§2.13.1ἔτι δὲ τῶν Πελοποννησίων ξυλλεγομένων τε ἐς τὸν Ἰσθμὸν καὶ ἐν ὁδῷ ὄντων, πρὶν ἐσβαλεῖν ἐς τὴν Ἀττικήν, Περικλῆς ὁ Ξανθίππου στρατηγὸς ὢν Ἀθηναίων δέκατος αὐτός, ὡς ἔγνω τὴν ἐσβολὴν ἐσομένην, ὑποτοπήσας, ὅτι Ἀρχίδαμος αὐτῷ ξένος ὢν ἐτύγχανε, μὴ πολλάκις ἢ αὐτὸς ἰδίᾳ βουλόμενος χαρίζεσθαι τοὺς ἀγροὺς αὐτοῦ παραλίπῃ καὶ μὴ δῃώσῃ, ἢ καὶ Λακεδαιμονίων κελευσάντων ἐπὶ διαβολῇ τῇ ἑαυτοῦ γένηται τοῦτο, ὥσπερ καὶ τὰ ἄγη ἐλαύνειν προεῖπον ἕνεκα ἐκείνου, προηγόρευε τοῖς Ἀθηναίοις ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ὅτι Ἀρχίδαμος μέν οἱ ξένος εἴη, οὐ μέντοι ἐπὶ κακῷ γε τῆς πόλεως γένοιτο, τοὺς δὲ ἀγροὺς τοὺς ἑαυτοῦ καὶ οἰκίας ἢν ἄρα μὴ δῃώσωσιν οἱ πολέμιοι ὥσπερ καὶ τὰ τῶν ἄλλων, ἀφίησιν αὐτὰ δημόσια εἶναι καὶ μηδεμίαν οἱ ὑποψίαν κατὰ ταῦτα γίγνεσθαι.
펠로폰네소스인들이 아직 이스토모스에 집결하고 있으며 진군 중이었을 때, 아티카로 침입하기 전에, 크산티포스의 아들이자 아테나이인의 열 명의 장군 중 한 명이었던 페리클레스는 침입이 임박했음을 알게 되자 한 가지 의혹을 품었다. 아르키다모스가 마침 자신과 객주 관계에 있었기 때문에, 혹시 그가 사적인 호의를 베풀고자 페리클레스의 농지를 그냥 지나치고 황폐화하지 않은 채 남겨두지 않을까, 혹은 라케다이몬인들이 그에 대한 중상을 목적으로 그들의 명령에 따라 그러한 일이 벌어지지 않을까(마치 그들이 이전에 그를 겨냥하여 저주받은 자들을 추방하라고 공표했던 것처럼) 염려했던 것이다. 그리하여 그는 민회에서 아테나이인들에게 미리 다음과 같이 공표했다. 즉, 아르키다모스는 참으로 자신의 객주이지만 그것이 국가에 해가 되지는 않을 것이며, 만약 적들이 다른 사람들의 농지처럼 자신의 농지와 가옥을 황폐화하지 않고 놓아둔다면, 그것들을 공공 재산으로 내놓아 이와 관련하여 자신에게 어떠한 의혹도 생기지 않도록 하겠다는 것이었다.
§2.13.2παρῄνει δὲ καὶ περὶ τῶν παρόντων ἅπερ καὶ πρότερον, παρασκευάζεσθαί τε ἐς τὸν πόλεμον καὶ τὰ ἐκ τῶν ἀγρῶν ἐσκομίζεσθαι, ἔς τε μάχην μὴ ἐπεξιέναι, ἀλλὰ τὴν πόλιν ἐσελθόντας φυλάσσειν, καὶ τὸ ναυτικόν, ᾗπερ ἰσχύουσιν, ἐξαρτύεσθαι, τά τε τῶν ξυμμάχων διὰ χειρὸς ἔχειν, λέγων τὴν ἰσχὺν αὐτοῖς ἀπὸ τούτων εἶναι τῶν χρημάτων τῆς προσόδου, τὰ δὲ πολλὰ τοῦ πολέμου γνώμῃ καὶ χρημάτων περιουσίᾳ κρατεῖσθαι.
