← 查士丁尼一世

学说汇纂

§12.5.4.pr-12.5.4.4

具体案例中因不法原因给付的返还请求权

关于因不道德原因而给付之财产的返还请求权,通过通奸、隐瞒盗窃、给付娼妓以及提供逃亡奴隶线索的赏金等具体案例,根据哪一方当事人存在不道德行为来阐明具体的法律适用。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →

[ULPIANUS libro uicensimo sexto ad edictum.]

[乌尔比安,《告示注解》第二十六卷]

§12.5.4.pr

​Idem1 si ob stuprum datum sit, uel si quis in adulterio deprehensus redemerit se: cessat enim repetitio, idque Sabinus et Pegasus responderunt.

如果为了通奸而给付,或者在通奸时被抓获的人赎回自己,同样不适用请求返还,因为返还请求不予准许,这也是萨宾和佩加苏斯所做出的解答。

§12.5.4.1

​Item si dederit fur, ne proderetur, quoniam utriusque turpitudo uersatur, cessat repetitio.

同样,如果窃贼为了不被告发而给付,由于双方均存在不道德行为,故不能请求返还。

§12.5.4.2

​Quotiens autem solius accipientis turpitudo uersatur, Celsus ait repeti posse: ueluti si tibi dedero, ne mihi iniuriam facias.

但是,每当仅受领人一方存在不道德行为时,塞尔苏斯认为可以请求返还:例如,我为了让你不对我实施侵害而给你金钱。

§12.5.4.3

​Sed quod meretrici datur, repeti non potest, ut Labeo et Marcellus scribunt, sed noua ratione, non ea, quod utriusque turpitudo uersatur, sed solius dantis: illam enim turpiter facere, quod sit meretrix,2 non turpiter accipere, cum sit meretrix.

然而,给付给娼妓的东西不能请求返还,正如拉贝奥和马尔切鲁斯所写的那样,但这是基于一种新的理由,即不是因为双方都存在不道德行为,而仅仅是给付人一方存在:因为她作为娼妓虽然是不道德的行为,但在她是娼妓的情况下受领却并非不道德。

§12.5.4.4

​Si tibi indicium dedero, ut fugitiuum meum indices uel furem rerum mearum, non poterit repeti quod datum est: nec enim turpiter accepisti. quod si a fugitiuo meo acceperis ne eum indicares, condicere tibi hoc quasi furi possim:3 sed si ipse fur indicium a me accepit uel furis uel fugitiui socius, puto condictionem locum habere.

如果我给你赏金,以便你指认我的逃亡奴隶或盗窃我财产的窃贼,已给付的东西将不能请求返还:因为你并非不道德地受领。但如果你从我的逃亡奴隶那里收受,以便不指认他,我可以对你提起返还之诉,就像对待窃贼一样:但如果是窃贼本人,或者窃贼或逃亡奴隶的同伙从我这里收受了赏金,我认为返还之诉是可以成立的。

语法注3 条
  1. 12.5.4.prIdem

    Idem 是中性单数主格代词,在此作为省略主句的主语(意为“同样的情况也适用”)。它表明前一分段(§12.5.3.pr)中提到的“不能请求返还”的法律原则,同样适用于以下由 si 引导的“为通奸而给付”等情形。

  2. 12.5.4.3illam enim turpiter facere, quod sit meretrix, non turpiter accipere, cum sit meretrix.

    本句采用间接引语中的“对格与不定式”(AcI)结构。illam(她)是 turpiter facere(不道德地行为)以及省略的 [illam] non turpiter accipere(并非不道德地受领)的共同逻辑主语。后半部分的动词不定式 accipere 与前半部分的 facere 相对比,解释了这样一种逻辑:虽然她作为娼妓的状态本身是不道德的,但在她作为娼妓的身份下“受领”给付这一行为本身在法律上并不被视为不道德。

  3. 12.5.4.4quod si a fugitiuo meo acceperis ne eum indicares, condicere tibi hoc quasi furi possim

    quod si 是表示转折和假设的惯用语,意为“但是,如果……”。主句动词 possim(源自 condicere... possim)为虚拟式现在时,表示潜在的可能性(“我将能够提起返还之诉”)。quasi furi(仿佛针对窃贼一样)修饰 tibi(对你),作为法律诉讼对象的类比。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-07-12 发布)
  • 中于 2026-07-13 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:12.5.4.pr-12.5.4.4