← 查士丁尼一世

学说汇纂

§4.6.43.pr

因公在外与附条件口头契约中的有益诉权

阐明当因公在外的情况发生时,法官应当针对按年给付等口头约定中的条件赋予有益诉权,以救济当事人。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →

[AFRICANUS libro septimo quaestionum.]

[阿非利加努斯,选自《设问集》第七卷]

§4.6.43.pr

​Si quis stipulatus sit1 in annos singulos, quoad in Italia esset uel ipse uel promissor, et alteruter rei publicae causa abesse coeperit, officium praetoris est introducere utilem actionem.2 eadem dicemus,3 et si ita concepta stipulatio fuerit: 'si quinquennio proximo Romae fuerit', uel ita: 'si Romae non fuerit, centum dare spondes?'

如果有人口头约定按年给付,条件是只要他本人或承诺人仍在意大利境内,而其中一人因公开始在外缺席,那么裁判官的职责就是赋予有益诉权。即使口头约定是这样表述的,我们也应作同样的认定:“如果他在接下来的五年内一直在罗马”,或者这样:“如果他不在罗马,你承诺给付一百吗?”

语法注3 条
  1. 4.6.43.prstipulatus sit

    动词 stipulari 意为“(通过向对方提问而)使之承诺、约定”,指口头契约(stipulatio)中的债权人。相反,promissor 指做出回应并承诺的人(债务人)。

  2. 4.6.43.prutilem actionem

    “有益诉权”(actio utilis)。指虽然不满足市民法(ius civile)上的严格要件,但裁判官(praetor)基于公平(aequitas)原则,通过修正既有诉讼公式而赋予的诉权。在此,当因公在外这一不可抗力导致条件受到影响时,赋予此诉权以救济遭受不利的当事人。

  3. 4.6.43.preadem dicemus

    直译为“我们将说同样的话”。这表明法学家的意见,即如果后文所述的条件(在罗马居住五年,或不在罗马)因因公在外而被阻碍或无意中成就,法官也应当同样赋予有益诉权予以救济。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-07-12 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-10-12)
  • 中于 2026-07-13 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
  • 2026-10-12 统一书写 — 注 1 处
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:4.6.43.pr