§2.322Quo res summa, loco, Panthu? Quam prendimus arcem?
“潘图斯,最危急的事态处于何种境地? 我们该夺取哪座卫城?
” 我话音未落,他便带着叹息这样回答道: “达尔达尼亚最后的一天和不可避免的时刻已经到来。
§2.325Dardaniae: fuimus Troes, fuit Ilium et ingens §2.326gloria Teucrorum; ferus omnia Iuppiter Argos §2.327transtulit; incensa Danai dominantur in urbe.
我们曾是特洛伊人,伊利昂曾存在,而特乌克里人伟大的荣耀也已成过去;残暴的朱庇特已将一切转移到阿尔戈斯;希腊人在焚烧的城市中主宰一切。
§2.328Arduus armatos mediis in moenibus adstans §2.329fundit equus, victorque Sinon incendia miscet §2.330insultans;
耸立在城墙中央的巨大木马倾泻出武装的士兵,而胜者西农正在得意洋洋地四处纵火。
portis alii bipatentibus adsunt, §2.331milia quot magnis umquam venere Mycenis; §2.332obsedere alii telis angusta viarum §2.333oppositi; stat ferri acies mucrone corusco §2.334stricta, parata neci; vix primi proelia temptant §2.335portarum vigiles, et caeco Marte resistunt.
其他人守在双开的大门前,数量多得就像曾从伟大的迈锡尼来过的人那样;还有人持武器阻挡,包围了狭窄的街道迎敌;拔出的铁剑带着闪烁的锋芒伫立着,为杀戮做好准备;城门的头一批守卫几乎无法尝试战斗,只是在盲目的战斗中进行无力的抵抗。
§2.336Talibus Othryadae dictis et numine divom §2.337in flammas et in arma feror, quo tristis Erinys, §2.338quo fremitus vocat et sublatus ad aethera clamor.
” 听了奥特律阿得斯的这番话并在神明的旨意下,我冲向烈火和武器,冲向那无情的复仇女神、冲向那轰鸣声和冲向云霄的呼喊声在召唤我的地方。
§2.339Addunt se socios Rhipeus et maximus armis §2.340Epytus oblati per lunam Hypanisque Dymasque, §2.341et lateri adglomerant nostro, iuvenisque Coroebus, §2.342Mygdonides: illis ad Troiam forte diebus §2.343venerat, insano Cassandrae incensus amore, §2.344et gener auxilium Priamo Phrygibusque ferebat, §2.345infelix, qui non sponsae praecepta furentis §2.346audierit.
勇武过人的埃皮图斯和里培乌斯在月光下现身,加入了我们的行列,还有许帕尼斯和迪马斯,聚集在我们的身旁,还有年轻的科罗伊布斯,缪格东之子:偶然在那些日子里他来到了特洛伊,燃烧着对卡桑德拉的疯狂爱火,并作为女婿向普里阿摩斯和弗里吉亚人提供援助,不幸的人啊,他没有听从他那处于狂乱之中的未婚妻的劝告。
§2.347Quos ubi confertos audere in proelia vidi, §2.348incipio super his:
Iuvenes, fortissima frustra
当我看见他们聚集成团、勇于投入战斗时,我便对他们说道:“年轻人们,徒劳而无比勇敢的心灵啊!
§2.349pectora, si vobis audentem extrema cupido §2.350certa sequi, quae sit rebus fortuna videtis: §2.351excessere omnes, adytis arisque relictis, §2.352di, quibus imperium hoc steterat; succurritis urbi §2.353incensae; moriamur et in media arma ruamus.
如果你们有坚定不移的渴望,想要追随敢于挑战极限的我,你们已然看到我们的局势面临着何种命运:维系着这个帝国的所有神明,都已离去,遗弃了神殿和祭坛;你们是在拯救一座已被焚烧的城市;让我们死吧,让我们冲进武器的中央。
§2.354Una salus victis, nullam sperare salutem.
对于战败者来说,唯一的生路就是不抱任何生路之望。
§2.355Sic animis iuvenum furor additus: inde, lupi ceu §2.356raptores atra in nebula, quos improba ventris §2.357exegit caecos rabies, catulique relicti §2.358faucibus exspectant siccis, per tela, per hostis §2.359vadimus haud dubiam in mortem, mediaeque tenemus §2.360urbis iter; nox atra cava circumvolat umbra.
” 就这样,年轻人的心中平添了狂怒:从此,就像在黑暗的迷雾中,饥肠辘辘的狂热驱使着它们变得盲目,而它们被遗弃的小狼正张着干燥的喉咙等待着的掠夺之狼一般,我们穿过武器,穿过敌人,走向毫无疑问的死亡,我们走向城市的中央;黑夜用它空洞的阴影在我们的周围盘旋。
§2.361Quis cladem illius noctis, quis funera fando §2.362explicet, aut possit lacrimis aequare labores?
