관에 속하는 것으로 보인다. 그리고 당연하게도 그는 시민들의 평온을 수호하고 어디서 무슨 일이 일어나는지 자신에게 보고하도록 배치된 초병들을 두어야 한다.
§1.12.1.13Et urbe interdicere praefectus urbi et qua alia solitarum regionum potest, et negotiatione et professione et aduocationibus et foro, et ad tempus et in perpetuum: interdicere poterit et spectaculis: et si quem releget ab Italia, summouere eum etiam a prouincia sua.
수도장관은 시내뿐만 아니라 그 밖의 일상적인 관할 구역 어디에서든 금지명령을 내릴 수 있으며, 상업, 직업, 변호 활동, 법정에 서는 것을 일시적 또는 영구적으로 금지할 수 있다. 그는 구경거리에 참석하는 것을 금지할 수도 있다. 그리고 만약 누군가를 이탈리아로부터 추방한다면, 그를 그의 본국 속주로부터도 배제할 수 있다.
§1.12.1.14Diuus Seuerus rescripsit eos etiam, qui illicitum collegium coisse dicuntur, apud praefectum urbi accusandos.
신군 세베루스는 불법 결사를 조직했다고 전해지는 자들 역시 수도장관 앞에서 고발되어야 한다고 회칙으로 응답했다.

어휘·문법 주석

  1. 1.12.1.prOmnia omnino crimina praefectura urbis sibi uindicauit ... declaratur — 구문론적으로 직설법 완료 주절인 `Omnia ... uindicauit`와 수동태 동사 `declaratur`(주어는 `epistula`)의 관계는 이례적이다. 본래대로라면 대격과 부정사(ACI) 구문(`uindicasse... declaratur`)이 기대되나, 여기서는 직설법 절 전체가 `declaratur`에 의해 보증되는 형태로 병치되어 일종의 삽입구처럼 기능하고 있다.
  2. 1.12.1.7grauiore animaduersione indigent, quam ut sufficiat eis suspectorum infamia — 비교급 `grauiore` 뒤에 이어지는 `quam ut` + 접속법(`sufficiat`) 구문으로, 결과나 정도를 나타내어 "혐의 있는 후견인이라는 오명만으로는 충분치 않을 정도의 더 중한 처벌이 필요하다"는 의미를 형성한다.
  3. 1.12.1.10dixerit uel ... queratur uel ... obicit — 시간 접속사 `cum`(~할 때)이 이끄는 절 속에서 병렬된 동사들의 법과 시제가 혼재되어 있다(`dixerit`는 접속법 완료 또는 미래완료 직설법, `queratur`는 접속법 현재, `obicit`는 직설법 현재). 문법적 대칭성은 결여되어 있으나, 법적 요건들을 나열하는 국면에서 의미상으로는 대등한 병렬 관계를 이룬다.

이 구절 인용하기

유스티니아누스 1세, 학설휘찬 §1.12.1.pr-1.12.1.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:1.12.1.pr-1.12.1.14

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.