그는 또한 현재의 상황에 대해서도 이전과 다름없는 권고를 내렸다. 즉, 전쟁에 대비하고 농지로부터 가재도구를 들여올 것, 결전을 위해 출격하지 말고 시내로 들어와 방어할 것, 그리고 자신들의 강점인 해군을 정비할 것, 동맹국들의 사정을 견고하게 장악해 둘 것이었다. 그는 자신들의 힘이 이들 동맹국으로부터 들어오는 공납금 수입에서 나오며, 전쟁의 대부분은 판단력과 풍부한 자금으로 승리하게 마련이라고 말하였다.
§2.13.3θαρσεῖν τε ἐκέλευε προσιόντων μὲν ἑξακοσίων ταλάντων ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ φόρου κατ᾽ ἐνιαυτὸν ἀπὸ τῶν ξυμμάχων τῇ πόλει ἄνευ τῆς ἄλλης προσόδου, ὑπαρχόντων δὲ ἐν τῇ ἀκροπόλει ἔτι τότε ἀργυρίου ἐπισήμου ἑξακισχιλίων ταλάντων (τὰ γὰρ πλεῖστα τριακοσίων ἀποδέοντα μύρια ἐγένετο, ἀφ’ ὧν ἔς τε τὰ προπύλαια τῆς ἀκροπόλεως καὶ τἆλλα οἰκοδομήματα καὶ ἐς Ποτείδαιαν ἀπανηλώθη),
그는 또한 동맹국들로부터 다른 수입을 제외하고도 매년 평균 약 600탈란톤의 공납금이 국가로 들어오는 것과, 당시 아크로폴리스에 아직 주조된 은화가 6,000탈란톤 남아 있었다는 점을 들어 확신을 가지라고 촉구했다(가장 많았을 때는 10,000탈란톤에서 300탈란톤이 모자라는 액수에 달했으나, 그로부터 아크로폴리스의 전문과 다른 건축물들, 그리고 포테이다이아의 전비로 지출되었다).
§2.13.4χωρὶς δὲ χρυσίου ἀσήμου καὶ ἀργυρίου ἔν τε ἀναθήμασιν ἰδίοις καὶ δημοσίοις καὶ ὅσα ἱερὰ σκεύη περί τε τὰς πομπὰς καὶ τοὺς ἀγῶνας καὶ σκῦλα Μηδικὰ καὶ εἴ τι τοιουτότροπον, οὐκ ἐλάσσονος [ἦν] ἢ πεντακοσίων ταλάντων.
이와는 별도로, 사적 및 공적 봉납물 속의 미주조 금과 은, 축제 행렬과 경기에 사용되는 성스러운 기구들, 페르시아 전쟁의 전리품, 그리고 그와 유사한 종류의 것들이 500탈란톤을 내려가지 않는 액수로 존재하고 있었다.
§2.13.5ἔτι δὲ καὶ τὰ ἐκ τῶν ἄλλων ἱερῶν προσετίθει χρήματα οὐκ ὀλίγα, οἷς χρήσεσθαι αὐτούς, καὶ ἢν πάνυ ἐξείργωνται πάντων, καὶ αὐτῆς τῆς θεοῦ τοῖς περικειμένοις χρυσίοις·
나아가 그는 다른 신전들로부터 얻을 수 있는 적지 않은 자금도 덧붙여 그들이 사용할 수 있다고 하였고, 만약 모든 방책으로부터 완전히 배제되더라도(완전히 궁지에 몰리더라도), 여신상 자체에 장식되어 있는 금까지도 사용할 수 있다고 하였다.
ἀπέφαινε δ’ ἔχον τὸ ἄγαλμα τεσσαράκοντα τάλαντα σταθμὸν χρυσίου ἀπέφθου, καὶ περιαιρετὸν εἶναι ἅπαν.
그는 그 신상이 순금 40탈란톤의 무게를 지니고 있으며, 그것이 모두 분리 가능하다는 것을 보여주었다.
χρησαμένους τε ἐπὶ σωτηρίᾳ ἔφη χρῆναι μὴ ἐλάσσω ἀντικαταστῆσαι πάλιν.
그리고 국가의 구원을 위해 그것을 사용한다면, 사후에 그에 못지않은 양을 다시 채워 넣어야 한다고 덧붙였다.
