§5.321insequitur Salius; spatio post deinde relicto §5.322tertius Euryalus: §5.323Euryalumque Helymus sequitur; quo deinde sub ipso §5.324ecce volat calcemque terit iam calce Diores, §5.325incumbens umero, spatia et si plura supersint, §5.326transeat elapsus prior, ambiguumque relinquat.
萨利乌斯紧随其后;接着,隔开了一段距离,欧律阿鲁斯位列第三:赫柳穆斯追赶着欧律阿鲁斯;而在他近旁,看啊,狄奥雷斯在飞奔,他的脚趾几乎贴上了前者的脚后跟,身体前倾在对方肩膀上;如果还有更多路程的话,他本可以超过去,从而让胜负难分。
§5.327Iamque fere spatio extremo fessique sub ipsam §5.328finem adventabant, levi cum sanguine Nisus §5.329labitur infelix, caesis ut forte iuvencis §5.330fusus humum viridisque super madefecerat herbas.
他们几乎到了赛道的尽头,疲惫地正向终点接近,这时尼苏斯在滑溜的血迹上不幸地滑倒了,那是因为先前宰杀的公牛流出的血洒在了地上,浸湿了上面的绿草。
§5.331Hic iuvenis iam victor ovans vestigia presso §5.332haud tenuit titubata solo, sed pronus in ipso §5.333concidit immundoque fimo sacroque cruore.
在这里,这位已经作为胜者而欢呼的青年,未能保住在被踩踏的地面上摇晃的脚步,而是俯身倒在了污秽的粪便和神圣的血泊之中。
§5.334Non tamen Euryali, non ille oblitus amorum; §5.335nam sese opposuit Salio per lubrica surgens; §5.336ille autem spissa iacuit revolutus harena.
然而他并没有忘记欧律阿鲁斯,也没有忘记他们的爱;因为他从湿滑的地方站起来,挡在了萨利乌斯面前;而后者则向后仰倒,躺在厚厚的沙地上。
§5.337Emicat Euryalus, et munere victor amici §5.338prima tenet, plausuque volat fremituque secundo.
欧律阿鲁斯飞奔而出,因朋友的赠予而作为胜者赢得了第一,在众人的掌声和喝彩声中疾驰。
§5.339Post Helymus subit, et nunc tertia palma Diores.
随后是赫柳穆斯,现在狄奥雷斯获得了第三名。
§5.340Hic totum caveae consessum ingentis et ora §5.341prima patrum magnis Salius clamoribus implet, §5.342ereptumque dolo reddi sibi poscit honorem.
这时,萨利乌斯在大看台的全体观众和前排长者们的面前大声抗议,要求归还他因诡计而被夺走的荣誉。
§5.343Tutatur favor Euryalum, lacrimaeque decorae, §5.344gratior et pulchro veniens in corpore virtus.
众人的支持、美丽的泪水以及在俊美身体上更显迷人的美德保护着欧律阿鲁斯。
§5.345Adiuvat et magna proclamat voce Diores, §5.346qui subiit palmae, frustraque ad praemia venit §5.347ultima, si primi Salio reddentur honores.
狄奥雷斯也大声呼喊着支持他,他获得了奖项,如果最初的荣誉归还给萨利乌斯,他便会徒劳地降到最后。
§5.348Tum pater Aeneas
Vestra
inquit
munera vobis §5.349certa manent, pueri, et palmam movet ordine nemo; §5.350me liceat casus misereri insontis amici.
这时,父神阿埃内阿斯说:“孩子们,你们的礼物对你们而言是确定无疑的,没有人会改变奖项的顺序;但请允许我怜悯无辜朋友的不幸。
§5.351Sic fatus, tergum Gaetuli immane leonis §5.352dat Salio, villis onerosum atque unguibus aureis.
” 说完,他把一张巨大的盖图利亚狮皮赐给萨利乌斯,上面覆满厚毛,并带有金色的爪子。
§5.353Hic Nisus,
Si tanta
inquit
sunt praemia victis, §5.354et te lapsorum miseret, quae munera Niso
这时尼苏斯说:“如果失败者能得到如此丰厚的奖品,而你又怜悯滑倒的人,那么你将给尼苏斯什么相配的礼物?
§5.355digna dabis, primam merui qui laude coronam, §5.356ni me, quae Salium, fortuna inimica tulisset?
我本该凭荣誉获得第一名,要不是那与萨利乌斯同样的厄运降临在我身上?
” 说话的同时,他展示出自己的脸和因湿滑的粪便而弄脏的四肢。
Risit pater optimus olli §5.359et clipeum efferri iussit, Didymaonis artem, §5.360Neptuni sacro Danais de poste refixum.
