§9.14.1τῶν δὲ προειρημένων τὰ μὲν ἐκ τριβῆς, τὰ δʼ ἐξ ἱστορίας, τὰ δὲ κατʼ ἐμπειρίαν μεθοδικὴν θεωρεῖται.
앞서 언급한 사항들 중 어떤 것은 실전 경험을 통해, 어떤 것은 조사를 통해, 또 어떤 것은 체계적인 지식을 통해 파악된다.
§9.14.2κάλλιστον μὲν οὖν τὸ γινώσκειν αὐτὸν καὶ τὰς ὁδοὺς καὶ τὸν τόπον, ἐφʼ ὃν δεῖ παραγενέσθαι, καὶ τὴν φύσιν τοῦ τόπου, πρὸς δὲ τούτοις, διʼ ὧν μέλλει καὶ μεθʼ ὧν πράττειν.
그러므로 가장 좋은 것은 지휘관 자신이 행군 경로와 도달해야 할 장소, 그리고 그 장소의 지리적 특성을 숙지하는 것이며, 이에 더하여 어떤 수단으로 누구와 함께 실행할 것인지를 아는 것이다.
§9.14.3δεύτερον δʼ ἱστορεῖν ἐπιμελῶς καὶ μὴ πιστεύειν τοῖς τυχοῦσι·
둘째로, 철저히 조사하고 우연히 만난 사람들을 신용하지 않는 것이다.
τὴν δὲ τῶν καθηγουμένων πίστιν ἐπί τι τῶν τοιούτων ἐν τοῖς ἑπομένοις ἀεὶ δεῖ κεῖσθαι.
그리고 이와 같은 일에서 안내인들이 제공하는 보증은 항상 뒤따르는 자들의 손안에 놓여 있어야 한다.
§9.14.4ταῦτα μὲν οὖν καὶ τὰ τούτοις παραπλήσια δυνατὸν ἴσως καὶ διʼ αὐτῆς τῆς στρατιωτικῆς τριβῆς περιγίνεσθαι τοῖς ἡγουμένοις, τὰ μὲν ἐξ αὐτουργίας, τὰ δʼ ἐξ ἱστορίας·
이러한 일들과 이와 유사한 것들은 지휘관들이 군사적 실전 경험 자체를 통해서도, 일부는 직접 실행해 봄으로써, 일부는 조사를 통해 얻는 것이 아마도 가능할 것이다.
§9.14.5τὰ δʼ ἐκ τῆς ἐμπειρίας προσδεῖται μαθήσεως καὶ θεωρημάτων, καὶ μάλιστα τῶν ἐξ ἀστρολογίας καὶ γεωμετρίας, ὧν τὸ μὲν ἔργον οὐ μέγα πρός γε ταύτην τὴν χρείαν, τὸ δὲ χρῆμα μέγα καὶ μεγάλα συνεργεῖν δυνάμενον πρὸς τὰς προειρημένας ἐπιβολάς.
그러나 체계적인 지식에서 비롯되는 일들은 추가적인 배움과 이론적 연구를 필요로 하며, 특히 천문학과 기하학에서 기인하는 것들이 그러하다. 이 학문들의 작업 자체는 이러한 필요에 비해 그리 크지 않으나, 그 쓰임새는 막대하여 앞서 언급한 계획들에 크게 기여할 수 있다.
§9.14.6ἀναγκαιότατον δʼ αὐτοῦ τὸ περὶ τὰς νυκτερινὰς θεωρίας καὶ τὰς ἡμερινάς.
그중 가장 필수적인 것은 야간과 주간의 길이를 관측하는 일이다.
εἰ μὲν γὰρ ἴσας εἶναι συνέβαινεν ἀεὶ ταύτας, οὐδʼ ἧστινος ἂν ἀσχολίας τὸ πρᾶγμα προσεδεῖτο, κοινὴ δʼ ἂν ἦν ἁπάντων ἡ γνῶσις·
만약 이 둘이 항상 같았다면, 이 일은 아무런 수고도 필요로 하지 않았을 것이며 그 지식은 모두에게 공통된 것이 되었을 것이다.
§9.14.7ἐπεὶ δʼ οὐ μόνον ἔχει τὰ προειρημένα πρὸς ἄλληλα διαφοράν, ἀλλὰ καὶ πρὸς αὑτά, δῆλον ὡς ἀνάγκη γινώσκειν τὰς αὐξήσεις καὶ μειώσεις ἑκατέρων.
그러나 앞서 말한 주야간은 서로 다를 뿐만 아니라 자체적으로도 변화하므로, 각각의 늘어남과 줄어듦을 파악해야 하는 것은 분명한 사실이다.
§9.14.8πῶς γὰρ ἄν τις εὐστοχήσειε πορείας καὶ διανύσματος ἡμερησίου, πῶς δὲ νυκτερινοῦ, μὴ κατανοήσας τὰς τῶν προειρημένων διαφοράς;
앞서 언급한 차이점을 이해하지 못한다면, 어떻게 주간의 행군과 그 거리를, 그리고 야간의 행군과 그 거리를 정확히 겨냥해 맞출 수 있겠는가?
§9.14.9καὶ μὴν οὐδὲν πρὸς τὸν δέοντα καιρὸν ἐξικέσθαι δυνατὸν ἄνευ τῆς τούτων ἐμπειρίας, ἀλλὰ ποτὲ μὲν ὑστερεῖν, ποτὲ δὲ προτερεῖν ἀνάγκη.
또한 이러한 지식 없이는 필요한 제때에 도달하는 것이 결코 불가능하며, 때로는 늦어지고 때로는 너무 빨라질 수밖에 없다.
§9.14.10μεῖζον δὲ τὸ προτερεῖν ἐν μόνοις τούτοις ἁμάρτημα τοῦ καθυστερεῖν·
그리고 오직 이러한 일들에서만은 너무 이르게 도착하는 것이 늦게 도착하는 것보다 더 큰 실책이다.
§9.14.11ὁ μὲν γὰρ ὑπεράρας τὸν ὡρισμένον καιρὸν αὐτῆς ἀποτυγχάνει τῆς ἐλπίδος — τὸ γὰρ γεγονὸς ἐξ ἀποστήματος ἐπιγνοὺς αὖθις ἀπολύεται μετʼ ἀσφαλείας — ὁ δὲ προλαβὼν τὸν καιρόν, §9.14.12ἐγγίσας καὶ γνωρισθεὶς οὐ μόνον ἀποτυγχάνει τῆς ἐπιβολῆς, ἀλλὰ καὶ κινδυνεύει τοῖς ὅλοις.
정해진 시간을 놓친 사람은 비록 계획 자체에는 실패하더라도 멀리서 일어난 일을 알아차리고 다시 안전하게 퇴각할 수 있지만, 정해진 시간보다 먼저 도착한 사람은, 가까이 다가가 정체가 탄로 남으로써 계획에 실패할 뿐만 아니라 군 전체를 위험에 빠뜨리기 때문이다.