← 查士丁尼一世

学说汇纂

§14.5.8.pr

经理人奴隶越权承担债务时主人的责任

保罗报告了一项皇帝裁决。该裁决认定,尽管法学家们抗辩认为奴隶为他人承担债务属于超出指派范围的保证行为,但由于主人在所有事务中都用该奴隶替代了自己,因此主人仍应对该经理人奴隶的债务承担行为承担责任。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →

[PAULUS libro primo decretorum.]

[保罗,《决定录》第一卷]

§14.5.8.pr

​Titianus Primus praeposuerat seruum mutuis pecuniis dandis et pignoribus accipiendis:1 is seruus etiam negotiatoribus hordei2 solebat pro emptore suscipere debitum et soluere. cum fugisset seruus et is, cui delegatus fuerat dare pretium hordei, conueniret dominum nomine institoris,3 negabat eo nomine se conueniri posse, quia non in eam rem praepositus fuisset. cum autem et alia quaedam gessisse et horrea conduxisse et multis soluisse idem seruus probaretur, praefectus annonae contra dominum dederat sententiam. dicebamus quasi fideiussionem esse uideri,4 cum pro alio solueret debitum, non pro aliis suscipit debitum: non solere autem ex ea causa in dominum dari actionem nec uidetur hoc dominum mandasse. sed quia uidebatur in omnibus eum suo nomine substituisse, sententiam conseruauit imperator.

蒂蒂亚努斯·普里穆斯曾指派一名奴隶用于发放消费贷款和接受质权;该奴隶还经常代替买方,向大麦商承担债务并予以偿付。当该奴隶逃跑后,〔该奴隶〕被委派向其支付大麦价款的人依经理人诉讼起诉主人,主人辩称不能以此名义起诉他,因为该奴隶并未被指派负责该项事务。然而,由于有证据证明该同一奴隶还经营了其他某些事务、租赁了粮仓并向许多人进行了偿付,粮食长官已作出了不利于主人的判决。我们曾主张,当奴隶为他人偿付债务、或为他人承担债务时,这似乎具有保证的性质;而且通常不能以此原由对主人提起诉讼,主人也未显得对此进行了委任。但是,因为在皇帝看来,主人在所有事务中都已用该奴隶替代了自己,所以皇帝维持了原判。

语法注4 条
  1. 14.5.8.prmutuis pecuniis dandis et pignoribus accipiendis

    此处动形容词(gerundive)的与格复数形式用作动词 praeponere(指派)的补足语,表示目的。

  2. 14.5.8.pris, cui delegatus fuerat dare pretium hordei

    delegatus fuerat 的主语是逃跑的奴隶。关系代词 cui(与格)指应当收取大麦价款的债权人,不定词 dare(支付)的逻辑主语是该被委派的奴隶。因此,整句意为“(奴隶)被委派向其支付大麦价款的人”。

  3. 14.5.8.prnomine institoris

    字面意思是“以经理人的名义”,但在法律语境中,这指的是基于经理人诉讼(actio institoria)追究主人的责任。

  4. 14.5.8.prdicebamus quasi fideiussionem esse uideri

    紧随 dicebamus 之后的“带对格的不定式”结构(ACI)的主动词是 uideri。这表达了保罗等法学家当时的抗辩主张,即奴隶为他人承担债务应被视为一种保证(fideiussio),这超出了经理人的职权范围。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-07-12 发布)・中文译文与原文的修订记录(1 处,最近 2026-11-15)
  • 中于 2026-07-13 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
  • 2026-11-15 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:14.5.8.pr