学说汇纂

[ULPIANUS libro sexto decimo ad edictum.]

​Iulianus libro sexto digestorum scribit, si hominem, qui Maeuii erat, emero a Titio, deinde cum eum Maeuius a me peteret, eundem uendidero eumque emptor occiderit, aequum esse me pretium Maeuio restituere.¹

​Idem Iulianus eodem libro scribit, si moram fecerit in homine reddendo² possessor et homo mortuus sit, et fructuum rationem usque ad rei iudicatae tempus spectandam esse. idem Iulianus ait non solum fructus, sed etiam omnem causam praestandam: et ideo et partum uenire in restitutionem et partuum fructus. usque adeo autem et causae ueniunt, ut Iulianus libro septimo scribit, si per eum seruum possessor adquisierit actionem legis Aquiliae,³ restituere cogendum. quod si dolo malo ipse possessor desierit possidere et aliquis hominem iniuria occiderit, aut pretium hominis aut actiones suas praestare cogetur, utrum eorum uoluerit actor. sed et fructus, quos ab alio possessore percepit, restituere eum oportet: lucrum enim ex eo homine, qui in lite esse coeperit, facere non debet. sed fructus eius temporis, quo tempore possessus est ab eo qui euicerit,⁴ restituere non debet: sed quod dicit de actione⁵ legis Aquiliae, procedit, si post litem contestatam usucepit possessor, quia plenum ius incipit habere.