← 查士丁尼一世

学说汇纂

§12.7.5.pr-12.7.5.1

为非法婚姻给付的嫁资之返还请求

帕皮尼安斯讨论了在为非法婚姻(如舅父与外甥女、或继母与继子之间)给付嫁资但未结婚的情况下,该给付属于“无因给付”而非不法原因给付,因此允许请求返还。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →

[PAPINIANUS libro undecimo quaestionum.]

[帕皮尼安斯,《问题集》第十一卷]

§12.7.5.pr

​Auunculo nuptura pecuniam in dotem dedit neque nupsit: an eandem repetere possit, quaesitum est. dixi, cum ob turpem causam dantis et accipientis pecunia numeretur, cessare condictionem et in delicto pari potiorem esse possessorem: quam rationem fortassis aliquem secutum respondere non habituram mulierem condictionem:1 sed recte defendi non turpem causam in proposito quam nullam fuisse,2 cum pecunia quae daretur in dotem conuerti nequiret: non enim stupri, sed matrimonii gratia datam esse.

一名意图嫁给其舅父的女子,给付了金钱作为嫁资,但未结婚。有人提出疑问:她是否可以请求返还该笔金钱。我说,如果由于给付者和接受者双方的不法原因而给付金钱,则返还请求权不予适用,且在同等不法的情况下,占有者占有优势。也许有人会遵循这一理路回答说,该女子将不享有返还请求权。但是,在本案中应当正确地主张,并非存在不法的原因,而是根本没有原因,因为所给付的金钱不能转化为嫁资;因为该金钱并非是为了私通,而是为了婚姻而给付的。

§12.7.5.1

​Nouerca priuigno, nurus socero pecuniam dotis nomine dedit neque nupsit. cessare condictio prima facie uidetur, quoniam iure gentium incestum committitur: atquin uel magis in ea specie nulla causa dotis dandae fuit, condictio igitur competit.

继母向其继子、或儿媳向其公公,以嫁资名义给付了金钱,但未结婚。乍看起来,由于依万民法犯下了乱伦罪,返还请求权似乎不予适用;然而在那种情况下,更无给付嫁资的原因,因此返还请求权是成立的。

语法注2 条
  1. 12.7.5.prquam rationem fortassis aliquem secutum respondere non habituram mulierem condictionem

    隶属于 dixi 的间接引语的一部分。quam rationem 是连接性关系代词,指向前文所述原则(同等不法原则)。secutum 是修饰 aliquem 的分词,aliquem 是不定式 respondere 的逻辑主语。从句 non habituram [esse] mulierem condictionem 是依赖于 respondere 的宾格加不定式结构。

  2. 12.7.5.prnon turpem causam in proposito quam nullam fuisse

    结构 non ... quam ...(非……而是……)表示 non turpem causam fuisse, sed potius nullam [causam fuisse]。它是作为 defendi(被主张)的主语的宾格加不定式从句。这是关键的逻辑转折点,将给付原因重新界定为“不存在”(因为法律上婚姻无法成立),而非“不法”(否则将阻碍请求返还)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-07-12 发布)
  • 中于 2026-07-13 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:12.7.5.pr-12.7.5.1