§5.33.1καίτοι γʼ οὐκ ἀγνοῶ διότι καὶ πλείους ἕτεροι τῶν συγγραφέων τὴν αὐτὴν ἐμοὶ προεῖνται φωνήν, φάσκοντες τὰ καθόλου γράφειν καὶ μεγίστην τῶν προγεγονότων ἐπιβεβλῆσθαι πραγματείαν· §5.33.2περὶ ὧν ἐγώ, παραιτησάμενος Ἔφορον τὸν πρῶτον καὶ μόνον ἐπιβεβλημένον τὰ καθόλου γράφειν, τὸ μὲν πλείω λέγειν ἢ μνημονεύειν τινὸς τῶν ἄλλων ἐπʼ ὀνόματος παρήσω,
하지만 다른 여러 역사가들도 나와 같은 주장을 하며 자신들이 보편사를 쓰고 있으며 지나간 역사 중에서 가장 위대한 작업에 착수했다고 언명하고 있음을 내가 모르는 것은 아니다. 그들에 대해 나는, 보편사를 쓰는 일에 최초로 그리고 유일하게 착수했던 에포로스를 예외로 삼은 채, 다른 사람들의 이름을 언급하며 더 길게 말하는 것은 삼가려 한다. 다만 이것만큼은 언급하고자 한다.
§5.33.3μέχρι δὲ τούτου μνησθήσομαι, διότι τῶν καθʼ ἡμᾶς τινες γραφόντων ἱστορίαν ἐν τρισὶν ἢ τέτταρσιν ἐξηγησάμενοι σελίσιν ἡμῖν τὸν Ῥωμαίων καὶ Καρχηδονίων πόλεμον φασὶ τὰ καθόλου γράφειν. §5.33.4καίτοι διότι πλεῖσται μὲν καὶ μέγισται τότε περί τε τὴν Ἰβηρίαν καὶ Λιβύην, ἔτι δὲ τὴν Σικελίαν καὶ Ἰταλίαν ἐπετελέσθησαν πράξεις, ἐπιφανέστατος δὲ καὶ πολυχρονιώτατος ὁ κατʼ Ἀννίβαν πόλεμος γέγονε πλὴν τοῦ περὶ Σικελίαν, πάντες δʼ ἠναγκάσθημεν πρὸς αὐτὸν ἀποβλέπειν διὰ τὸ μέγεθος, δεδιότες τὴν συντέλειαν τῶν ἀποβησομένων, τίς οὕτως ἐστὶν ἀδαὴς ὃς οὐκ οἶδεν; §5.33.5ἀλλʼ ἔνιοι τῶν πραγματευομένων οὐδʼ ἐφʼ ὅσον οἱ τὰ κατὰ καιροὺς ἐν ταῖς χρονογραφίαις ὑπομνηματιζόμενοι πολιτικῶς εἰς τοὺς τοίχους, οὐδʼ ἐπὶ τοσοῦτο μνησθέντες, πάσας φασὶ τὰς κατὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ βάρβαρον περιειληφέναι πράξεις.
곧 우리 시대의 역사 저술가들 중 일부는 로마인과 카르타고인 사이의 전쟁을 불과 서너 페이지로 서술해 놓고서도 자신들이 보편사를 쓰고 있다고 주장한다는 점이다. 하지만 당시 이베리아와 리비아, 나아가 시칠리아와 이탈리아에서 지극히 많고 거대한 사건들이 수행되었으며, 한니발 전쟁이 시칠리아 전쟁을 제외하고는 가장 유명하고 가장 오래 지속된 전쟁이었고, 우리 모두가 그 거대함으로 인해 장차 일어날 일들의 결말을 두려워하며 그것을 주목할 수밖에 없었다는 사실을, 모를 정도로 무지한 자가 어디 있겠는가? 그럼에도 불구하고 일부 저술가들은 연대기에 그때그때의 사건들을 공적으로 벽에 기록하는 사람들만큼도 기록하지 않고, 그 정도의 언급조차 없이 그리스와 야만인 세계의 모든 사건을 포괄했다고 주장한다. 이것의 원인은 다음과 같다.
§5.33.6τοῦτο δʼ ἐστὶν αἴτιον, ὅτι τὸ μὲν τῷ λόγῳ τῶν μεγίστων ἔργων ἀντιποιήσασθαι τελείως ἐστὶ ῥᾴδιον, τὸ δὲ τοῖς πράγμασιν ἐφικέσθαι τινὸς τῶν καλῶν οὐκ εὐμαρές. §5.33.7διὸ καὶ τὸ μὲν ἐν μέσῳ κεῖται καὶ πᾶσι κοινὸν ὡς ἔπος εἰπεῖν τοῖς μόνον τολμᾶν δυναμένοις ὑπάρχει, τὸ δὲ καὶ λίαν ἐστὶ σπάνιον καὶ σπανίοις συνεξέδραμε κατὰ τὸν βίον. §5.33.8ταῦτα μὲν οὖν προήχθην εἰπεῖν χάριν τῆς ἀλαζονείας τῶν ὑπερηφανούντων ἑαυτοὺς καὶ τὰς ἰδίας πραγματείας·
곧 말로써 가장 위대한 업적을 자기 것으로 주장하는 것은 지극히 쉬운 일이지만, 실제 행동으로 훌륭한 일을 성취하기란 쉽지 않기 때문이다. 그러므로 전자는 한가운데 놓여 있어 말하자면 대담해질 수만 있는 모든 사람에게 공통되게 속하지만, 후자는 지극히 드물며 인생에서 극소수의 사람들에게만 수반되었다. 그러므로 나는 자신과 자기의 저술을 뽐내는 자들의 오만함 때문에 이러한 말을 하기에 이르렀다.
ἐπὶ δὲ τὴν ἀρχὴν ἐπάνειμι τῆς ἐμαυτοῦ προθέσεως.
이제 나는 내 계획의 시작으로 되돌아가겠다.