§2.13.6χρήμασι μὲν οὖν οὕτως ἐθάρσυνεν αὐτούς, ὁπλίτας δὲ τρισχιλίους καὶ μυρίους εἶναι ἄνευ τῶν ἐν τοῖς φρουρίοις καὶ τῶν παρ’ ἔπαλξιν ἑξακισχιλίων καὶ μυρίων.
이와 같이 그는 자금 면에서 그들을 고무시켰으며, 요새에 있는 군사들과 성벽의 흉벽을 지키는 16,000명을 제외하고 중장보병이 13,000명 있음을 밝혀내었다.
§2.13.7τοσοῦτοι γὰρ ἐφύλασσον τὸ πρῶτον ὁπότε οἱ πολέμιοι ἐσβάλοιεν, ἀπό τε τῶν πρεσβυτάτων καὶ τῶν νεωτάτων, καὶ μετοίκων ὅσοι ὁπλῖται ἦσαν.
왜냐하면 적들이 침입할 때 처음에 그 정도 인원이 방어에 임했기 때문인데, 이들은 가장 연장자들과 가장 젊은이들, 그리고 재류 외지인들 중에서 중장보병인 자들로 구성되어 있었다.
τοῦ τε γὰρ Φαληρικοῦ τείχους στάδιοι ἦσαν πέντε καὶ τριάκοντα πρὸς τὸν κύκλον τοῦ ἄστεως, καὶ αὐτοῦ τοῦ κύκλου τὸ φυλασσόμενον τρεῖς καὶ τεσσαράκοντα (ἔστι δὲ αὐτοῦ ὃ καὶ ἀφύλακτον ἦν, τὸ μεταξὺ τοῦ τε μακροῦ καὶ τοῦ Φαληρικοῦ), τὰ δὲ μακρὰ τείχη πρὸς τὸν Πειραιᾶ τεσσαράκοντα σταδίων, ὧν τὸ ἔξωθεν ἐτηρεῖτο·
실제로 팔레론 성벽에서 도시의 환상벽까지는 35스타디온이었고, 환상벽 자체에서 방어되고 있던 부분은 43스타디온이었으며(다만 장성과 팔레론 벽 사이에는 방어되지 않는 부분도 있었다), 피라이에우스로 향하는 장성은 40스타디온인데 그중 외측 벽이 방어되고 있었다.
καὶ τοῦ Πειραιῶς ξὺν Μουνιχίᾳ ἑξήκοντα μὲν σταδίων ὁ ἅπας περίβολος, τὸ δ’ ἐν φυλακῇ ὂν ἥμισυ τούτου.
또한 피라이에우스와 무니키아를 합친 전 둘레는 60스타디온이었으나 실제로 방어 중인 부분은 그 절반이었다.
§2.13.8ἱππέας δὲ ἀπέφαινε διακοσίους καὶ χιλίους ξὺν ἱπποτοξόταις, ἑξακοσίους δὲ καὶ χιλίους τοξότας, καὶ τριήρεις τὰς πλωίμους τριακοσίας.
또한 기마궁수를 포함하여 기병이 1,200명, 궁수가 1,600명, 그리고 항해 가능한 삼단노선이 300척 있음을 보여주었다.
§2.13.9ταῦτα γὰρ ὑπῆρχεν Ἀθηναίοις καὶ οὐκ ἐλάσσω ἕκαστα τούτων, ὅτε ἡ ἐσβολὴ τὸ πρῶτον ἔμελλε Πελοποννησίων ἔσεσθαι καὶ ἐς τὸν πόλεμον καθίσταντο.
이러한 세력들이 아테나이인들에게 존재하였고 각각 이 수치를 밑돌지 않았으니, 이는 펠로폰네소스인들의 첫 침입이 시작되려 하고 그들이 전쟁에 돌입하던 때의 일이었다.
ἔλεγε δὲ καὶ ἄλλα οἷάπερ εἰώθει Περικλῆς ἐς ἀπόδειξιν τοῦ περιέσεσθαι τῷ πολέμῳ.
페리클레스는 또한 전쟁에서 승리할 것임을 증명하기 위해 그가 늘 하던 대로 다른 이야기들도 하였다.