谁能用言语道尽那一夜的惨烈,谁能说清那些死亡,亦或谁能用眼泪来配得上我们所承受的苦难?
§2.363Urbs antiqua ruit, multos dominata per annos; §2.364plurima perque vias sternuntur inertia passim §2.365corpora, perque domos et religiosa deorum §2.366limina.
统治了许多年的古老城市正在倾覆;街道上到处横陈着无数静止不动的尸体,还有房屋和神明神圣的门口也是如此。
Nec soli poenas dant sanguine Teucri; §2.367quondam etiam victis redit in praecordia virtus §2.368victoresque cadunt Danai: crudelis ubique §2.369luctus, ubique pavor, et plurima mortis imago.
不仅特乌克里人在用鲜血付出代价;有时,败者的心中也会重燃勇气,胜利的希腊人也会倒下:到处是残酷的哀恸,到处是恐惧,以及无数种死亡的景象。
§2.370Primus se, Danaum magna comitante caterva, §2.371Androgeos offert nobis, socia agmina credens §2.372inscius, atque ultro verbis compellat amicis:
迎面走来的是安德罗格奥斯,他带着一大群希腊人,把我们的队伍误认为是盟友,自作主张地用友善的话语向我们搭话: “快点,战友们!
§2.373Festinate, viri: nam quae tam sera moratur
是什么迟到的懈怠阻碍了你们?
§2.374segnities? Alii rapiunt incensa feruntque §2.375Pergama; vos celsis nunc primum a navibus itis.
其他人已经在洗劫并搬空燃着大火的培尔加马;你们到现在才从高大的船上下来吗?
§2.376Dixit, et extemplo, neque enim responsa dabantur §2.377fida satis, sensit medios delapsus in hostis.
” 他说完了,随即(因为没有得到足够信任的回答)他意识到自己已经陷入了敌人的包围之中。
§2.378Obstipuit, retroque pedem cum voce repressit: §2.379inprovisum aspris veluti qui sentibus anguem §2.380pressit humi nitens, trepidusque repente refugit §2.381attollentem iras et caerula colla tumentem; §2.382haud secus Androgeos visu tremefactus abibat.
他惊愕不已,连声倒退:宛如一个人在粗糙的荆棘丛中,用力踩到了地上的一只意想不到的蛇,惊恐之下突然退缩回去,避开那昂首发怒、膨胀着青蓝色脖子的蛇一般;安德罗格奥斯一见之下同样惊恐万分,连连退缩。
§2.383Inruimus, densis et circumfundimur armis, §2.384ignarosque loci passim et formidine captos §2.385sternimus: adspirat primo fortuna labori.
我们冲入敌阵,用密集的兵刃包围了他们,击倒了那些对地形陌生且被恐惧占据的敌人:命运向我们的第一次尝试吹来了和煦的风。
§2.386Atque hic successu exsultans animisque Coroebus, §2.387O socii, qua prima
inquit
fortuna salutis §2.388monstrat iter, quoque ostendit se dextra, sequamur §2.389mutemus clipeos, Danaumque insignia nobis
此时,科罗伊布斯因这次成功和高涨的士气而欣喜若狂,说道: “噢,战友们,既然拯救我们的第一缕幸运之光指明了道路,且在好运展现的地方,让我们追随它:让我们换掉盾牌,把希腊人的徽记佩戴在自己身上。
§2.390aptemus: dolus an virtus, quis in hoste requirat?
无论是诡计还是英勇,对待敌人谁会在乎这个?
§2.391Arma dabunt ipsi.
他们自己会为我们提供武器。
Sic fatus, deinde comantem §2.392Androgei galeam clipeique insigne decorum §2.393induitur, laterique Argivum accommodat ensem.
”他这样说完,接着戴上了安德罗格奥斯长满羽饰的头盔,以及盾牌上精美的徽章,并把阿尔戈斯人的剑佩戴在腰间。
§2.394Hoc Rhipeus, hoc ipse Dymas omnisque iuventus §2.395laeta facit; spoliis se quisque recentibus armat.
里培乌斯、迪马斯本人以及所有的年轻人都欢快地照此办理;每个人都用新夺得的战利品把自己武装起来。
§2.396Vadimus immixti Danais haud numine nostro, §2.397multaque per caecam congressi proelia noctem §2.398conserimus, multos Danaum demittimus Orco.
我们混在希腊人中前进,所凭依的并不是保佑我们的神明,在漆黑的夜里我们进行了许多交战,并把许多希腊人送入了冥府。
§2.399Diffugiunt alii ad navis, et litora cursu §2.400fida petunt: pars ingentem formidine turpi §2.401scandunt rursus equum et nota conduntur in alvo.
其他人纷纷向船只逃窜,并飞奔着奔向安全的海岸:还有一部分人因可耻的恐惧重新爬上巨大的木马,藏身于那熟悉的腹中。
§2.402Heu nihil invitis fas quemquam fidere divis!
哀哉! 神明若不赞同,任何人都不该对任何事抱有信心!