慈祥的父亲对他微笑,并命令抬出迪杜马翁所制的盾牌,那是希腊人从海神神圣的门柱上拆下来的。
§5.361Hoc iuvenem egregium praestanti munere donat;
他把这件卓越的礼物赐予这位优秀的青年。
§5.362Post, ubi confecti cursus, et dona peregit: §5.363Nunc, si cui virtus animusque in pectore praesens, §5.364adsit, et evinctis attollat brachia palmis.
随后,当赛跑结束、礼物派发完毕后: “现在,如果谁胸中有勇气和坚毅的斗志,就请上前来,缠紧双手,举起双臂。
§5.365Sic ait, et geminum pugnae proponit honorem, §5.366victori velatum auro vittisque iuvencum, §5.367ensem atque insignem galeam solacia victo.
” 他这样说道,并为决斗设下了双重奖赏:给胜者一头包金并缠着带子的青年雄牛,给败者的安慰则是一把剑和一顶精美的头盔。
§5.368Nec mora: continuo vastis cum viribus effert §5.369ora Dares, magnoque virum se murmure tollit; §5.370solus qui Paridem solitus contendere contra, §5.371idemque ad tumulum, quo maximus occubat Hector, §5.372victorem Buten immani corpore, qui se §5.373Bebrycia veniens Amyci de gente ferebat, §5.374perculit, et fulva moribundum extendit harena.
毫不拖延:达雷斯立刻带着巨大的力量现身,并在众人的赞叹声中站立起来;他是唯一一个习惯与帕里斯对决的人,也是他在伟大的赫克托耳安息的墓前,将身材魁梧的胜者布特斯击倒——布特斯自称来自阿米科斯的贝布里西亚部族—— 并将奄奄一息的他打倒在黄沙之上。
§5.375Talis prima Dares caput altum in proelia tollit, §5.376ostenditque umeros latos, alternaque iactat §5.377brachia protendens, et verberat ictibus auras.
这样的达雷斯在战斗中首先昂起高傲的头颅,展露出宽阔的肩膀,交替挥舞着伸出的双臂,用重击捶打着空气。
§5.378Quaeritur huic alius; nec quisquam ex agmine tanto §5.379audet adire virum manibusque inducere caestus.
人们在为他寻找对手;但在如此庞大的队伍中,没有一个人敢上前来对抗这个人,并把皮套套在双手上。
§5.380Ergo alacris, cunctosque putans excedere palma, §5.381Aeneae stetit ante pedes, nec plura moratus §5.382tum laeva taurum cornu tenet, atque ita fatur: §5.383Nate dea, si nemo audet se credere pugnae, §5.384quae finis standi? Quo me decet usque teneri?
因此,他洋洋得意,以为所有人都放弃了争夺,便站在阿埃内阿斯的脚前,不再拖延,用左手抓住公牛的角,如此说道: “女神之子,如果没有人敢投身于这场战斗,我还要站到什么时候? 我应该被留在这里多久?
§5.385Ducere dona iube.
请下令让我牵走奖品吧。
Cuncti simul ore fremebant §5.386Dardanidae, reddique viro promissa iubebant.
”与此同时,所有的达尔达尼亚人都一齐呐喊,要求把承诺的奖品给这个人。
§5.387Hic gravis Entellum dictis castigat Acestes, §5.388proximus ut viridante toro consederat herbae: §5.389Entelle, heroum quondam fortissime frustra, §5.390tantane tam patiens nullo certamine tolli
这时,神情庄重的美塞斯特斯用言语责备恩特鲁斯,当时他正坐在旁边翠绿的草椅上: “恩特鲁斯,曾经最勇敢的英雄,如今却徒劳无功,你竟如此耐心地容忍这么丰厚的礼物在毫无竞争的情况下被夺走吗?
§5.391dona sines? Ubi nunc nobis deus ille magister §5.392nequiquam memoratus Eryx? Ubi fama per omnem §5.393Trinacriam, et spolia illa tuis pendentia tectis?
现在我们那神一般的导师被徒劳提起的埃律克斯在哪里? 在整个特里纳克里亚的名声,以及挂在你屋顶上的那些战利品又在哪里?
§5.394Ille sub haec:
Non laudis amor, nec gloria cessit §5.395pulsa metu; sed enim gelidus tardante senecta §5.396sanguis hebet, frigentque effetae in corpore vires.
” 他回答道:“并非对荣誉的爱或对名声的渴望因恐惧而消退;而是因为年老体衰,冰冷的血液变得迟钝,体内衰竭的力量也已经冷却。
§5.397Si mihi, quae quondam fuerat, quaque improbus iste
如果我还有昔日拥有的,而且那个傲慢的家伙