Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §22.28.1-22.28.14

한니발의 매복과 미누키우스군의 위기

1770개 구절 중 622번째 · 라틴어

요약

한니발은 로마군의 분열을 기뻐하며 미누키우스를 유인하기 위한 매복을 준비한다. 로마군은 한니발의 미끼에 걸려 언덕을 차지하려다 갑작스러운 매복 공격을 받아 큰 혼란에 빠진다.

§22.28.1duplex inde Hannibali gaudium fuit — neque enim quicquam eorum, quae apud hostes agerentur, eum fallebat et perfugis multa indicantibus et per suos explorantem — §22.28.2: nam et liberam Minuci temeritatem se suo modo captaturum et sollertiae Fabii dimidium virium decessisse. §22.28.3tumulus erat inter castra Minucii et Poenorum, quem qui occupasset, haud dubie iniquiorem erat hosti locum facturus. §22.28.4eum non tam capere sine certamine volebat Hannibal, quamquam id operae pretium erat, quam causam certaminis cum Minucio, quem procursurum ad obsistendum satis sciebat, contrahere. §22.28.5ager omnis medius erat prima specie inutilis insidiatori, quia non modo silvestre quicquam sed ne vepribus quidem vestitum habebat, §22.28.6re ipsa natus tegendis insidiis eo magis, quod in nuda valle nulla talis fraus timeri poterat;
이로써 한니발에게는 두 배의 기쁨이 생겼다. 탈영병들이 많은 것을 제보했고 또 스스로도 부하들을 통해 정찰하고 있었기에, 적들 사이에서 행해지는 일 중 그에게 감추어지는 것은 아무것도 없었기 때문이다.: 즉, 미누키우스의 제어되지 않는 무모함을 자신만의 방식으로 생포할 수 있으리라는 것과, 파비우스의 영리함으로부터는 그 병력의 절반이 떨어져 나갔다는 것이었다. 미누키우스의 진영과 카르타고군의 진영 사이에는 언덕이 하나 있었는데, 누구든 그것을 차지하는 자가 의심할 여지 없이 적에게 더 불리한 지형을 만들게 될 것이었다. 한니발은 비록 그것이 고생할 만한 가치가 있는 일이었을지라도 전투 없이 그 언덕을 차지하기를 바랐다기보다는, 저항하기 위해 달려 나올 것임을 충분히 알고 있었던 미누키우스와의 전투의 명분을 만들어 내기를 원했다. 중간의 모든 땅은 첫눈에는 매복자에게 쓸모없어 보였다. 삼림은커녕 가시덤불조차 덮여 있지 않았기 때문이다. 그러나 실제로는 매복을 숨기기에 자연적으로 적합했는데, 탁 트인 골짜기에서는 그러한 기만이 전혀 의심받지 않을 수 있었기 때문에 더욱 그러했다.
et erant in anfractibus cavae rupes, ut quaedam earum ducenos armatos possent capere. §22.28.7in has latebras, quot quemque locum apte insidere poterant, quinque milia conduntur peditum equitumque. §22.28.8necubi tamen aut motus alicuius temere egressi aut fulgor armorum fraudem in valle tam aperta detegeret, missis paucis prima luce ad; capiendum quem ante diximus tumulum avertit oculos hostium. §22.28.9primo statim conspectu contempta paucitas, ac sibi quisque deposcere pellendos inde hostis ac locum capiendum;
또한 굽이진 곳마다 굴이 있는 바위들이 있어서, 그중 일부는 이백 명의 무장 병사를 수용할 수 있을 정도였다. 이 숨을 곳들에, 각각의 장소를 적절히 채울 수 있는 만큼의 수로, 보병과 기병 도합 오천 명이 매복되었다. 그러나 무모하게 밖으로 나간 누군가의 움직임이나 무기의 번쩍임이 이렇게 탁 트인 골짜기에서 기만을 폭로하지 않도록, 그는 날이 밝을 무렵 우리가 앞서 말한 언덕을 차지하기 위해 소수의 병력을 파견함으로써 적들의 시선 을 돌려놓았다. 처음 보자마자 그 적은 숫자는 조롱거리가 되었고, 저마다 적들을 그곳에서 몰아내고 언덕을 차지하게 해 달라고 요구했다.
dux ipse inter stolidissimos ferocissimosque ad arma vocat et vanis minis increpat hostem. §22.28.10principio levem armaturam dimittit, deinde conferto agmine mittit equites;
장수 자신도 가장 어리석고 사나운 자들 틈에서 무기를 잡으라고 외치며 허황된 협박으로 적을 꾸짖었다. 처음에는 경장보병을 내보냈고, 그다음에는 밀집 대형으로 기병을 보냈다.
postremo, cum hostibus quoque subsidia mitti videret, instructis legionibus procedit. §22.28.11et Hannibal laborantibus suis alia atque alia crescente certamine mittens auxilia peditum equitumque iam iustam expleverat aciem, ac totis utrimque viribus certatur.
마지막으로 적에게도 지원군이 파견되는 것을 보고는, 군단을 정렬하여 전진시켰다. 한니발 역시 아군이 고전하자 전투가 격렬해짐에 따라 보병과 기병의 지원군을 계속해서 파견하여 이미 온전한 전열을 구성했고, 양측 모두 전력을 다해 싸웠다.
prima levis armatura Romanorum, praeoccupatum ex inferiore loco succedens tumulum, §22.28.12pulsa detrusaque terrorem in succedentem intulit equitem et ad signa legionum refugit. §22.28.13peditum acies inter perculsos inpavida sola erat videbaturque, si iusta ac recta pugna esset, haudquaquam inpar futura: tantum animorum fecerat prospere ante paucos dies res gesta; §22.28.14sed exorti repente insidiatores eum tumultum terroremque in latera utrimque ab tergoque incursantes fecerunt, ut nec animus ad pugnam neque ad fugam spes cuiquam superesset.
낮은 곳에서 출발하여 이미 선점당한 언덕을 향해 올라가던 로마의 첫 번째 경장보병은, 격퇴당하고 밀려나면서 뒤따라오던 기병에게 공포를 안겨 주었고, 군단의 군기 쪽으로 도망쳐 왔다. 보병 전열만이 동요하는 자들 사이에서 유일하게 의연했고, 만일 정규적이고 정면 승부하는 전투였다면 결코 뒤지지 않았을 것처럼 보였다. 불과 며칠 전의 성공적인 전투 경험이 그들에게 엄청난 용기를 불어넣어 주었기 때문이다. 그러나 갑자기 나타난 매복병들이 양 측면과 배후에서 습격하여 극심한 혼란과 공포를 야기했으므로, 누구에게도 싸울 투지나 도망칠 희망조차 남아 있지 않았다.

