← 查士丁尼一世

学说汇纂

§15.1.4.pr-15.1.4.6

依主人意图界定特有财产范围与下级奴隶

蓬波尼乌斯论述了奴隶特有财产的范围是由主人的意图及账户的分离来界定的,并阐明了对主人的债务以及下级奴隶(vicarii)特有财产的处理。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →

[POMPONIUS libro septimo ad Sabinum.]

[蓬波尼乌斯,《萨宾注解》第七卷]

§15.1.4.pr

​Peculii1 est non id, cuius seruus seorsum a domino rationem habuerit, sed quod dominus ipse separauerit suam a serui rationem discernens: nam cum serui peculium totum adimere uel augere uel minuere dominus possit, animaduertendum est non quid seruus, sed quid dominus constituendi seruilis peculii gratia fecerit.

属于特有财产的,不是奴隶背着主人单独核算的财产,而是主人自己将自己的账户与奴隶的账户区分并分离开来的财产。因为既然主人可以全部剥夺、增加或减少奴隶的特有财产,那么应当注意的,不是奴隶做了什么,而是主人为了设立奴隶的特有财产而做了什么。

§15.1.4.1

​Sed hoc ita uerum puto, si debito seruum liberare uoluit dominus, ut, etiamsi nuda uoluntate remiserit dominus quod debuerit, desinat seruus debitor esse: si uero nomina2 ita fecerit dominus, ut quasi debitorem se seruo faceret, cum re uera debitor non esset, contra puto: re enim, non uerbis peculium augendum est.

但我认为,这只有在主人意图免除奴隶债务的情况下才是正确的,从而即使主人仅凭单纯的意愿免除了奴隶所欠的债务,该奴隶也不再是债务人;但如果主人做账,使自己仿佛成了奴隶的债务人,而实际上他并不是债务人,我认为情况正相反:因为特有财产应当通过实质而非言词来增加。

§15.1.4.2

​Ex his apparet non quid seruus ignorante domino habuerit peculii esse, sed quid uolente: alioquin et quod subripuit seruus domino, fiet peculii, quod non est uerum.

由此可见,并非奴隶在主人不知情时所拥有的财产属于特有财产,而是奴隶在主人同意时所拥有的财产才属于特有财产;否则,连奴隶从主人那里偷走的财物也会变成特有财产,而这并非事实。

§15.1.4.3

​Sed saepe fit, ut ignorante domino incipiat minui serui peculium, ueluti cum damnum domino dat seruus aut furtum facit.

但经常发生的是,在主人不知情的情况下,奴隶的特有财产开始减少,例如奴隶给主人造成损失或实施盗窃。

§15.1.4.4

​Si opem ferente seruo meo furtum mihi feceris, id ex peculio deducendum est, quo minus ob rem subreptam consequi possim.3

如果由于我的奴隶提供协助,你对我实施了盗窃,则应当从特有财产中扣除我因被盗物而未能追回的那部分。

§15.1.4.5

​Si aere alieno dominico exhauriatur peculium serui, res tamen in causa peculiaria manent: nam si aut seruo donasset debitum dominus aut nomine serui alius domino intulisset, peculium suppletur nec est noua concessione domini opus.

如果因对主人的债务而使奴隶的特有财产耗尽,这些财产在性质上仍属于特有财产;因为如果主人向奴隶免除了债务,或者他人代奴隶向主人进行了偿付,特有财产就会得到补充,而不需要主人重新给予许可。

§15.1.4.6

​Non solum id in peculio uicariorum ponendum est, cuius rei a domino, sed etiam id cuius ab eo cuius in peculio sint4 seorsum rationem habeant.

不仅那些他们与主人分开核算的财产应当计入下级奴隶的特有财产,而且那些他们与其所归入之特有财产的持有人分开核算的财产也应当计入其中。

语法注4 条
  1. 15.1.4.prPeculii

    属格 Peculii 与动词 est 连用,表示所属或占有,意为“属于特有财产”或“是特有财产的一部分”。

  2. 15.1.4.1nomina

    短语 nomina facere 是罗马法中的技术术语,指在账簿上作记录(特别是创设债权或债务)。在此指进行虚假的会计记账,使主人显得仿佛对奴隶负有债务。

  3. 15.1.4.4quo minus ... consequi possim

    由表示差异程度夺格的 quo 引导的 minus 关系子句,表示无法从实际窃盗犯处追回的“差额”,该差额将从提供协助的奴隶的特有财产中扣除。

  4. 15.1.4.6cuius in peculio sint

    关系代词 cuius 的先行词是紧接其前的 ab eo,指在其特有财产(peculium)中拥有下级奴隶(vicarius)的普通奴隶(ordinarius)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-07-12 发布)・中文译文与原文的修订记录(2 处,最近 2026-11-15)
  • 中于 2026-07-13 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
  • 2026-11-15 AI校阅 — 译文 1 处
  • 2026-09-21 AI校阅 — 原文 1 处
urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:15.1.4.pr-15.1.4.6