Humanitext Reader

贺拉斯 · 书信诗 §1.14.1-1.14.44

致庄园管家书与无关居所的心灵平静

第 15 段,共 29 段 · 拉丁语

内容简介

贺拉斯写信给他的萨宾庄园管理人,通过对比管理人对城市的向往与自己对乡村宁静的热爱,阐明真正的幸福取决于心灵的一贯性而非所处之地。

§1.14.1Vilice silvarum et milli me reddentis agelli, §1.14.2quem tu fastidis, habitatum quinque focis et §1.14.3quinque bonos solitum Variam dimittere patres,
我的森林以及让我重获自我的小庄园的管理人啊,尽管你嫌弃它,但这里曾有五个家庭居住,并且习惯于将五位优秀的家长送往瓦里亚。
§1.14.4certemus, spinas animone ego fortius an tu §1.14.5evellas agro, et melior sit Horatius an res.
让我们来竞争吧,是我能更有力地拔除心灵中的荆棘,还是你能拔除田地里的(荆棘);究竟是贺拉斯变得更好,还是他的产业变得更好。
§1.14.6Me quamvis Lamiae pietas et cura moratur, §1.14.7fratrem maerentis, rapto de fratre dolentis §1.14.8insolabiliter, tamen istuc mens animusque §1.14.9fert et amat spatiis obstantia rumpere claustra,
尽管拉米亚的深情与忧虑挽留着我,他为失去兄弟而哀恸,为被夺走的兄弟而感到无法宽慰的悲伤,然而我的心灵和意志却将我带往那里,并且渴望冲破阻挡赛道的栅栏。
§1.14.10rure ego viventem, tu dicis in urbe beatum.
我称生活在乡村的人是幸福的,你却称生活在城市的人是幸福的。
§1.14.11cui placet alterius, sua nimirum est odio sors.
喜欢他人命运的人,自然会厌恶自己的命运。
§1.14.12stultus uterque locum immeritum causatur inique: §1.14.13in culpa est animus, qui se non effugit umquam.
愚蠢的双方都无理地责怪那无罪的地方:错在心灵,它永远无法逃离自己。
§1.14.14Tu mediastinus tacita prece rura petebas, §1.14.15nunc urbem et ludos et balnea vilicus optas:
你当杂役时,曾用默祷渴望着乡村;如今当了管理人,你却向往城市、竞技和浴场。
§1.14.16me constare mihi scis et discedere tristem §1.14.17quandocumque trahunt invisa negotia Romam,
你知道我始终表里如一,每当令人厌恶的俗务将我拖往罗马时,我都会忧伤地离去。
§1.14.18non eadem miramur; eo disconvenit inter §1.14.19meque et te.
我们所赞美的事物并不相同;因此,在你我之间存在着分歧。
nam quae deserta et inhospita tesqua §1.14.20credis, amoena vocat mecum qui sentit, et odit §1.14.21quae tu pulchra putas, fornix tibi et uncta popina
因为,对于你认为是荒凉和不毛之地的荒野,与我心意相通的人却称之为怡人之地,并厌恶你认为美好的事物。
§1.14.22incutiunt urbis desiderium, video, et quod §1.14.23angulus iste feret piper et tus ocius uva, §1.14.24nec vicina subest vinum praebere taberna §1.14.25quae possit tibi, nec meretrix tibicina, cuius §1.14.26ad strepitum salias terrae gravis; et tamen urges §1.14.27iampridem non tacta ligonibus arva bovemque §1.14.28disiunctum curas et strictis frondibus exples; §1.14.29addit opus pigro rivus, si decidit imber, §1.14.30multa mole docendus aprico parcere prato.
我知道,妓院和油腻的廉价食堂激起了你对城市的渴望,而且因为你的那个角落出产胡椒和乳香甚至比出产葡萄还要快,并且附近没有能够为你提供葡萄酒的酒馆,也没有吹笛的女妓,能让你随着她的嘈杂声沉重地在地上跳舞;然而你却还在耕作许久未被犁锄触碰的田地,照料卸下犁具的公牛,并用采摘下的树叶喂饱它;如果下起暴雨,小溪会给懒惰的你增加额外的工作,因为必须用许多堤坝来教导它放过那阳光充足的牧草地。
§1.14.31Nunc age, quid nostrum concentum dividat audi.
那么来吧,听听是什么打破了我们的和谐。
§1.14.32quem tenues decuere togae nitidique capilli, §1.14.33quem scis immunem Cinarae placuisse rapaci, §1.14.34quem bibulum liquidi media de luce Falerni, §1.14.35cena brevis iuvat et prope rivum somnus in herba; §1.14.36nec lusisse pudet, sed non incidere ludum,
那个曾经适合穿精细托加、抹油亮头发的人,你知道他曾在不送礼的情况下取悦了贪婪的基纳拉,那个喜欢从正午起就痛饮清澈法勒尔努斯葡萄酒的人,如今却喜爱简单的晚餐以及溪流旁草地上的睡眠;曾经玩乐并不令人羞耻,但如今不结束玩乐才是可耻。
§1.14.37non istic obliquo oculo mea commoda quisquam §1.14.38limat, non odio obscuro morsuque venenat: §1.14.39rident vicini glaebas et saxa moventem.
在那里,没有人会用斜眼来削弱我的福祉,也不会用阴暗的恨意和中伤来下毒;邻居们看着我搬动泥土和石头,只是报以微笑。
§1.14.40cum servis urbana diaria rodere mavis; §1.14.41horum tu in numerum voto ruis: invidet usum
你宁愿和奴隶们一起啃食城市的配给日粮;在你的祈愿中,你急于加入他们的行列。
§1.14.42lignorum et pecoris tibi calo argutus et horti,
然而,聪明的杂役却羡慕你能享用木柴、牲畜和花园。
§1.14.43optat ephippia bos, piger optat arare caballus.
公牛渴望马鞍,懒惰的马却渴望耕作。
§1.14.44quam scit uterque libens censebo exerceat artem.
我认为,每个人应当乐意去从事自己所懂的手艺。

