§10.3.1eodem anno Romae cum Vestinis petentibus amicitiam ictum est foedus.
같은 해 로마에서는 우호를 청하는 베스티니인들과 조약이 체결되었다.
multiplex deinde exortus terror.
그 후 다각적인 공포가 일어났다.
§10.3.2Etruriam rebellare ab Arretinorum seditionibus motu orto nuntiabatur, ubi Cilnium genus praepotens divitiarum invidia pelli armis coeptum;
아레티움인들의 폭동으로부터 동요가 발생함으로 인해 에트루리아가 반란을 일으키고 있다는 보고가 전해졌다. 그곳에서는 그 부유함에 대한 시기심 때문에 매우 강력한 킬니우스 가문이 무력으로 추방당하기 시작하고 있었다.
simul Marsos agrum vi tueri, in quem colonia Carseoli deducta erat, quattuor milibus hominum scriptis.
이와 동시에, 카르세올리 식민시가 건설된 영토를 마르시인들이 4천 명의 병사를 징집하여 무력으로 지키고 있다는 사실도 보고되었다.
§10.3.3itaque propter eos tumultus dictus M. Valerius Maximus dictator magistrum equitum sibi legit M. Aemilium Paulum.
그리하여 이 소요 사태들 때문에 독재관으로 지명된 마르쿠스 발레리우스 막시무스는 자신의 기병대장으로 마르쿠스 에밀리우스 파울루스를 선택했다.
§10.3.4id magis credo quam Q. Fabium ea aetate atque eis honoribus Valerio subiectum;
나는 퀸투스 파비우스가 그 나이에, 그리고 그러한 관직 경험을 가졌으면서 발레리우스에게 복종했다는 것보다 이 일을 더 믿는다.
ceterum ex Maximi cognomine ortum errorem haud abnuerim.
하지만 '막시무스'라는 가문명에서 오해가 비롯되었다는 점은 나 역시 부인하지 않겠다.
§10.3.5profectus dictator cum exercitu proelio uno Marsos fundit;
출발한 독재관은 군대와 함께 단 한 번의 전투로 마르시인들을 패퇴시켰다.
conpulsis deinde in urbes munitas, Milioniam, Plestinam, Fresiliam intra dies paucos cepit et parte agri multatis Marsis foedus restituit.
이어서 그들을 요새화된 도시들로 몰아넣고 며칠 만에 밀로니아, 플레스티나, 프레실리아를 함락시켰으며, 마르시인들에게 영토 일부를 몰수하는 벌을 내린 후 조약을 복원했다.
§10.3.6tum in Etruscos versum bellum;
그 후 전쟁은 에트루리아인들에게로 향했다.
et cum dictator auspiciorum repetendorum causa profectus Romam esset, magister equitum pabulatum egressus ex insidiis circumvenitur signisque aliquot amissis foeda militum caede ac fuga in castra est conpulsus.
그리고 독재관이 점을 다시 치기 위해 로마로 출발했을 때, 식량을 구하러 나갔던 기병대장은 매복에 걸려 포위되었고, 몇 개의 군기를 잃은 채 병사들의 처참한 학살과 패주 끝에 진영으로 밀려났다.
§10.3.7qui terror non eo tantum a Fabio abhorret, quod, si qua alia arte, cognomen suum aequavit maxume bellicis laudibus,
이 패배의 공포는 단지 그가 자신의 가문명을 무엇보다도 군사적 공적으로 명실상부하게 만들었다는 이유 때문만으로 파비우스가 당사자라는 것과 모순되는 것은 아니다.
§10.3.8sed etiam quod memor Papirianae saevitiae numquam, ut dictatoris iniussu dimicaret, adduci potuisset.
오히려 그가 파피리우스의 가혹함을 기억하고 있어서 독재관의 명령 없이 교전하도록 설득당했을 리가 결코 없었을 것이기 때문이기도 하다.