Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §3.30.1-3.30.8

호민관의 10명 증원과 외적에 대한 승리

1770개 구절 중 156번째 · 라틴어

요약

새로운 집정관들이 취임했으나 국내에서는 법안을 둘러싼 분쟁이 계속된다. 에쿠이인과 사비니인의 위협에 직면하자, 평민들은 호민관 수를 10명으로 늘리는 조건으로 징집에 동의하고, 이어진 전투에서 로마군은 승리를 거둔다.

§3.30.1Secuntur consules Q. Minucius, M. Horatius Pulvillus.
집정관 Q. 미누키우스와 M. 호라티우스 풀빌루스가 그 뒤를 이었다.
cuius initio anni cum foris otium esset, domi seditiones iidem tribuni, eadem lex faciebat;
이 해 초에 대외적으로는 평온했으나, 대내적으로는 동일한 호민관들과 동일한 법안이 소요를 일으키고 있었다.
§3.30.2ulteriusque ventum foret — adeo exarserant animis —, ni velut dedita opera nocturno impetu Aequorum Corbione amissum praesidium nuntiatum esset.
그리고 — 그들의 마음이 그만큼 격앙되어 있었기에 — 마치 의도된 일인 양, 야간에 에쿠이인들의 습격으로 코르비오의 수비대가 전멸했다는 보고가 전해지지 않았더라면 사태는 더 극단으로 치달았을 것이다.
§3.30.3senatum consules vocant: iubentur subitarium scribere exercitum atque in Algidum ducere.
집정관들은 원로원을 소집했다. 그들은 즉시 긴급 부대를 소집하여 알기도스로 이끌도록 명령받았다.
inde posito legis certamine nova de dilectu contentio orta;
이로써 법안을 둘러싼 분쟁은 보류되고, 징집을 둘러싼 새로운 갈등이 발생했다.
§3.30.4vincebaturque consulare imperium tribunicio auxilio, cum alius additur terror: Sabinum exercitum praedatum descendisse in agros Romanos, inde ad urbem venire.
그리고 집정관의 명령권이 호민관의 지원에 의해 압도당하고 있었을 때, 또 다른 공포가 더해졌다. 사비니인 군대가 약탈을 위해 로마의 영토로 내려와 그곳으로부터 도성으로 다가오고 있다는 것이었다.
§3.30.5is metus perculit, ut scribi militem tribuni sinerent, non sine pactione tamen, ut, quoniam ipsi quinquennium elusi essent parvumque id plebi praesidium foret, decem deinde tribuni plebis crearentur.
이 공포가 그들을 흔들어 놓았기에, 호민관들은 군사 징집을 허락했다. 그러나 다음과 같은 타협 조건이 없었던 것은 아니었다. 즉, 자신들이 5년 동안 기만당해 왔고 그것이 평민들에게는 미약한 보호책에 불과하므로, 이후로는 10명의 평민 호민관이 선출되어야 한다는 것이었다.
§3.30.6expressit hoc necessitas patribus;
절박함이 귀족들로부터 이를 강제로 이끌어냈다.
id modo excepere, ne postea eosdem tribunos viderent.
그들은 단지 나중에 동일한 호민관들을 다시 보지 않게 해달라는 조항만을 예외로 삼았다.
tribunicia comitia, ne id quoque post bellum ut cetera vanum esset, extemplo habita.
전쟁이 끝난 후 이 일마저 다른 일들처럼 유야무야되지 않도록 호민관 선거가 즉시 거행되었다.
§3.30.7tricesimo sexto anno a primis tribuni plebis decem creati sunt, bini ex singulis classibus, itaque cautum est ut postea crearentur.
첫 호민관으로부터 서른여섯 번째 해에 10명의 평민 호민관이 선출되었는데, 각 계급에서 2명씩이었으며, 이후로도 그렇게 선출되도록 규정되었다.
§3.30.8dilectu deinde habito Minucius contra Sabinos profectus non invenit hostem.
그 후 징집이 행해졌고, 미누키우스는 사비니인들을 향해 출발했으나 적을 발견하지 못했다.
Horatius, cum iam Aequi Corbione interfecto praesidio Ortonam etiam cepissent, in Algido pugnat, multos mortalis occidit, fugat hostem non ex Algido modo, sed a Corbione Ortonaque.
호라티우스는 에쿠이인들이 코르비오의 수비대를 학살하고 나아가 오르토나까지 함락시켰기에, 알기도스에서 전투를 벌여 많은 사람들을 죽이고, 적을 알기도스뿐만 아니라 코르비오와 오르토나로부터도 패주하게 했다.
Corbionem etiam diruit propter proditum praesidum.
그는 수비대가 배신당했기 때문에 코르비오를 완전히 파괴하기까지 했다.

어휘·문법 주석

  1. §3.30.2ulteriusque ventum foret — 비인칭 수동태 구문(자동사 venire의 접속법 과거완료인 ventum esset에 상당하는 고어투 형식)으로, 과거 사실에 반대되는 접속법 가정('사태는 더 진행되었을 것이다')을 나타낸다.
  2. §3.30.4cum alius additur terror — 역전의 cum(cum inversum) 구문이다. 주절의 미완료 과거 vincebatur가 기술하는 지속적인 상황에 대하여, 돌발적인 사건을 직설법 현재(역사적 현재)인 additur로 도입하고 있다.
  3. §3.30.5non sine pactione tamen, ut — pactione(타협, 조건)의 구체적인 내용을 설명하는 동격의 ut절로, '~라는 조건으로'라는 의미를 나타낸다.
  4. §3.30.6expressit hoc necessitas patribus — patribus는 '분리의 여격(dative of separation)'으로, 빼앗거나 뜯어낸다는 의미의 동사 expressit와 함께 쓰여 '귀족들로부터'라는 탈격적 의미를 나타낸다.
  5. §3.30.8proditum praesidum — 완료수동분사 proditum과 명사 praesidum(praesidiorum 또는 praesidii의 이형 혹은 오기로 봄)의 결합에 의한 ab urbe condita식 구문이다. '수비대가 배신당한 것(인도된 것)'이라는 사건 자체를 명사구로 나타낸다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §3.30.1-3.30.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:3.30.1-3.30.8

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.