§34.39.1Romanos primo sustinebant in angustiis Lacedaemonii, ternaeque acies tempore uno locis diversis pugnabant;
처음에는 라케다이몬인들이 좁은 길목에서 로마군을 저지하고 있었으며, 세 대열이 동시에 서로 다른 장소에서 싸우고 있었다.
§34.39.2deinde crescente certamine nequaquam erat proelium par.
그 후 전투가 치열해짐에 따라 싸움은 결코 대등하지 않게 되었다.
missilibus enim Lacedaemonii pugnabant, a quibus se et magnitudine scuti perfacile Romanus tuebatur miles, et quod alii vani, §34.39.3alii leves admodum ictus erant.
왜냐하면 라케다이몬인들은 투척 무기로 싸우고 있었는데, 로마 군인들은 방패의 거대한 크기 덕분에 그것들로부터 매우 쉽게 자신을 보호할 수 있었고, 또한 어떤 것들은 빗나가고, 다른 것들은 지극히 가벼운 타격에 불과했기 때문이다.
nam propter angustias loci confertamque turbam non modo ad emittenda cum procursu, quo plurimum concitantur, tela spatium habebant, sed ne ut de gradu quidem libero ac stabili conarentur.
장소의 협소함과 밀집된 군중으로 인해, 투척 무기에 가장 큰 위력을 실어줄 수 있는 달음박질과 함께 그것을 던질 공간이 없었을 뿐만 아니라, 자유롭고 안정된 발디딤에서 시도하는 것조차 불가능했기 때문이다.
§34.39.4itaque ex adverso missa tela nulla in corporibus, rara in scutis haerebant;
그리하여 정면에서 던져진 투척 무기 중 몸에 박히는 것은 없었고, 방패에 박히는 것도 드물었다.
§34.39.5ab circumstantibus ex superioribus locis vulnerati quidam sunt;
높은 곳에서 둘러싸고 있는 자들에 의해 몇몇 이들이 부상을 입었다.
mox progressos iam etiam ex tectis non tela modo sed tegulae quoque inopinantis perculerunt.
곧 더 전진한 이들을, 이제는 지붕 위에서도 투척 무기뿐만 아니라 기와장까지 불시에 덮쳐 타격을 주었다.
§34.39.6sublatis deinde supra capita scutis continuatisque ita inter se, ut non modo ad caecos ictus sed ne ad inserendum quidem ex propinquo telum loci quicquam esset, testudine facta subibant.
그리하여 그들은 방패를 머리 위로 치켜들고, 그것들을 서로 긴밀히 연결하여 무작위의 타격뿐만 아니라 가까운 곳에서 무기를 밀어 넣을 틈조차 전혀 남지 않도록 한 뒤, 테스트도(귀갑 대형)를 형성하여 전진했다.
§34.39.7et primae angustiae paulisper sua hostiumque refertae turba tenuerunt; postquam in patentiorem viam urbis paulatim urgentes hostem processere, non ultra vis eorum atque impetus sustineri poterant.
그리고 첫 번째 좁은 길목에서는 자신들과 적들의 군중이 가득 차 있어 잠시 동안 지체되었으나, 그들이 적을 점차 밀어붙이며 도시의 더 넓은 길로 나아가자, 더 이상 그들의 힘과 기세를 지탱할 수 없었다.
§34.39.8cum terga vertissent Lacedaemonii et fuga effusa superiora peterent loca, Nabis quidem, ut capta urbe trepidans, quanam ipse evaderet, circumspectabat;
라케다이몬인들이 등을 돌려 흩어져 달아나며 높은 곳을 향해 피할 때, 나비스는 도시가 점령당한 것처럼 당황하여 자신이 어디로 빠져나갈지 두리번거리고 있었다.
§34.39.9Pythagoras cum ad cetera animo officioque ducis fungebatur, tum vero unus, ne caperetur urbs, causa fuit;
피타고라스는 다른 일들에서는 장수로서의 기개와 직무를 수행하고 있었지만, 바로 그때 도시가 함락되지 않도록 한 유일한 원인이 되었다.
succendi enim aedificia proxima muro iussit.
그는 성벽에 가장 가까운 건물들에 불을 지르라고 명령한 것이다.
§34.39.10quae cum momento temporis arsissent, ut adiuvantibus ignem, qui alias ad exstinguendum opem ferre solent, §34.39.11ruere in Romanos tecta, nec tegularum modo fragmenta sed etiam ambusta tigna ad armatos pervenire, et flamma late fundi, fumus terrorem etiam maiorem quam periculum facere.
그것들이 순식간에 불타오르자, 평소라면 불을 끄기 위해 도움을 주던 자들이 이번에는 불길을 돕는 꼴이 되어, 지붕이 로마군 위로 무너져 내렸고, 기와 조각뿐만 아니라 그슬린 대들보까지 무장한 군인들에게 날아들었으며, 불길이 넓게 퍼지고 연기는 위험 그 자체보다 더 큰 공포를 자아냈다.
§34.39.12itaque et qui extra urbem erant Romanorum, tum maxime impetum facientes recessere a muro, et qui iam intraverant, ne incendio ab tergo oriente intercluderentur ab suis, receperunt sese;
그리하여 도시 밖에 있던 로마인들도 마침 맹공을 퍼붓던 참이었으나 성벽에서 물러났고, 이미 진입했던 자들도 뒤쪽에서 일어난 화재로 인해 아군으로부터 차단되지 않도록 퇴각했다.
§34.39.13et Quinctius, postquam, quid rei esset, vidit, receptui canere iussit.
그리고 퀸크티우스는 상황이 어떻게 흘러가는지 보자 퇴각 신호를 불도록 명령했다.
ita iam capta prope urbe revocati in castra redierunt.
이리하여 도시가 거의 함락될 뻔한 상황에서 소환된 그들은 진영으로 돌아갔다.