Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §34.46.1-34.46.13

카토의 개선식과 갈리아 및 보이족과의 전투

1770개 구절 중 1213번째 · 라틴어

요약

루키우스 발레리우스 플라쿠스가 갈리아에서 승리를 거두고, 마르쿠스 포르키우스 카토가 히스파니아에서 개선식을 거행한다. 한편, 집정관 티베리우스 셈프로니우스는 보이족의 반란에 맞서는데, 치열한 진영 공방전 중 로마군은 군기를 적진으로 던지는 전술을 통해 돌파구를 마련한다.

§34.46.1in Gallia L. Valerius Flaccus proconsul circa Mediolanium cum Gallis Insubribus et Bois, qui Dorulato duce ad concitandos Insubres Padum transgressi erant, signis collatis depugnavit.
갈리아에서 전직 집정관 루키우스 발레리우스 플라쿠스가 메디올라니움 인근에서, 인수브레스족을 선동하기 위해 도룰라투스를 우두머리로 하여 포강을 건넜던 인수브레스족 및 보이족 갈리아인들과 회전을 벌였다.
decem milia, §34.46.2hostium sunt caesa.
만 명의 적들이 전사했다.
per eos dies collega eius M. Porcius Cato ex Hispania triumphavit.
그 무렵 그의 동료 마르쿠스 포르키우스 카토가 히스파니아에서의 승리로 개선식을 거행했다.
tulit in eo triumpho argenti infecti viginti quinque milia pondo, bigati centum viginti tria milia, Oscensis quingenta quadraginta, auri pondo mille quadringenta.
그는 이 개선식에서 가공하지 않은 은 2만 5천 파운드, 비가투스 은화 12만 3천 개, 오스카 은화 54만 개, 금 1,400파운드를 가져왔다.
§34.46.3militibus ex praeda divisit in singulos ducenos septuagenos aeris, triplex equiti.
전리품 중에서 그는 보병들에게 1인당 270아스씩 나누어 주었고, 기병에게는 그 세 배를 주었다.
§34.46.4Ti. Sempronius consul in provinciam profectus in Boiorum primum agrum legiones duxit.
집정관 티베리우스 셈프로니우스는 임지로 출발하여 먼저 보이족의 영토로 군단들을 이끌었다.
Boiorix tum regulus eorum cum duobus fratribus tota gente concitata ad rebellandum castra locis apertis posuit, ut appareret dimicaturos, si hostis finis intrasset.
당시 그들의 소왕이었던 보이오릭스는 두 형제와 함께 반란을 일으키기 위해 부족 전체를 선동한 뒤, 적이 영토로 들어오면 전투를 벌일 것임을 명백히 보여주기 위해 개활지에 진영을 설치했다.
§34.46.5consul ubi, quantae copiae, quanta fiducia esset hosti, sensit, nuntium ad collegam mittit, ut, si videretur ei, maturaret venire: se tergiversando in adventum eius rem extracturum.
집정관은 적의 군세가 얼마나 대단하고 자신감이 얼마나 넘치는지 알아차리자, 동료에게 사신을 보내 괜찮다면 서둘러 와 줄 것을 요청했다. 자신은 시간을 끄는 전술을 쓰며 그의 도착까지 상황을 끌고 가겠다고 전했다.
§34.46.6quae causa consuli cunctandi, eadem Gallis, praeterquam quod cunctatio hostium animos faciebat, rei maturandae erat, ut, priusquam coniungerentur consulum copiae, rem transigerent.
집정관에게 주저하는 이유였던 것이 갈리아인들에게는, 적의 주저함이 그들의 용기를 북돋워 주었다는 점 외에도, 집정관들의 군세가 합쳐지기 전에 승부를 내기 위해 일을 서둘러야 할 동일한 이유가 되었다.
§34.46.7per biduum tamen nihil aliud quam steterunt parati ad pugnandum, si quis contra egrederetur;
그러나 이틀 동안 그들은 맞서 나오는 자가 있으면 싸울 준비를 한 채 서 있었을 뿐 아무것도 하지 않았다.
tertio subiere ad vallum castraque simul ab omni parte adgressi sunt.
사흘째 되는 날 그들은 방벽 아래까지 다가와 동시에 모든 방향에서 진영을 공격했다.
§34.46.8consul arma extemplo capere milites iussit;
집정관은 즉시 병사들에게 무기를 잡으라고 명령했다.
armatos inde paulisper continuit, ut et stolidam fiduciam hosti augeret et disponeret copias, quibus quaeque portis erumperent.
그러고는 무장한 병사들을 잠시 동안 대기시켰는데, 이는 적의 어리석은 자신감을 더욱 키워 주는 한편, 어느 군대가 어느 문으로 돌격해 나갈지를 배치하기 위함이었다.
§34.46.9duae legiones duabus principalibus portis signa efferre iussae.
두 군단이 두 개의 주요 문을 통해 군기를 앞세우고 나아가라는 명령을 받았다.
§34.46.10sed in ipso exitu ita conferti obstitere Galli, ut clauderent viam.
그러나 바로 나가는 길목에서 갈리아인들이 빽빽하게 맞서 길을 가로막았다.
diu in angustiis pugnatum est;
좁은 곳에서 오랫동안 전투가 벌어졌다.
nec dextris magis gladiisque gerebatur res, quam scutis corporibusque ipsis obnixi urgebant,
오른손과 칼로 싸움이 진행되었다기보다는, 오히려 방패와 몸뚱이 자체로 서로 맞대고 밀어붙였다.
§34.46.11Romani, ut signa foras efferrent, Galli, ut aut in castra ipsi penetrarent aut exire Romanos prohiberent.
로마인들은 군기를 밖으로 밀어내려 하였고, 갈리아인들은 자신들이 진영 안으로 침투하거나 로마인들이 나오지 못하게 막으려 하였다.
§34.46.12nec ante in hanc aut illam partem moveri acies potuerunt, quam Q. Victorius primi pili centurio et C. Atinius tribunus militum, quartae hic, ille secundae legionis, rem in asperis proeliis saepe temptatam, signa adempta signiferis in hostis iniecerunt.
제1수석 백인대장 퀸투스 빅토리우스와 군사 호민관 가이우스 아티니우스(후자는 제4군단, 전자는 제2군단 소속)가 고전하는 전투에서 자주 시도되던 방식, 즉 기수들에게서 군기를 빼앗아 적진 한가운데로 던져 버리는 방식을 실행하기 전까지는 전선이 이쪽으로도 저쪽으로도 움직이지 못했다.
§34.46.13dum repetunt enixe signum, priores secundani se porta eiecerunt.
그들이 군기를 되찾으려고 사력을 다하는 동안, 제2군단 병사들이 먼저 문 밖으로 돌격해 나갔다.

