← 리비우스

로마사

§10.4.1-10.4.12

에트루리아군의 매복과 부관 풀비우스의 분전

패전 소식으로 로마에 비상경계태세가 선포된 가운데, 전선에 도착한 독재관은 군대를 재정비한다. 이후 에트루리아인들이 목자로 위장한 매복 작전으로 로마군 부관 풀비우스를 유인하려 하지만, 부관은 책략을 간파하고 공격을 버텨내며 본대에 증원을 요청한다.

보기 ▾
보기
번역
글꼴
AI ↗
← 이전다음 →
§10.4.1

​nuntiata ea clades Romam maiorem, quam res erat, terrorem excivit.

이 패배의 소식은 로마에 실제 상황보다 더 큰 공포를 불러일으켰다.

§10.4.2

​nam ut exercitu deleto ita iustitium indictum, custodiae in portis, vigiliae vicatim actae, arma tela in muros congesta.

왜냐하면 군대가 전멸하기라도 한 것처럼 사법 활동 정지가 선포되었고, 성문에는 경비가 서고, 가로마다 야간 순찰이 행해졌으며, 무기와 투창들이 성벽 위로 모였기 때문이다.

§10.4.3

​omnibus iunioribus sacramento adactis dictator ad exercitum missus omnia spe tranquilliora et conposita magistri equitum cura, castra in tutiorem locum redacta, cohortes, ​quae signa amiserant, extra vallum sine tentoriis destitutas invenit,1 exercitum avidum pugnae, quo maturius ignominia aboleretur.

모든 청년들이 군사 서약을 하고 동원된 후 군대로 파견된 독재관은, 모든 것이 예상보다 평온하고 기병대장의 보살핌으로 정돈되어 있으며, 진영은 더 안전한 곳으로 옮겨졌고, 군기를 잃었던 대대들이 성벽 밖에 천막도 없이 방치되어 있는 것을 발견했다. 또한 군대는 그 치욕을 더 빨리 씻어버리기 위해 전투를 갈망하고 있었다.

§10.4.5

​itaque confestim castra inde in agrum Rusellanum promovit.

그리하여 그는 즉시 그곳에서 루셀라인의 영토로 진영을 이동했다.

§10.4.6

​eo et hostes secuti, quamquam ex bene gesta re summam et in aperto certamine virium spem habebant, tamen insidiis quoque, quas feliciter experti erant, hostem temptant.

적들도 그곳으로 따라왔다. 그들은 이전의 성공적인 작전 덕분에 정면 승부에서도 힘의 대결에 대단한 희망을 품고 있었지만, 그럼에도 불구하고 자신들이 성공적으로 경험했던 매복 작전으로 다시 한번 적을 시험하려 했다.

§10.4.7

​tecta semiruta vici per vastationem agrorum deusti haud procul castris Romanorum aberant. ibi abditis armatis pecus in conspectum praesidii Romani, cui praeerat Cn. Fulvius legatus, propulsum.

들판이 황폐화되는 과정에서 불탄 한 마을의 반쯤 허물어진 집들이 로마군 진영에서 그리 멀지 않은 곳에 있었다. 그곳에 무장한 병사들을 숨겨두고, 부관 그나이우스 풀비우스가 지휘하는 로마군 초소의 감시 시야 안으로 가축 무리를 몰아넣었다.

§10.4.8

​ad quam inlecebram cum moveretur nemo ab Romana statione, pastorum unus progressus sub ipsas munitiones inclamat alios cunctanter ab ruinis vici pecus propellentes, quid cessarent,2 cum per media castra Romana tuto agere possent.

이 유혹에 로마군 초소에서는 아무도 움직이지 않자, 목자 중 한 명이 방어벽 바로 아래까지 나아가, 마을 폐허에서 머뭇거리며 가축을 몰고 나오는 다른 이들을 향해, 로마군 진영 한가운데를 안전하게 통과할 수 있는데 왜 주저하느냐고 소리쳤다.

§10.4.9

​haec cum legato Caerites quidam interpretarentur et per omnes manipulos militum indignatio ingens esset nec tamen iniussu moveri auderent, iubet peritos linguae adtendere animum, pastorum sermo agresti an urbano propior esset.

몇몇 카에레인들이 이 말을 부관에게 통역해 주었고, 병사들의 모든 중대 사이에 거센 분노가 일어났지만 명령 없이 움직일 엄두를 내지 못하고 있을 때, 부관은 그 언어에 정통한 이들에게 목자들의 말투가 시골풍에 가까운지 도시풍에 가까운지 주의를 기울여 들어보라고 명령했다.

§10.4.10

​cum referrent sonum linguae et corporum habitum et nitorem cultiora quam pastoralia esse, “ite igitur, dicite,” inquit, “detegant3 nequiquam conditas insidias: omnia scire Romanum nec magis iam dolo capi quam armis vinci posse.”

그들이 말의 억양과 몸가짐, 그리고 피부의 윤택함이 목자라 하기에는 너무 세련되었다고 보고하자, 부관이 말했다. "그렇다면 가서 전해라. 헛되이 숨겨둔 매복을 드러내라고 말이다. 로마인은 모든 것을 알고 있으며, 이제 무력으로 패배하지 않듯 책략에도 걸려들지 않을 것이라고."

§10.4.11

​haec ubi audita sunt et ad eos, qui consederant in insidiis, perlata, consurrectum repente ex latebris est et in patentem ad conspectum undique campum prolata signa.

이 말이 들리고 매복해 있던 자들에게 전달되자, 그들은 숨어 있던 곳에서 갑자기 일제히 일어났고, 사방에서 내다보이는 탁 트인 평원으로 군기를 전진시켰다.

§10.4.12

​visa legato maior acies, quam quae ab suo praesidio sustineri posset. itaque propere ad dictatorem auxilia accitum4 mittit; interea ipse impetus hostium sustinet.

부관에게는 그 전열이 자신의 초소 병력으로 감당할 수 있는 것보다 더 커 보였다. 그리하여 그는 급히 독재관에게 증원군을 요청하러 사람을 보냈다. 그동안 그 자신은 적의 공격을 버텨내고 있었다.

구문 주해4건
  1. 10.4.3omnia spe tranquilliora ... invenit

    동사 invenit(§10.4.4)은 §10.4.3의 omnia spe tranquilliora [esse], [omnia] conposita [esse], castra ... redacta [esse] 및 §10.4.4의 cohortes ... destitutas [esse]로 이어지는 일련의 대격 부정사(혹은 대격과 형용사·분사) 구조를 목적어로 지배한다.

  2. 10.4.8quid cessarent

    역사적 현재 동사 inclamat에 종속된 간접 화법에서의 직접 의문문(직접 화법으로는 quid cessatis? "너희는 왜 주저하느냐")을 나타내는 접속법 미완료 과거형.

  3. 10.4.10detegant

    직접 화법 내부에서 3인칭 복수에 대한 명령을 나타내는 독립 접속법(명령 접속법).

  4. 10.4.12accitum

    이동을 나타내는 동사 mittit 뒤에서 목적을 나타내는 수피눔(supine in -um). 이는 대격 명사 auxilia(증원군)를 목적어로 지배한다.

번역: Gemini 3.5 Flash (2026-05-25 공개)urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:10.4.1-10.4.12