← 查士丁尼一世

学说汇纂

§15.4.1.pr-15.4.1.9

因命令而提起之诉的成立要件与效力

乌尔比安论述了在奴隶或家子进行的交易中,基于主人或家父的“命令”而产生全额责任(因命令而提起之诉)的条件和判定标准,包括其与委任、保证的关系,以及被监护人或财产管理人的命令所产生的法律效果。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →

[ULPIANUS libro uicensimo nono ad edictum.]

[乌尔比安,《告示注解》第二十九卷]

§15.4.1.pr

​Merito ex iussu domini in solidum1 aduersus eum iudicium datur, nam quodammodo cum eo contrahitur qui iubet.

明理地,因主人的命令而针对他授予全额诉讼,因为在某种意义上,合同是与下达命令的人缔结的。

§15.4.1.1

​Iussum autem accipiendum est, siue testato2 quis siue per epistulam siue uerbis aut per nuntium siue specialiter in uno contractu iusserit siue generaliter: et ideo et si sic contestatus sit: 'Quod uoles cum Sticho seruo meo negotium gere periculo meo', uidetur ad omnia iussisse, nisi certa lex aliquid prohibet.

此外,“命令”应当被理解为:无论是有人在证人面前、通过书信、以言语或通过信使下达的,还是在单一合同中具体下达的,亦或是概括下达的。因此,即使他曾这样声明:‘由我承担风险,你与我的奴隶斯蒂克斯进行你所希望的交易’,只要没有特定的法律禁止某些事项,他便被视为已对所有事务下达了命令。

§15.4.1.2

​Sed ego quaero, an reuocare hoc iussum antequam credatur3 possit: et puto posse, quemadmodum si mandasset et postea ante contractum contraria uoluntate mandatum reuocasset et me certiorasset.

但我提出疑问:在此项信用被授予之前是否可以撤回该命令。我认为是可以的,正如他曾授予委任,而在合同缔结前通过相反的意思撤回了委任并已通知了我。

§15.4.1.3

​Sed et si mandauerit pater dominusue, uidetur iussisse.

但是,即使是家父或主人授予了委任,也被视为已下达了命令。

§15.4.1.4

​Sed et si serui chirographo subscripserit dominus, tenetur quod iussu.

而且,如果主人在奴隶的亲笔手书债务证书上签字,他就要承担因命令而产生的责任。

§15.4.1.5

​Quid ergo si fideiusserit pro seruo? ait Marcellus non teneri quod iussu: quasi extraneus enim interuenit: neque hoc dicit ideo, quod tenetur ex causa fideiussionis, sed quia aliud est iubere, aliud fideiubere: denique idem scribit, etsi inutiliter fideiusserit,4 tamen eum non obligari quasi iusserit, quae sententia uerior est.

那么,如果他为奴隶作保呢?马尔切鲁斯认为他不承担因命令而产生的责任,因为他作为外人介入了其中。他这样说并不是因为主人因保证的缘故而承担责任,而是因为下达命令是一回事,作保则是另一回事。最后,同一作者写道:即使他作了无效的保证,他仍不作为其下达了命令那般承担债务,这一观点更为正确。

§15.4.1.6

​Si ratum habuerit quis quod seruus eius gesserit uel filius, quod iussu actio in eos datur.

如果有人追认了其奴隶或儿子所做的行为,则针对他们授予因命令而提起之诉。

§15.4.1.7

​Si pupillus dominus iusserit, utique non tenetur, nisi tutore auctore iussit.

如果身为被监护人的主人下达了命令,只要他未在监护人的授权下下达命令,则当然不承担责任。

§15.4.1.8

​Si iussu fructuarii erit cum seruo contractum, item eius cui bona fide seruit, Marcellus putat quod iussu dandam in eos actionem: quam sententiam et ego probo.

如果在用益物权人的命令下,或者同样在奴隶善意为其服务之人的命令下,与奴隶缔结了合同,马尔切鲁斯认为应当针对他们授予因命令而提起之诉,我也赞同这一观点。

§15.4.1.9

​Si curatore adulescentis uel furiosi uel prodigi iubente cum seruo contractum sit, putat Labeo dandam quod iussu actionem in eos quorum seruus fuerit: idem et in uero procuratore. sed si procurator uerus5 non sit, in ipsum potius dandam actionem idem Labeo ait.

如果在未成年人、狂人或浪费人的财产管理人的命令下与奴隶缔结了合同,拉贝奥认为应当针对这些奴隶的主人授予因命令而提起之诉;对于真正的代理人亦同。但同一位拉贝奥说,如果他不是真正的代理人,则应当针对他本人授予诉讼。

语法注5 条
  1. 15.4.1.prin solidum

    意为“全额地”。指对主人课以债务总额的无限责任,而非仅在特有产范围内的有限责任。

  2. 15.4.1.1testato

    形容词 testatus 的夺格中性名词化用法,或作副词用法,意为“在证人面前”或“公开地”。与 siue testato ... siue per epistulam 并列,说明下达命令的方式是多样化的。

  3. 15.4.1.2antequam credatur

    虚拟式现在时被动语态的无人称表达,意为“在(交易相对人向奴隶)授予信用之前”,即“在合同实际缔结之前”。

  4. 15.4.1.5etsi inutiliter fideiusserit

    主人为自己的奴隶作保在原则上是无效的(inutiliter),因为奴隶在市民法上不能对主人承担真正的法律债务(仅为自然债务)。此处让步从句意指:即使该保证是无效的,也不能将其解释为下达了命令(iussum)从而使其承担因命令而产生(quod iussu)的全额责任。

  5. 15.4.1.9procurator uerus

    指合法享有正当权限的“真正代理人”。在此情况下,代理人所下达命令的法律效果归属于本人(奴隶的所有人)。在后半句 si procurator uerus non sit(如果他不是真正的代理人,即无权代理)中,诉讼应针对该代理人本人提起。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-07-12 发布)
  • 中于 2026-07-13 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:15.4.1.pr-15.4.1.9