어휘·문법 주석

  1. 34.46.4dimicaturos — 비인칭 동사 `appareret`("~임이 분명해지다")에 이끌리는 간접 화법에서 대격 부정사구의 미래 능동 부정사 `dimicaturos esse`의 `esse`가 생략된 형태이다. 의미상의 주어는 문맥상 보이족(보이오릭스와 그의 부족민들)을 가리킨다.
  2. 34.46.6quae causa consuli cunctandi, eadem Gallis... rei maturandae erat — 동명사 `cunctandi`와 동형용사 속격 구문 `rei maturandae`를 사용한 대조 구조이다. `quae causa [erat] consuli cunctandi, eadem [causa] Gallis... rei maturandae erat`(집정관에게 주저하는 이유였던 것이, 갈리아인들에게는 일을 서두르는 동일한 이유였다)로 보완하여 해석한다.
  3. 34.46.12quartae hic, ille secundae legionis — 지시대명사 `hic`("이 사람", 후자)과 `ille`("저 사람", 전자)의 대조를 통해, `hic`(후자인 가이우스 아티니우스)는 제4군단(`quartae`)에, `ille`(전자인 퀸투스 빅토리우스)는 제2군단(`secundae`)에 속해 있음을 나타낸다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §34.46.1-34.46.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:34.46.1-34.46.13

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.