Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §7.407-7.486

图尔努斯的狂乱与圣鹿之死

第 67 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

阿莱克托化身为年老的祭司拜访鲁图利人的国王图尔努斯,企图煽动他发动战争。在遭到图尔努斯的嘲笑后,她显露真身并将狂怒注入其心中。被激怒的图尔努斯向拉提努斯宣战,而阿莱克托则诱使尤路斯误射了一只神圣的公鹿,从而点燃了最初的战火。

§7.407consiliumque omnemque domum vertisse Latini, §7.408protinus hinc fuscis tristis dea tollitur alis §7.409audacis Rutuli ad muros, quam dicitur urbem
并颠覆了拉提努斯的计划和整个家庭[之后],这位阴郁的女神立刻从这里拍打着黑色的翅膀飞起,前往勇敢的鲁图利人[国王]的城墙。
§7.410Acrisioneis Danae fundasse colonis, §7.411praecipiti delata noto.
据说达那厄被湍急的南风送达后,曾为阿克里西奥斯的移民们建立过这座城市。
Locus Ardea quondam §7.412dictus avis, et nunc magnum manet Ardea nomen, §7.413sed fortuna fuit; tectis hic Turnus in altis §7.414iam mediam nigra carpebat nocte quietem.
这个地方过去曾被先祖们称为阿尔德亚,而今阿尔德亚依然是一个伟大的名字,但它的荣光已成往事;在这座高耸的府邸里,图尔努斯已经在漆黑的夜里,享受着夜半的安宁。
§7.415Allecto torvam faciem et furialia membra §7.416exuit, in vultus sese transformat anilis; §7.417et frontem obscenam rugis arat, induit albos §7.418cum vitta crinis, tum ramum innectit olivae; §7.419fit Calybe Iunonis anus templique sacerdos §7.420et iuveni ante oculos his se cum vocibus offert: §7.421Turne, tot incassum fusos patiere labores §7.422et tua Dardaniis transcribi sceptra colonis?
阿莱克托脱去了狰狞的面容和复仇女神的身躯,改变了自己的外表,化作龙钟的老妇;她在丑陋的额头上犁出皱纹,戴上系有发带的白发,接着缠上一枝奥リーブ;她成了朱诺神庙的老祭司卡吕贝,并在年轻人的眼前现身,说出了这样一番话: “图尔努斯啊,你难道甘愿容忍这么多辛劳付诸东流,并让你那至高无上的王权被让给达尔达尼亚的移民吗?
§7.423Rex tibi coniugium et quaesitas sanguine dotes §7.424abnegat, externusque in regnum quaeritur heres.
国王拒绝了你应得的婚约以及用你的鲜血换来的嫁妆,反而在帝国中寻找一位外邦的继承人。
§7.425I nunc, ingratis offer te, inrise, periclis; §7.426Tyrrhenas, i, sterne acies; tege pace Latinos.
去吧,被嘲弄的人,将你自己奉献给这毫无回报的危险中去吧;去吧,去横扫第勒尼安的军队;用和平去庇护拉丁人。
§7.427Haec adeo tibi me, placida cum nocte iaceres, §7.428ipsa palam fari omnipotens Saturnia iussit.
的确,当你在宁静的夜里躺着时,全能的萨图尔努斯之女亲自命令我向你公开传达这些旨意。
§7.429Quare age et armari pubem portisque moveri §7.430laetus in arma para, et Phrygios qui flumine pulchro §7.431consedere duces pictasque exure carinas.
因此,行动起来,高兴地准备让年轻人们全副武装,并从城门出发投入战斗;把那些盘踞在美丽河畔的弗里吉亚首领们,以及他们色彩斑斓的战船通通付之一炬。
§7.432Caelestum vis magna iubet.
天上诸神不可抗拒的力量在命令着。
Rex ipse Latinus, §7.433ni dare coniugium et dicto parere fatetur, §7.434sentiat et tandem Turnum experiatur in armis.
如果拉提努斯国王本人不承认这桩婚约,不服从你的话语,那就让他自食其果,并最终在战场上见识一下图尔努斯的力量吧。
§7.435Hic iuvenis vatem inridens sic orsa vicissim §7.436ore refert: Classis invectas Thybridis undam §7.437non, ut rere, meas effugit nuntius auris.
” 此时,年轻人带着对女祭司的嘲讽,如此开口反驳道: “关于舰队驶入台伯河波涛之中的消息,并没有像你所想的那样漏过我的耳朵。
§7.438Ne tantos mihi finge metus; nec regia Iuno §7.439inmemor est nostri.
请不要为我编造如此巨大的恐慌;王后朱诺也并未将我们忘却。
§7.440Sed te victa situ verique effeta senectus, §7.441o mater, curis nequiquam exercet et arma §7.442regum inter falsa vatem formidine ludit.
然而,被暮气征服、无法再产生真知灼见的衰老,母亲啊,正用无用的忧虑折磨着你,并在国王们的战争中,以虚假的恐惧愚弄着你这个女祭司。
§7.443Cura tibi divom effigies et templa tueri: §7.444bella viri pacemque gerent, quis bella gerenda.
守护神明的塑像和神庙才是你的职责;战争与和平由男子来主宰,因为正是他们该去担负起战争。
