← 查士丁尼一世

学说汇纂

§13.1.14.pr-13.1.14.3

附条件遗赠被窃物及其派生物的返还请求

尤里安探讨了在被窃奴隶附条件遗赠时返还请求权的归属,以及诉讼系属后条件成就的影响,同时阐述了被窃黄牛、葡萄及其派生物的返还请求范围与防止双重获利的抗辩。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →

[IULIANUS libro uicensimo secundo digestorum.]

[尤里安,《学说汇纂》第二十二卷]

§13.1.14.pr

​Si seruus furtiuus sub condicione legatus fuerit, pendente ea heres condictionem habebit et, si lite contestata1 condicio exstiterit, absolutio sequi debebit, perinde ac si idem seruus sub condicione liber esse iussus fuisset et lite contestata condicio exstitisset: nam nec petitoris iam interest2 hominem recipere et res sine dolo malo furis eius esse desiit.3 quod si pendente condicione iudicaretur, iudex aestimare debebit, quanti emptorem inuenerit.

如果被窃的奴隶是在附条件的情况下被遗赠的,在该条件悬而未决期间,继承人将享有返还请求权,并且,如果在诉讼系属之后条件成就,应当判决被告免责,正如同一奴隶在附条件的情况下被命获得自由,且在诉讼系属后条件成就的情形一样:因为原告现在已无领受该人的实际利益,且该物并非因窃贼的恶意而不再属于他。但如果在条件悬而未决期间作出判决,审判员应当估算能以多少价格找到买主。

§13.1.14.1

​Cauere autem ex hac actione petitor ei cum quo agitur non debebit.

然而,在此诉讼中,原告无需向被告提供保证。

§13.1.14.2

​Boue subrepto et occiso condictio et bouis et corii et carnis domino competit, scilicet si et corium et caro contrectata fuerint: cornua quoque condicentur. sed si dominus condicione bouis pretium consecutus fuerit et postea aliquid eorum, de quibus supra dictum est, condicet, omnimodo exceptione summouetur. contra si corium condixerit et pretium eius consecutus bouem condicet, offerente fure pretium bouis detracto pretio corii doli mali exceptione summouebitur.4

在黄牛被窃并被杀的情况下,所有权人对黄牛、牛皮和牛肉都享有返还请求权,当然前提是牛皮和牛肉都被实际占有了:牛角也可以提起返还请求。但是,如果所有权人通过黄牛的返还请求权获得了黄牛的价格,此后又对上述任何一种物品提起返还请求,他将在任何情况下被抗辩所驳回。相反,如果他对牛皮提起返还请求并获得了其价格,随后又对黄牛提起返还请求,只要窃贼提供扣除牛皮价格后的黄牛价格,原告将被欺诈抗辩所驳回。

§13.1.14.3

​Idem iuris est uuis subreptis: nam et mustum et uinacia iure condici possunt.

对于被窃的葡萄,适用相同的法律规则:因为葡萄汁和葡萄渣在法律上都可以提起返还请求。

语法注4 条
  1. 13.1.14.prlite contestata

    由名词“lis”与分词“contestata”构成的夺格绝对结构(独立夺格),指罗马民事诉讼中“诉讼系属”(litis contestatio)的成立,这是定式诉讼中的一个关键阶段。

  2. 13.1.14.prpetitoris ... interest

    非人称动词“interest”要求表示有利益关系的当事人的名词使用属格,因此这里原告“petitor”采用了属格形式“petitoris”。

  3. 13.1.14.prres sine dolo malo furis eius esse desiit

    代词“eius”在此理解为与“esse”连用的属格表语,意为“不再属于他(指继承人或立遗嘱人,因遗赠条件成就所有权已发生转移)”。此处说明由于条件的成就,所有权已移转给第三人,因而在并非因窃贼恶意的情况下,该物已不再属于继承人所有。

  4. 13.1.14.2condicet... summouebitur

    条件从句中的将来直陈式动词(condicet)与主句中的将来直陈式动词(summouebitur)相呼应。这是拉丁语法律文献中的标准时态搭配,用以将未来假设性的提起诉讼及随之而来的法律后果作为确定的前提进行叙述。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-07-12 发布)・中文译文与原文的修订记录(3 处,最近 2026-11-15)
  • 中于 2026-07-13 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
  • 2026-11-15 AI校阅 — 注 2 处
  • 2026-10-12 统一书写 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:13.1.14.pr-13.1.14.3