어휘·문법 주석

  1. 22.28.1et perfugis multa indicantibus et per suos explorantem — 'et ... et ...'에 의해 병렬로 연결된 두 구문이 서로 다른 문법 구조를 취하고 있다. 앞의 'perfugis multa indicantibus'는 탈격 독립구문(ablative absolute)인 반면, 뒤의 'explorantem'은 주절의 목적어인 'eum'을 수식하는 일치분사(participium coniunctum) 대격형이다. 두 구문 모두 한니발이 상황을 파악하게 된 이유나 배경을 나타낸다.
  2. 22.28.3quem qui occupasset — 관계대명사가 이중으로 사용된 구조(double relative)이다. 'qui'는 조건적 관계절(동사는 접속법 과거완료 'occupasset')의 주어이며, 'quem'은 'occupasset'의 목적어로서 선행사 'tumulus'를 가리킨다. 전체적으로 '그것을 차지한 자는 누구든지'라는 조건부 명사절처럼 기능한다.
  3. 22.28.6re ipsa natus tegendis insidiis — 형용사적으로 쓰인 완료분사 'natus'('nascor'의 분사)는 목적이나 적합성을 나타내기 위해 일반적인 'ad' + 대격 구조 대신 동형용사(gerundive) 여격을 취할 수 있다. 여기서는 'tegendis insidiis'가 여격으로 쓰여, '실제로 매복을 숨기기에 적합하게 형성되어 있었다'는 의미를 나타낸다.
  4. 22.28.11prima levis armatura Romanorum, praeoccupatum ex inferiore loco succedens tumulum, — 'prima levis armatura'가 주어이며, 현재분사 'succedens'(목적어는 'tumulum')의 수식을 받는다. 'praeoccupatum'은 'tumulum'을 수식하는 완료분사이다. 이 주어에 대응하는 주동사 'intulit'와 'refugit'는 다음 절(§22.28.12)에 나타나며, 주어는 'pulsa detrusaque'라는 분사 구문을 거쳐 주동사들과 연결된다. 절을 건너뛰는 긴 문장 구조에 주의해야 한다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §22.28.1-22.28.14. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:22.28.1-22.28.14

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.