← 查士丁尼一世

学说汇纂

§9.2.7.pr-9.2.7.8

竞技伤亡及医疗过失下的阿奎利亚法适用

本节通过具体案例讨论了《阿奎利亚法》和事实诉讼(actio in factum)的适用范围,包括家子受伤、抛落超载重物致死、受人推搡致损、竞技活动中的死伤、殴打病奴致死以及医生的医疗疏忽。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →

[ULPIANUS libro octauo decimo ad edictum.]

[乌尔比安《告示注解》第十八卷]

§9.2.7.pr

​Qua actione patrem consecuturum1 ait, quod minus ex operis filii sui propter uitiatum oculum sit habiturus, et impendia, quae pro eius curatione fecerit.

他认为,通过这一诉讼,父亲将获得因儿子的眼睛受损而从儿子的劳动中减少获得的收益,以及他为治疗儿子所支付的费用。

§9.2.7.1

​Occisum2 autem accipere debemus, siue gladio siue etiam fuste uel alio telo uel manibus (si forte strangulauit eum) uel calce petiit uel capite uel qualiter qualiter.

此外,我们应当将“杀害”理解为:无论他是用剑、用棍棒、还是用其他武器、或用双手(如果是掐死他)、或用脚踢、或用头撞,或者以任何其他方式进行袭击。

§9.2.7.2

​Sed si quis plus iusto oneratus deiecerit onus et seruum occiderit, Aquilia locum habet: fuit enim in ipsius arbitrio ita se non onerare. nam et si lapsus aliquis seruum alienum onere presserit, Pegasus ait lege Aquilia eum teneri ita demum, si uel plus iusto se onerauerit uel neglegentius per lubricum transierit.

但是,如果有人承载了超出合理的重荷而丢下重荷并杀死了奴隶,则适用《阿奎利亚法》:因为不使自己承受如此重荷本是他自己可以控制的。因为即使有人滑倒并用重物压死了他人的奴隶,佩加苏斯也认为,只有在或者他承载了超出合理的重荷,或者在湿滑的地方行走过于疏忽的情况下,他才根据《阿奎利亚法》承担责任。

§9.2.7.3

​Proinde si quis alterius impulsu damnum dederit, Proculus scribit neque eum qui impulit teneri, quia non occidit, neque eum qui impulsus est, quia damnum iniuria non dedit: secundum quod3 in factum actio erit danda in eum qui impulit.

因此,如果有人因他人的推挤而造成损害,普罗库鲁斯写道,无论是推人的人不承担责任,因为他没有杀人,还是被推的人也不承担责任,因为他没有非法造成损害;据此,应当对推人的人提起事实诉讼(actio in factum)。

§9.2.7.4

​Si quis in colluctatione uel in pancratio, uel pugiles dum inter se exercentur alius alium occiderit, si quidem in publico certamine alius alium occiderit, cessat Aquilia, quia gloriae causa et uirtutis, non iniuriae gratia uidetur damnum datum. hoc autem in seruo non procedit, quoniam ingenui solent certare: in filio familias uulnerato procedit. plane si cedentem uulnerauerit, erit Aquiliae locus, aut si non in certamine seruum occidit, nisi si domino committente4 hoc factum sit: tunc enim Aquilia cessat.

如果在摔跤或角斗中,或者在拳击手互相练习时,一人杀死了另一人,如果这确实是在公开比赛中发生的,则不适用《阿奎利亚法》,因为损害被认为是出于荣誉和勇敢,而不是为了实施非法侵害。但这不适用于奴隶,因为通常是自由人进行竞争;这适用于家子受伤的情况。显然,如果他伤害了已经认输的人,则适用《阿奎利亚法》;或者如果他不是在比赛中杀死了奴隶,除非这是在主人同意下进行的,因为此时不适用《阿奎利亚法》。

§9.2.7.5

​Sed si quis seruum aegrotum leuiter percusserit et is obierit, recte Labeo dicit lege Aquilia eum teneri, quia aliud alii mortiferum esse solet.

但是,如果有人轻微殴打了一个生病的奴隶而该奴隶死亡,拉贝奥正确地指出,他应当根据《阿奎利亚法》承担责任,因为对不同的人而言,致命的因素是不同的。

§9.2.7.6

​Celsus autem multum interesse dicit, occiderit an mortis causam praestiterit, ut qui mortis causam praestitit, non Aquilia, sed in factum actione teneatur. unde adfert eum qui uenenum pro medicamento dedit et ait causam mortis praestitisse, quemadmodum eum qui furenti gladium porrexit: nam nec hunc lege Aquilia teneri, sed in factum.

然而,凯尔苏斯指出,杀死他人与提供死亡原因之间有很大区别,因此,提供死亡原因的人不根据《阿奎利亚法》承担责任,而是通过事实诉讼承担责任。由此他引用了以毒药代替药物给药的人的例子,并认为其提供了死亡原因,就像将剑递给疯子的人一样:因为此人也不根据《阿奎利亚法》承担责任,而是通过事实诉讼。

§9.2.7.7

​Sed si quis de ponte aliquem praecipitauit, Celsus ait, siue ipso ictu perierit aut continuo submersus est aut lassatus ui fluminis uictus perierit, lege Aquilia teneri, quemadmodum si quis puerum saxo inlisisset.

但是,如果有人将他人从桥上推下,凯尔苏斯认为,无论他是死于坠落本身的冲击,还是立即被淹死,或者是由于河流的力量疲惫力竭而死,推人者都应当根据《阿奎利亚法》承担责任,就像有人将男孩撞在岩石上一样。

§9.2.7.8

​Proculus ait, si medicus seruum imperite secuerit, uel ex locato uel ex lege Aquilia competere actionem.

普罗库鲁斯认为,如果医生因缺乏技术而给奴隶做手术(切开),则既可以提起租赁(合同)之诉,也可以提起《阿奎利亚法》之诉。

语法注4 条
  1. 9.2.7.prconsecuturum

    consecuturum(省略了 esse)是依附于 ait(其主语为前文提到的法学家)的间接引语中的不定式,其逻辑主语是宾格的 patrem。

  2. 9.2.7.1Occisum

    《阿奎利亚法》第一章中所用的“被杀者”一词在此作为名词性宾格(或作为 occisum esse 的一部分)出现,充当 accipere debemus(“我们应当理解为”)的直接宾语。

  3. 9.2.7.3secundum quod

    由介词 secundum 与中性单数宾格关系代词 quod 结合而成,指代前述整段事实,用以引出逻辑结论(意为“据此”或“因此”)。

  4. 9.2.7.4domino committente

    由现在分词 committente 和名词 domino 组成的夺格绝对结构,此处与 nisi si 连用,表示排除性的条件(“除非这是在主人的委托/同意下进行的”)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-07-12 发布)
  • 中于 2026-07-13 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:9.2.7.pr-9.2.7.8