§7.445Talibus Allecto dictis exarsit in iras, §7.446at iuveni oranti subitus tremor occupat artus, §7.447deriguere oculi: tot Erinys sibilat hydris §7.448tantaque se facies aperit; tum flammea torquens §7.449lumina cunctantem et quaerentem dicere plura §7.450reppulit et geminos erexit crinibus anguis §7.451verberaque insonuit rabidoque haec addidit ore: §7.452En ego victa situ, quam veri effeta senectus
” 听了这番话,阿莱克托勃然大怒,而当年轻人还在说话时,突然间浑身颤抖,眼睛也变得僵直:这位复仇女神正伴着无数毒蛇发出嘶嘶声,展现出如此巨大的恐怖身形;接着,她转动着闪烁着火焰的双眼,将犹豫不决并试图说出更多话的年轻人猛然推开,她从头发中竖起两条毒蛇,挥舞皮鞭使其发出刺耳的声响,并在疯狂的口中说出: “看啊,这个被暮气征服、无法再产生真知灼见的衰老的我!
§7.453arma inter regum falsa formidine ludit.
那个在国王们的战争中,以虚假的恐惧愚弄着你的我!
§7.454Respice ad haec: adsum dirarum ab sede sororum, §7.455bella manu letumque gero.
睁大眼睛看着这些:我来自可怕的复仇女神姐妹的居所,我的手中正携带着战争与死亡。
§7.456Sic effata facem iuveni coniecit et atro §7.457lumine fumantis fixit sub pectore taedas.
” 这样说完后,她向年轻人掷去一根火炬,将散发着黑色光芒的烟雾腾腾的松明钉入他的胸膛。
§7.458Olli somnum ingens rumpit pavor, ossaque et artus §7.459perfundit toto proruptus corpore sudor; §7.460arma amens fremit, arma toro tectisque requirit; §7.461saevit amor ferri et scelerata insania belli, §7.462ira super: magno veluti cum flamma sonore §7.463virgea suggeritur costis undantis aëni §7.464exsultantque aestu latices, furit intus aquaï §7.465fumidus atque alte spumis exuberat amnis, §7.466nec iam se capit unda, volat vapor ater ad auras.
巨大的恐慌惊碎了他的梦境,从全身涌出的汗水湿透了他的骨骸和肢体;他疯狂地呼喊着要寻找武器,在床铺和屋子里四处搜寻;对钢铁的渴望以及对战争的邪恶疯狂在他的心中燃烧,此外还有漫天的怒火:正如当发出巨响的柴火被塞入沸腾的铜釜底部时,釜中的水因热度而翻滚跳跃,在内部狂暴咆哮的腾腾烟浪和翻滚的江河向上高高喷涌,釜中的水再也无法容纳其自身,黑色的水汽直向天空飞逝。
§7.467Ergo iter ad regem polluta pace Latinum §7.468indicit primis iuvenum et iubet arma parari, §7.469tutari Italiam, detrudere finibus hostem: §7.470se satis ambobus Teucrisque venire Latinisque.
于是,他以撕毁和平为代价,向年轻人中的首领们下达了向拉提努斯国王进军的指令,并命令准备武器,保卫意大利,将敌人驱逐出边境:声称自己一人足可应付特洛伊人和拉丁人双方。
§7.471Haec ubi dicta dedit divosque in vota vocavit, §7.472certatim sese Rutuli exhortantur in arma: §7.473hunc decus egregium formae movet atque iuventae, §7.474hunc atavi reges, hunc claris dextera factis.
当他说完这些话并将神明引入誓愿中后,鲁图利人竞相激励自己拿起武器:这一个因他卓越的外貌与青春而动容,那一个因他先祖中赫赫有名的君王,另一个则因他立下显赫功勋的右手。
§7.475Dum Turnus Rutulos animis audacibus implet, §7.476Allecto in Teucros Stygiis se concitat alis, §7.477arte nova speculata locum, quo litore pulcher §7.478insidiis cursuque feras agitabat Iulus.
当图尔努斯使鲁图利人心中充满了勇敢的斗志时,阿莱克托张开冥河之翼向特洛伊人飞奔而去,用新的计谋窥探着那片海岸,英俊的尤路斯正在那里用陷阱和追逐围猎着野兽。
§7.479Hic subitam canibus rabiem Cocytia virgo §7.480obicit et noto naris contingit odore, §7.481ut cervum ardentes agerent; quae prima laborum §7.482causa fuit belloque animos accendit agrestis.
在这里,科科托斯之女突然向猎犬们降下疯狂,使它们闻到熟悉的气味,以便它们狂热地追逐一只公鹿;这成了最开始苦难的起因,并点燃了乡间人们对战争的怒火。
§7.483Cervus erat forma praestanti et cornibus ingens, §7.484Tyrrhidae pueri quem matris ab ubere raptum §7.485nutribant Tyrrhusque pater, cui regia parent §7.486armenta et late custodia credita campi.
曾有一只体形健美、角大无比的公鹿,提尔鲁斯的儿子们在它刚离开母鹿的乳头时将其夺下并养育它,他们的父亲提尔鲁斯也是如此,国王的牲畜群听命于他,而广阔平原的监护权也全权委托给了他。

