Humanitext Reader

리비우스 · 로마사 §10.43.1-10.43.15

카르빌리우스의 코미니움 함락과 사므니움 지원군의 패주

1770개 구절 중 527번째 · 라틴어

요약

다른 집정관 카르빌리우스가 코미니움을 포위 및 점령하는 과정과, 두 도시 사이에서 어느 전투에도 참가하지 못한 채 혼란 속에서 패주하고 항복한 사므니움 지원군의 결말을 기술한다.

§10.43.1eadem fortuna ab altero consule ad Cominium gesta res.
동일한 행운과 함께, 다른 집정관에 의해 코미니움에서도 전투가 치러졌다.
prima luce ad moenia omnibus copiis admotis corona cinxit urbem subsidiaque firma, ne qua eruptio fieret, portis opposuit.
동틀 무렵, 모든 군대를 성벽으로 접근시킨 뒤 그는 도시를 포위하고, 어떤 돌파도 일어나지 않도록 성문 맞은편에 튼튼한 예비대를 배치했다.
§10.43.2iam signum dantem eum nuntius a collega trepidus de viginti cohortium adventu et ab impetu moratus est et partem copiarum revocare instructam intentamque ad oppugnandum coegit.
그가 막 신호를 보내려던 참에, 20개 대대의 도달에 관해 동료가 보낸 다급한 전령이 그를 공격으로부터 지체시켰고, 공격을 위해 정렬하여 열중하고 있던 부대 중 일부를 철수시키도록 강제했다.
§10.43.3D. Brutum Scaevam legatum cum legione prima et decem cohortibus alariis equitatuque ire adversus subsidium hostium iussit: §10.43.4quocumque in loco fuisset obvius, obsisteret ac moraretur manumque, si forte ita res posceret, conferret, modo ne ad Cominium eae copiae admoveri possent.
그는 부관 데키무스 브루투스 스카이바에게 제1군단과 동맹군 10개 대대 및 기병을 이끌고 적의 지원군을 향해 나아가라고 명령했다: 어느 곳에서 맞닥뜨리든 그들을 저지하고 지체시키며, 만약 상황이 요구한다면 전투를 치르도록 하되, 오직 그 군대가 코미니움에 접근할 수 없게 해야 한다는 조건이었다.
§10.43.5ipse scalas ferri ad muros ab omni parte urbis iussit ac testudine ad portas successit;
그 자신은 도시의 모든 방면에서 성벽으로 사다리를 나르도록 명령하고 귀갑진을 친 채 성문으로 나아갔다.
simul et refringebantur portae et vis undique in muros fiebat.
동시에 성문들이 부서지고 있었으며, 모든 방면에서 성벽에 공격이 가해졌다.
Samnites sicut, antequam in muris viderent armatos, satis animi habuerunt ad prohibendos urbis aditu hostes, §10.43.6ita, postquam iam non ex intervallo nec missilibus, sed cominus gerebatur res et qui aegre successerant ex plano in muros, loco, quem magis timuerant, victo facile in hostem inparem ex aequo pugnabant, §10.43.7relictis turribus murisque in forum omnes conpulsi paulisper inde temptaverunt extremam pugnae fortunam; §10.43.8deinde abiectis armis ad undecim milia hominum et quadringenti in fidem consulis venerunt; caesa ad quattuor milia octingenti octoginta.
사므니움인들이 성벽 위의 무장한 적을 보기 전에는 적의 도시 접근을 막을 충분한 용기를 품고 있었던 것처럼, 이와 같이, 이제 더는 떨어져서나 투척 무기로가 아니라 근접전으로 싸움이 벌어지고, 평지에서 성벽 위로 힘겹게 올라간 자들이 자신들이 더 두려워했던 장소를 점령한 뒤 불리한 처지에 놓인 적을 상대로 대등한 조건에서 쉽게 싸우게 되자, 그들은 탑과 성벽을 버리고 모두 광장으로 몰려들어가, 그곳에서 잠시 동안 전투의 마지막 운을 시험했다; 그 후 그들은 무기를 버리고 약 1만 1,400명의 사람들이 집정관의 선처에 항복해 왔으며, 약 4,880명이 전사했다.
sic ad Cominium, sic ad Aquiloniam gesta res; §10.43.9in medio inter duas urbes spatio, ubi tertia expectata erat pugna, hostes non inventi.
이처럼 코미니움에서, 이처럼 아퀼로니아에서 전투가 치러졌다; 두 도시 사이의 중간 지대에서, 그곳에서 세 번째 전투가 예상되었으나 적은 발견되지 않았다.
septem milia passuum cum abessent a Cominio, revocati ab suis neutri proelio occurrerunt.
코미니움에서 7마일 떨어진 곳에 있었을 때 아군에 의해 소환된 그들은 어느 전투에도 마주치지 못했다.
§10.43.10primis ferme tenebris, cum in conspectu iam castra, iam Aquiloniam habuissent, clamor eos utrimque par accidens sustinuit; §10.43.11deinde regione castrorum, quae incensa ab Romanis erant, flamma late fusa certioris cladis indicio progredi longius prohibuit.
거의 어둠이 깔릴 무렵, 이미 진영과 아퀼로니아를 시야에 두었을 때, 양쪽에서 똑같이 도달한 함성이 그들을 멈춰 세웠다; 이어 로마인들에 의해 불탄 진영 쪽에서 넓게 번진 불길이 보다 확실한 패배의 징조로서 그들이 더 전진하는 것을 가로막았다.
§10.43.12eo ipso loco temere sub armis strati passim inquietum omne tempus noctis expectando timendoque lucem egere.
바로 그 자리에 무장한 채로 아무렇게나 여기저기 누워, 그들은 밤의 모든 불안한 시간을 빛을 기다리고 또한 두려워하며 보냈다.
§10.43.13prima luce incerti, quam in partem intenderent iter, repente in fugam consternantur conspectis equitibus, qui egressos nocte ab oppido Samnites persecuti viderant multitudinem non vallo, non stationibus firmatam.
동틀 무렵, 어느 쪽으로 길을 잡아야 할지 불확실해하던 그들은 갑자기 나타난 기병들을 보고 공포에 질려 도망치기 시작했다. 그 기병들은 밤에 읍성에서 탈출한 사므니움인들을 추격하다가, 방벽도 초소도 갖추지 못한 군중을 발견한 자들이었다.
§10.43.14conspecta et ex muris Aquiloniae ea multitudo erat, iamque etiam legionariae cohortes sequebantur.
이 무리는 아퀼로니아의 성벽에서도 보였고, 이제는 군단 대대들까지 뒤쫓고 있었다.
ceterum nec pedes fugientes persequi potuit, et ab equite novissimi agminis ducenti ferme et octoginta interfecti; §10.43.15arma multa pavidi ac signa militaria duodeviginti reliquere;
그러나 보병은 도망치는 자들을 추격할 수 없었고, 기병에 의해 후열의 약 280명이 사살되었다; 겁에 질린 그들은 많은 무기와 18개의 군기를 남겨두었다.
alio agmine incolumi, ut ex tanta trepidatione, Bovianum perventum est.
나머지 종대는 그 커다란 혼란 속에서 치고는 무사히 보비아눔에 도착했다.

