§34.16.1tria eo die laudabilia fecisse putatur, unum, quod circumducto exercitu procul navibus suis castrisque, ubi spem nusquam nisi in virtute haberent, inter medios hostes proelium commisit. §34.16.2alterum, quod cohortes ab tergo hostibus obiecit; tertium, quod secundam legionem ceteris omnibus effusis ad sequendos hostes pleno gradu sub signis compositam instructamque subire ad portam castrorum iussit. §34.16.3nihil deinde a victoria cessatum.
그날 그는 세 가지 칭찬받을 만한 일을 행했다고 여겨진다. 첫째는, 아군의 배와 진영에서 멀리 떨어진 곳으로 군대를 이끌고 가 용기 외에는 어디에도 희망이 없는 상태로 만든 후, 적들 한가운데서 전투를 시작한 일이다. 둘째는, 코호르트들을 적의 배후로 투입한 일이며, 셋째는, 다른 모든 이들이 적을 추격하기 위해 흩어진 와중에, 군기 아래 대열을 정비하고 무장한 제2군단에게 빠른 걸음으로 진영의 문까지 전진하도록 명령한 일이다. 이후 승리의 기세를 늦추지 않았다.
cum receptui signo dato suos spoliis onustos in castra reduxisset, paucis horis noctis ad quietem datis ad praedandum in agros duxit. §34.16.4effusius, ut sparsis hostibus fuga, praedati sunt.
퇴각 신호가 울려 전리품을 가득 실은 아군을 진영으로 데리고 돌아온 뒤, 밤의 불과 몇 시간만 휴식으로 준 다음 곧바로 약탈을 위해 들판으로 이끌었다. 적들이 도주하여 흩어졌기 때문에, 그들은 더욱 광범위하게 약탈했다.
quae res non minus quam pugna pridie adversa Emporitanos Hispanos accolasque §34.16.5eorum in deditionem compulit.
이 일은 전날의 참패 못지않게 엠포리아의 히스파니아인들과 그 이웃 주민들을 투항하게 만들었다.
multi et aliarum civitatium, qui Emporias perfugerant, dediderunt se.
엠포리아로 피신했던 다른 부족의 많은 이들도 투항했다.
quos omnes appellatos benigne vinoque et cibo curatos domos dimisit. §34.16.6confestim inde castra movit, et, quacumque incedebat agmen, legati dedentium civitates suas occurrebant, §34.16.7et, cum Tarraconem venit, iam omnis cis Hiberum Hispania perdomita erat, captivique et Romani et socium ac Latini nominis, variis casibus in Hispania oppressi, donum consuli a barbaris reducebantur. §34.16.8fama deinde vulgatur consulem in Turdetaniam exercitum ducturum, et ad devios montanos “profectum etiam” falso perlatum est. §34.16.9ad hunc vanum et sine auctore ullo rumorem Bergistanorum civitatis septem castella defecerunt.
카토는 그들 모두에게 친절하게 말을 건네고 술과 음식으로 대접한 뒤 집으로 돌려보냈다. 그 후 즉시 진영을 이동했고, 군대가 행진하는 곳마다 자신들의 국가를 바치려는 사절들이 그를 맞이하러 나왔다. 그리고 그가 타라코에 도착했을 때, 이미 에브로강 이편의 모든 히스파니아는 완전히 정복되어 있었으며, 히스파니아에서 여러 불운으로 사로잡혔던 로마인, 동맹시, 라틴명의 포로들이 야만인들에 의해 집정관에게 보내는 선물로서 인도되고 있었다. 이후 집정관이 투르데타니아로 군대를 이끌고 갈 것이라는 소문이 퍼졌고, 외딴 산악 주민들에게는 그가 "이미 출발했다"는 거짓 소식까지 잘못 전해졌다. 이 근거 없고 출처 없는 소문에 벨기스타니인 국가의 일곱 요새가 반란을 일으켰다.
eos educto exercitu consul sine memorando proelio in potestatem redegit. §34.16.10haud ita multo post eidem, regresso Tarraconem consule, priusquam inde quoquam procederet, defecerunt, iterum subacti;
집정관은 군대를 이끌고 나가 특별히 언급할 만한 전투도 없이 그들을 다시 굴복시켰다. 얼마 지나지 않아 집정관이 타라코로 돌아와 그곳에서 다른 곳으로 출발하기도 전에, 동일한 자들이 다시 반란을 일으켰고 두 번째로 제압당했다.
sed non eadem venia victis fuit.
하지만 정복당한 자들에게 같은 관용은 없었다.
sub corona veniere omnes, ne saepius pacem sollicitarent.
그들이 더 자주 평화를 위협하지 못하도록, 모두 노예로 매각되었다.