词汇与语法注释

  1. 7.407vertisse — 承接前文的 `Postquam visa [est]`(在显现出……之后),与上一行的 `acuisse` 构成并列。其逻辑主语为 `Allecto`,此处作及物动词,以 `consilium omnemque domum`(计划与整个家庭)为直接宾语。
  2. 7.409quam ... urbem — 一种关系代名词收录(incorporation)结构,名词 `urbem` 被置于由关系代名词 `quam` 修饰的关系从句内部。其先行词在文脉上指代前文的 `muros`(阿尔德亚的城墙),意为“前往阿尔德亚的城墙,据说达那厄曾建立这座城市……”。
  3. 7.421patiere — 异动词(deponent)`patior`(容忍、忍受)的第二人称单数将来时直说语气,采用诗歌/古风式的变格结尾 `-ere`(等同于 `-eris`)。它支配随后的两个带对格的不定式结构:`labores fusos [esse]` 与 `sceptra transcribi`。
  4. 7.436Classis — 复数宾格 `classes` 的古风拼写(以 `-is` 代替 `-es`),受阴性复数宾格分词 `invectas` 修饰,并以 `Thybridis undam`(表示方向的宾格)为宾语,构成了带对格的不定式句子的主语(“舰队驶入台伯河……”)。
  5. 7.470se satis ... venire — 间接引语中的带对格的不定式结构,省略了主句的言说动词(如 `dicit` 或 `fremit`)。其中 `se` 指代主语(图尔努斯),而 `satis` 作谓语性形容词,表示“(作为对手)足够、足以”。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §7.407-7.486. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:7.407-7.486

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。