← 查士丁尼一世

学说汇纂

§13.6.3.pr-13.6.3.6

借用物受损之处理与责任承担范围

本节规定了针对受监护人给予准使用借贷之诉、借用物受损返还的处理以及诚信裁判中的估价时间。此外,还明确了继承人、家子或奴隶相关的责任范围,以及消费物在特殊情况下的使用借贷。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →

[ULPIANUS libro uicensimo octauo ad edictum.]

[乌尔比安,告示注解第二十八卷]

§13.6.3.pr

​Sed mihi uidetur, si locupletior pupillus factus sit, dandam utilem commodati actionem1 secundum diui Pii rescriptum.

但我认为,如果受监护人因此变得更加富裕,根据神君庇护的敕答,应当给予准使用借贷之诉。

§13.6.3.1

​Si reddita quidem sit res commodata, sed deterior reddita, non uidetur reddita, quae deterior facta redditur, nisi quid interest2 praestetur: proprie enim dicitur res non reddita, quae deterior redditur.

如果借贷之物虽已返还,但返还时已受损变质,则在利益损失未得到赔偿的情况下,变质返还之物不被视为已返还;因为严格来说,变质返还之物被称为未返还。

§13.6.3.2

​In hac actione sicut in ceteris bonae fidei iudiciis similiter in litem iurabitur:3 et rei iudicandae tempus, quanti res sit, obseruatur, quamuis in stricti4 litis contestatae tempus spectetur.

在此诉讼中,与在其他诚信裁判中一样,同样将就诉讼标的进行宣誓;且所考虑的是判决时该物的价值,尽管在严格法律诉讼中,所关注的是诉讼系属时的价值。

§13.6.3.3

​Heres eius qui commodatum accepit pro ea parte qua heres est conuenitur, nisi forte habeat facultatem totius rei restituendae nec faciat: tunc enim condemnatur in solidum, quasi hoc boni iudicis arbitrio conueniat.5

接受借贷之人的继承人,在其继承份额的范围内被提起诉讼,除非他碰巧有能力返还全部物品却不予返还;因为在后一种情况下,他将被判令承担全部责任,就好像这符合一个善良审判员的自由裁量权。

§13.6.3.4

​Si filio familias seruoue commodatum sit, dumtaxat de peculio agendum erit: cum filio autem familias ipso et directo quis poterit. sed et si ancillae uel filiae familias commodauerit, dumtaxat de peculio erit agendum.

如果物被借给家子或奴隶,则仅能在特有财产的限度内提起诉讼;但人们亦可以直接对家子本人提起诉讼。此外,如果物被借给女奴或家女,亦仅能在特有财产的限度内提起诉讼。

§13.6.3.5

​Sed non tantum ex causa doli earum personarum pater uel dominus condemnetur, sed et ipsius quoque domini uel patris fraus dumtaxat uenit, ut Iulianus libro undecimo circa pigneraticiam actionem distinguit.

不仅父亲或主人因上述人员的欺诈而被判承担责任,而且主人或父亲本人的欺诈也在考虑之列,正如尤里安在第十一卷中关于质权之诉所作的区分。

§13.6.3.6

​Non potest commodari id quod usu consumitur, nisi forte ad pompam uel ostentationem quis accipiat.

因使用而消耗之物不能作为使用借贷标的,除非有人碰巧是为了游行或展示而接受该物。

语法注5 条
  1. 13.6.3.prdandam utilem commodati actionem

    dandam 是省略了 esse 的动形容词(应动词),作为由 mihi uidetur 引导的带对格不定式结构(dandam [esse] utilem commodati actionem)的谓语。

  2. 13.6.3.1quid interest

    此处的 quid 是关系代词 quod 的变体(或疑问代词的中性宾格,表“在多大程度上”),与无人称动词 interest 连用,整句意为“除非赔偿了某种(金钱上的)利害关系(即因变质造成的损失差额)”。

  3. 13.6.3.2in litem iurabitur

    不及物动词 iurare 的将来被动单数第三人称 iurabitur 被无人称地使用,表示“(当事人)将就诉讼标的进行宣誓(iusiurandum in litem)”这一法律后果。

  4. 13.6.3.2in stricti

    stricti 并非名词化的中性单数属格,而是 stricti iuris(严格法)或 stricti iuris iudiciis(严格法裁判)的省略表达,与前文的 bonae fidei iudiciis(诚信裁判)相对应。

  5. 13.6.3.3quasi hoc boni iudicis arbitrio conueniat

    连词 quasi 伴随虚拟式现在时 conueniat,表示假设或比喻的条件(“就好像……一样”)。boni iudicis arbitrio 是与格(受 conueniat 支配),意为“符合善良审判员的裁量”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-07-12 发布)・中文译文与原文的修订记录(3 处,最近 2026-11-15)
  • 中于 2026-07-13 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
  • 2026-11-15 AI校阅 — 注 1 处
  • 2026-10-12 统一书写 — 注 1 处
  • 2026-10-12 统一书写 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:13.6.3.pr-13.6.3.6