词汇与语法注释

  1. §1.14.3habitatum ... solitum — 这两个分词均与第1行的 `agelli`(单数属格)一致。取决于 `solitum` 的不定式 `dimittere` 的主语是庄园(agellus),而 `patres` 作其直接宾语。
  2. §1.14.4spinas animone ego fortius an tu / evellas — 由 `certemus`(现在虚拟语气,表示劝诱)引导的双重间接疑问从句。通过 `-ne ... an` 构成对比疑问:“是我从心灵中,还是你从田地里,能更有力地拔除荆棘”。
  3. §1.14.23ocius uva — 比较夺格 `uva` 伴随比较级 `ocius`(更早/更快),意为“比葡萄更快”。这里带有一语双关的讽刺,意指在这片荒凉的土地上,产出胡椒等热带香料都比产出葡萄来得快。
  4. §1.14.30docendus aprico parcere prato — 动形容词(未来受动分词)`docendus` 修饰主句的主语 `rivus`(小溪)。由于动词 `parcere` 支配与格,因此 `aprico prato` 使用与格。
  5. §1.14.33immunem — 宾格形容词,与不定式 `placuisse` 的省略主语一致(即指代第32行延续下来的关系代词 `quem`,指贺拉斯本人)。在此作状语使用,意为“不带礼物地”或“两手空空地”。
  6. §1.14.44quam scit uterque libens censebo exerceat artem — 语序发生了倒装,实际结构为 `censebo (ut) exerceat artem quam uterque (libens) scit`。动词 `censebo` 引导省略了 `ut` 的现在虚拟语气 `exerceat`,表示建议或裁决。

引用这一段

贺拉斯, 书信诗 §1.14.1-1.14.44. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0893.phi005.humanitext-lat2:1.14.1-1.14.44

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。