어휘·문법 주석

  1. 10.43.2iam signum dantem eum — 분사 `dantem`은 대명사 `eum`(카르빌리우스 집정관)을 수식하는 현재분사로, 막 일어나려는 동작('신호를 보내려던 참에')을 나타낸다. `eum`은 이태동사 `moratus est`의 직접목적어이다.
  2. 10.43.4modo ne — `modo`는 접속법 `possent`와 함께 쓰여 제한 또는 조건('오직 ~하지 않는다는 조건으로')을 나타내는 부사적 절을 이끈다.
  3. 10.43.6loco, quem magis timuerant, victo — 독립탈격 구문으로, 명사 `loco`가 `vincere`의 완료수동분사 `victo`와 일치하며, 관계절 `quem magis timuerant`가 선행사 `loco`를 수식한다. '그들이 더 두려워했던 장소(성벽)가 정복[제압]된 후에'라는 의미이다.
  4. 10.43.12expectando timendoque lucem egere — `egere`는 동사 `agere`(보내다)의 완료 3인칭 복수형(`egerunt`의 축약형)이다. 탈격 동명사 `expectando`와 `timendo`는 공통의 직접목적어 `lucem`(빛, 새벽)을 취하여 시간을 보낸 수단이나 양태를 나타내며, '빛을 기다리고 또한 두려워하며 (밤을) 보냈다'로 해석된다.

이 구절 인용하기

리비우스, 로마사 §10.43.1-10.43.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/ko/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:10.43.1-10.43.15

AI 초고 번역임과 열람 날짜를 함께 적어 주세요.

번역·주석·요약은 AI가 생성한 초고이며 독자 의견을 반영해 수정됩니다.