- 底本
- Digesta Iustiniani Augusti. Mommsen, Theodor & Krueger, Paul, editors. Berlin: Weidmann, 1870.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:12.2.3.pr-12.2.3.4
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-17
乌尔比安援引马尔凯鲁斯的学说,解释了民政官告示下宣誓成立的要件(需由对方提出)及其适用范围(包括身份关系、是否怀孕等)。
[ULPIANUS libro uicensimo secundo ad edictum.]
Ait praetor: 'Si is cum quo agetur condicione delata1 iurauerit'. eum cum quo agetur accipere debemus ipsum reum.2 nec frustra adicitur 'condicione delata': nam si reus iurauit nemine ei iusiurandum deferente, praetor id iusiurandum non tuebitur: sibi enim iurauit: alioquin facillimus quisque3 ad iusiurandum decurrens nemine sibi deferente iusiurandum oneribus actionum se liberabit.
乌尔比安《告示注解》第22编。裁判官说: “如果被诉人在被提出宣誓条件后进行了宣誓。” 我们应当将此处的“被诉人”理解为被告本人。此外,并非无缘无故地加上“在被提出宣誓条件后”这一限定。因为如果被告在无人向其提出宣誓的情况下自行宣誓,裁判官将不予保护该宣誓。因为他是对自己宣誓。否则,任何最无耻的人都会在无人向其提出宣誓的情况下诉诸宣誓,从而免除自己的诉讼负担。
Quacumque autem actione quis conueniatur, si iurauerit, proficiet ei iusiurandum, siue in personam siue in rem siue in factum siue poenali actione uel quauis alia agatur siue de interdicto.
此外,无论任何人因何种诉讼被起诉,如果他进行了宣誓,该宣誓都将对他有利。无论提起的是对人诉讼、对物诉讼、事实诉讼、惩罚性诉讼或任何其他诉讼,还是关于禁令的诉讼。
Sed et si de condicione personae fuerit iuratum, praetor iusiurandum tuebitur: ut puta detuli iusiurandum et iurasti in potestate mea te non esse: tuendum erit iusiurandum.
但是,即使是就人的身份状况进行的宣誓,裁判官也会予以保护。例如,我向你提出宣誓,而你宣誓说你不在我的支配权之下。该宣誓应当受到保护。
Unde Marcellus scribit etiam de eo iurari posse, an praegnas sit mulier4 uel non sit, et iuriiurando standum: denique ait, si de possessione erat quaestio, seruari oportere, si forte quasi praegnas ire in possessionem uolebat et, cum ei contradiceretur, uel ipsa iurauit se praegnatem uel contra eam iuratum est:5 nam si ipsa, ibit in possessionem sine metu, si contra eam, non ibit, quamuis uere praegnas fuerit: proderitque, inquit Marcellus, mulieri iuranti iusiurandum, ne conueniatur quasi calumniae causa uentris nomine fuerit in possessionem neue uim patiatur in possessione. sed an iusiurandum eo usque prosit, ut post editum partum non quaeratur, ex eo editus sit an non sit cuius esse dicitur, Marcellus tractat: et ait ueritatem esse quaerendam, quia iusiurandum alteri neque prodest neque nocet: matris igitur iusiurandum partui non proficiet: nec nocebit, si mater detulerit et iuretur ex eo praegnas non esse.
因此,马尔切鲁斯写道,甚至也可以就妇女是否怀孕进行宣誓,且该宣誓必须予以遵守。此外他指出,如果争议是关于占有的,则应当予以维持,例如,如果她因怀孕而希望取得占有,而在遭到反对时,她本人宣誓自己怀孕,或者他人作出了不利于她的宣誓。因为如果是她本人宣誓,她将毫无畏惧地取得占有;如果是作出了不利于她的宣誓,即使她确实怀孕,她也无法取得占有。马尔切鲁斯说,宣誓将对宣誓的妇女有利,使她不至于因以胎儿的名义欺诈性地取得占有而被起诉,也不至于在占有中遭受暴力。但马尔切鲁斯探讨了该宣誓的效力是否达到如此程度,以至于在孩子出生后,不再追究该出生的孩子是否是其声称的父亲的孩子。他指出应当探寻真相,因为宣誓对他人既无利也无害。因此,母亲的宣誓不会对出生的孩子有利。同样,如果母亲提出宣誓条件,而对方宣誓她并未因其怀孕,这也不会对孩子造成损害。
Iurari autem oportet, ut delatum est iusiurandum: ceterum si ego detuli ut per deum iurares, tu per caput tuum iurasti
但是,宣誓必须按照所提出的方式进行。顺便说一句,如果我要求你对神宣誓,而你却对你自己的头宣誓,
- 12.2.3.prcondicione delata
意为“在提示条件的情况下”的夺格绝对结构。此处的 condicio(条件)指诉讼一方要求另一方宣誓的“提议”或“提示”。因此应理解为“在接受宣誓提示的情况下”。
- 12.2.3.preum cum quo agetur accipere debemus ipsum reum
动词 accipere 在此由“接受”转译为“解释、理解”。eum cum quo agetur(将被提起诉讼之人)为 accipere 的宾语,ipsum reum(被告本人)为宾语补足语,整句理解为“我们应当将……理解为被告本人”。
- 12.2.3.prfacillimus quisque
quisque 加上形容词最高级,表示“最……的所有人”。此处 facilis 带有“轻率的”、“厚颜无耻的(即毫不犹豫地进行不当宣誓的)”语境含义。
- 12.2.3.3iurari posse, an praegnas sit mulier
iurari 是无人称被动语态不定式,表示“宣誓可以被进行”。由 an 引导的间接疑问句作 de eo(关于那件事)的同格成分,具体说明宣誓的内容。
- 12.2.3.3si contra eam iuratum est
iuratum est 为无人称被动语态,意为“如果做出了不利于她的宣誓”(即对方宣誓“她没有怀孕”)。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-07-12 发布)・中文译文与原文的修订记录(5 处,最近 2026-11-15)
- 中于 2026-07-13 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
- 2026-11-15 AI校阅 — 译文 1 处
- 2026-11-15 统一书写 — 译文 1 处
- 2026-10-12 统一书写 — 译文 3 处
