← 查士丁尼一世

学说汇纂

§2.1.7.pr-2.1.7.5

关于恶意损毁告示板的民众诉讼

讨论了针对恶意损坏或拆除裁判官告示板的500金币民事公诉的适用条件,涉及奴隶、家子、过失损坏以及肉体惩罚的适用。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →

[ULPIANUS libro tertio ad edictum.]

[乌尔比安,《告示注解》第三卷]

§2.1.7.pr

​Si quis id, quod iurisdictionis perpetuae causa,1 non quod prout res incidit, in albo uel in charta uel in alia materia propositum erit, dolo malo corruperit: datur in eum quingentorum aureorum iudicium, quod populare est.

如果有人因恶意损坏了为了永久裁判权而公布、而非因临时事件而公布的在白板、纸张或其他材料上的内容:将对其提起五百金币的诉讼,这属于民事公诉。

§2.1.7.1

​Serui quoque et filii familias uerbis edicti continentur: sed et utrumque sexum praetor complexus est.

奴隶和家子也被包括在告示的言辞中;而且裁判官已经涵盖了男女两性。

§2.1.7.2

​Quod si dum proponitur uel ante propositionem quis corruperit, edicti quidem uerba cessabunt, Pomponius autem ait sententiam edicti porrigendam esse ad haec.2

但如果有人在公布期间或公布之前将其损坏,虽然告示的字面言辞将不适用,但蓬波尼乌斯认为,告示的本意应该扩大适用至这些情况。

§2.1.7.3

​In seruos autem, si non defenduntur a dominis,3 et eos qui inopia laborant corpus torquendum est.

然而,对于奴隶,如果他们没有受到主人的保护,以及对于那些遭受贫困折磨的人,应当施以肉体拷问。

§2.1.7.4

​Doli mali autem ideo in uerbis edicti fit mentio, quod4 si per imperitiam uel rusticitatem uel ab ipso praetore iussus uel casu aliquis fecerit, non tenetur.

告示的言辞中之所以提及“恶意”,是因为如果有人因缺乏技能、粗俗、或受裁判官本人命令、或因意外而实施了该行为,则不承担责任。

§2.1.7.5

​Hoc uero edicto tenetur et qui tollit, quamuis non corruperit: item et qui suis manibus facit et qui alii mandat. sed si alius sine dolo malo fecit, alius dolo malo mandauit, qui mandauit tenebitur: si uterque dolo malo fecerit, ambo tenebuntur: nam et si plures fecerint uel corruperint uel mandauerint, omnes tenebuntur:

此外,根据本告示,即使没有损坏,取走该物的人也要承担责任;同样,亲自动手者和命令他人者也要承担责任。但是,如果一人无恶意而实施,另一人有恶意而命令,则发出命令者将承担责任;如果双方均有恶意,则双方都将承担责任:因为即使有数人实施、损坏或命令,所有人也都将承担责任。

语法注4 条
  1. 2.1.7.priurisdictionis perpetuae causa

    由名词 causa(其作用类似于介词,支配前置属格 iurisdictionis perpetuae)构成,表示目的。意思是“为了永久裁判权”,指永久告示(edictum perpetuum),与针对特定事件的临时告示(prout res incidit)相对立。

  2. 2.1.7.2sententiam edicti porrigendam esse ad haec

    动词 ait 的宾语,采用 “对格加不定式” 结构(间接引语)。sententiam edicti 是不定式的逻辑主语,porrigendam esse 是由动形容词(等同于将来被动分词)与 esse 构成的被动不定式,表示必要性。

  3. 2.1.7.3si non defenduntur a dominis

    指奴隶在诉讼中未受到主人的保护(即主人不承担赔偿责任或不代为出庭应诉)。在罗马法中,若主人不对奴隶的侵权行为进行抗辩,责任将直接通过肉体惩罚或拷问的形式加于奴隶的身体。

  4. 2.1.7.4Doli mali... ideo... quod

    ideo 与 quod(因为……的原因)的关联结构。译为:“在告示的言辞中提及‘恶意’(dolus malus),正是(ideo)因为(quod)……”

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-07-12 发布)
  • 中于 2026-07-13 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:2.1.7.pr-2.1.7.5