← 查士丁尼一世

学说汇纂

§12.1.2.pr-12.1.2.5

消费借贷的本质标的物与成立要件

解释消费借贷(mutuum)的本质、其标的物、其与信托(creditum)的区别、给付人的所有权要求以及通过言辞创设的信托。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →

[PAULUS libro uicensimo octauo ad edictum.]

[保罗,载《告示注解》第二十八卷]

§12.1.2.pr

​Mutuum damus recepturi1 non eandem speciem quam dedimus (alioquin commodatum erit aut depositum), sed idem genus: nam si aliud genus, ueluti ut pro tritico uinum recipiamus, non erit mutuum.

我们提供消费借贷,是打算收回与我们所给付的非同一特定物(否则将是使用借贷或寄托),而是同一种类物:因为如果是另一种类物,例如我们替代小麦而收回葡萄酒,则不属于消费借贷。

§12.1.2.1

​Mutui datio consistit in his rebus, quae pondere numero mensura consistunt, quoniam eorum datione possumus in creditum ire, quia in genere suo functionem recipiunt2 per solutionem quam specie: nam in ceteris rebus ideo in creditum ire non possumus, quia aliud pro alio inuito creditori solui non potest.

消费借贷的给付存在于那些以重量、数量、度量来确定的物之中,因为通过这些物的给付,我们能够进入信托关系,这是因为它们在履行债务时,是在其种类上而非在特定物上实现其效能:因为在其他物中,我们不能以此种方式进入信托关系,这是因为违背债权人的意愿,不能以一物替代另一物进行清偿。

§12.1.2.2

​Appellata est autem mutui datio ab eo, quod3 de meo tuum fit: et ideo, si non fiat tuum, non nascitur obligatio.

此外,消费借贷的给付之所以得名,是因为它使“我的东西变成你的东西”:因此,如果它没有变成你的东西,债务(债的关系)就不会产生。

§12.1.2.3

​Creditum ergo a mutuo differt qua genus a specie: nam creditum consistit extra eas res, quae pondere numero mensura continentur sic, ut, si eandem rem recepturi sumus, creditum est. item mutuum non potest esse, nisi proficiscatur pecunia, creditum autem interdum etiam si nihil proficiscatur, ueluti si post nuptias dos promittatur.

因此,信托与消费借贷的区别,就像类与种的区别一样:因为信托也存在于那些不属于重量、数量、度量范围内的物之中,以至于如果我们打算收回同一物,这也是信托。同样,除非有金钱(物)的移转,否则不能成立消费借贷;而信托有时即使没有任何移转也可能存在,例如在婚礼后承诺给付嫁妆。

§12.1.2.4

​In mutui datione oportet dominum esse dantem, nec obest, quod4 filius familias et seruus dantes peculiares nummos obligant: id enim tale est, quale si uoluntate mea tu des pecuniam: nam mihi actio adquiritur, licet mei nummi non fuerint.

在消费借贷的给付中,给付人必须是所有权人;但这并不妨碍家子和奴隶通过给付属于其特有财产的钱币来使对方承担义务:因为这就像是根据我的意愿由你给付钱币一样:因为即使这些钱币本不属于我,我也能取得诉权。

§12.1.2.5

​Uerbis quoque credimus quodam actu ad obligationem comparandam interposito, ueluti stipulatione.

我们也可以通过言辞(口头)进行信托,只要介入了某种旨在创设债务的特定行为,例如通过要式口头合同。

语法注4 条
  1. 12.1.2.prrecepturi

    将来主动分词 recepturi(阳性复数主格)修饰主句动词 damus 的隐含主语(第一人称复数),表示给付时的意图或目的(“意图收回”)。

  2. 12.1.2.1functionem recipiunt

    法律术语,意为“承担效能”或“实现履行”。它受到 in genere suo(在其种类上)和 per solutionem(通过清偿)的修饰,并与 quam specie(而非在特定物上)形成对比。

  3. 12.1.2.2ab eo, quod

    指示代词 eo(夺格)作为介词 ab 的宾语,其具体内容由同位语 quod 从句(“我的东西变成你的东西”)来解释。

  4. 12.1.2.4nec obest, quod

    名词性从句结构,其中 quod 从句(“家子和奴隶……创设债务”)作为 nec obest(“并不妨碍”)的主语。从上下文来看,obligant 的宾语是消费借贷的借受人。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-07-12 发布)・中文译文与原文的修订记录(3 处,最近 2026-11-15)
  • 中于 2026-07-13 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
  • 2026-11-15 AI校阅 — 译文 1 处
  • 2026-11-15 统一书写 — 译文 1 处
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:12.1.2.pr-12.1.2.5