- 底本
- Digesta Iustiniani Augusti. Mommsen, Theodor & Krueger, Paul, editors. Berlin: Weidmann, 1870.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:9.4.21.pr-9.4.21.6
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-15
乌尔比安探讨了所有权人因奴隶的加害行为而承担的责任,涉及拒绝承担诉讼与加害交出的关系、不在场奴隶的辩护可能性、“控制在权力之下”的定义,以及与之相关的宣誓和抗辩的适用。
[ULPIANUS libro uicensimo tertio ad edictum.]
[乌尔比安,《告示注解》第二十三卷]
Quotiens dominus ex noxali causa conuenitur, si nolit suscipere iudicium, in ea causa res est, ut debeat noxae dedere1 eum, cuius nomine iudicium non suscipitur: aut si2 id non faciat, iudicium suscipiet omnimodo, sed non alias condemnabitur, quam si in potestate habeat doloue malo fecerit, quo minus haberet.
每当所有权人因加害原因而被起诉时,如果他不愿意接受诉讼,则情况在于:他应当将那个未以其名义接受诉讼的人进行加害交出;或者如果他不这样做,他无论如何都将接受诉讼,但除非他将其控制在自己的权力之下,或者由于恶意而导致不再控制,否则他不会被判有罪。
Eos, quorum nomine noxali iudicio agitur, etiam absentes defendi posse placuit, sed hoc ita demum, si proprii sint serui: nam si alieni, praesentes esse oportet, aut si dubitetur, utrum proprii sint an alieni. quod ita puto accipiendum, ut si constet3 uel bona fide seruire, etiam absentes possint defendi.
人们赞同,在加害审判中以其名义提起诉讼的那些人,即使不在场也可以得到辩护,但这仅限于他们是自己的奴隶;因为如果是他人的奴隶,或者对于是自己的还是他人的奴隶存有疑问,他们就必须在场。我认为这应当如此理解,即如果确定他们是善意服侍的,则即使不在场也可以得到辩护。
Praetor ait: 'Si is in cuius potestate esse dicetur negabit se in sua potestate seruum habere: utrum actor uolet,4 uel deierare iubebo in potestate sua non esse neque se dolo malo fecisse, quo minus esset, uel iudicium dabo sine noxae deditione. '
裁判官说:“如果那个被声称将奴隶控制在自己权力之下的人,否认自己将奴隶控制在权力之下,我将根据原告的意愿,要么命令其宣誓奴隶不在其权力之下、且其并未恶意导致奴隶不在,要么在不提供加害交出的情况下给予诉讼。”
'In potestate' sic accipere debemus, ut facultatem et potestatem exhibendi eius habeat: ceterum si in fuga sit uel peregre, non uidebitur esse in potestate.
“在权力之下”我们应当这样理解,即他拥有提出该奴隶的能力和权力;然而,如果奴隶处于逃亡中或在国外,他将不被视为在权力之下。
Quod si reus iurare nolit, similis est ei, qui neque defendit absentem neque exhibet: qui condemnantur quasi contumaces.
但是,如果被告不愿宣誓,他就像一个既不为不在场者辩护也不将其提出的人,此类人将作为藐视法庭者而被判有罪。
Si tutor uel curator extent, ipsi iurare debent in potestate domini non esse: si autem procurator sit, dominus ipse iuret necesse est.
如果存在监护人或保佐人,他们自己应当宣誓奴隶不在所有权人的权力之下;但如果是诉讼代理人,则所有权人本人必须宣誓。
Si iusiurandum exegit actor reusque iurauit, deinde postea noxali uelit actor experiri, uidendum est, an exceptio iurisiurandi debeat aduersus actorem dari. et Sabinus putat non esse dandam, quasi de alia re sit iuratum, hoc est tunc non fuisse in potestate: modo uero cum in potestate deprehendatur, de facto eius posse agi. Neratius quoque dicebat post exactum iusiurandum5 posse actorem detracta noxae deditione experiri, si modo hoc contendat, posteaquam iuratum est coepisse in potestate habere.
如果原告要求宣誓而被告已宣誓,此后原告又想提起加害之诉,必须审视是否应当针对原告提供宣誓抗辩。萨比努斯认为不应当提供,因为这如同就另一件事宣誓,即当时不在权力之下;但现在当发现他在权力之下时,就可以因其行为提起诉讼。内拉蒂乌斯也曾说,在要求宣誓之后,原告可以排除加害交出的选择而提起诉讼,只要他声称所有权人是在宣誓之后才开始将其控制在权力之下的。
- 9.4.21.prin ea causa res est, ut debeat noxae dedere
无人称表达 in ea causa res est, ut... 意为“情况处于……的状态”或“不得不……”。带虚拟式 debeat 的 ut 从句对此进行补充说明。
- 9.4.21.prnon alias condemnabitur, quam si
这表示一种限制性条件(“除非……否则不会被判有罪”),实际上等同于“仅在……的情况下才会被判有罪”。
- 9.4.21.1quod ita puto accipiendum, ut si constet
关系代名词 quod(起连接作用)指代前述关于他人奴隶必须在场的规则。该规则由 ut 从句(ut si constet... possint)进行限定和解释,意为“应当如此理解,即……”。
- 9.4.21.2utrum actor uolet
属于 utrum... uel... uel... 结构。其中 utrum actor uolet(不论原告选择哪一个)起到了类似条件从句的作用,用以决定在裁判官随后的两项措施(deierare iubebo... 或 iudicium dabo...)中选择其一。
- 9.4.21.6post exactum iusiurandum
介词 post 结合修饰名词 iusiurandum 的过去被动分词 exactum(即 ab urbe condita 结构),意为“在宣誓被要求之后”。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-07-12 发布)・中文译文与原文的修订记录(1 处,最近 2026-11-15)
- 中于 2026-07-13 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
- 2026-11-15 AI校阅 — 注 1 处
