← 小塞内卡

淮德拉

§470-561

希波吕托斯赞美森林生活与斥责女性

乳母劝告他顺从自然并过城市生活,但希波吕托斯予以拒绝,转而赞美森林中无罪、简谱生活的德行。他进而描述了黄金时代的终结、人类的道德堕落以及作为诸恶之源的女性。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
470

​quae supplet ac restituit exhaustum genus:

那补充并恢复枯竭人类的她(维纳斯):

​orbis iacebit squalido turpis situ,

世界将躺在荒凉丑陋的荒废之中,

​vacuum sine ullis piscibus stabit mare,

大海将空无一鱼地停滞,

​alesque caelo derit et silvis fera

天空将失去飞鸟,森林将失去野兽,

​solis et aer pervius ventis erit.

大气将成为仅供风儿穿行的通道。

​proinde vitae sequere naturam ducem:

因此,遵循自然作为生命的引导者吧:

​urbem frequenta, civium coetum cole.

常去城市,珍视公民的交往。

​Non alia magis est libera et vitio carens

没有比这更自由、更免于恶德、

​ritusque melius vita quae1 priscos colat,

且更好地遵循古老习俗的生活,

485

​quam quae relictis moenibus silvas amat.

胜过那离开城墙、热爱森林的生活。

​non illum avarae mentis inflammat furor

贪婪之心的狂热不会煽动他,

​qui se dicavit montium insontem iugis,

那将自己无罪之身奉献给群山之巅的人;

​non aura populi et vulgus infidum bonis,

并非民众的呼声与对善人玩弄权术的乌合之众,

​non pestilens invidia, non fragilis favor;

并非有害的嫉妒,亦非脆弱的恩宠;

490

​.non ille regno servit aut regno imminens

他不服务于王权,亦不觊觎王位

​vanos honores sequitur aut fluxas opes,

追求虚无的光荣或流转不定的财富,

​spei metusque liber, haud illum niger

免于希望与恐惧;那漆黑而

​edaxque livor dente degeneri petit;

贪婪的嫉妒绝不会用下贱的牙齿袭击他;

​nec scelera populos inter atque urbes sata

他既不知在民众与城市间播下的罪恶,

495

​novit nec omnes conscius strepitus pavet

亦不因心中有愧而对任何声响战栗,

​aut verba fingit; mille non quaerit tegi

或是伪造言辞;富有之人不寻求被一千根柱子

​dives columnis nec trabes multo insolens

庇护,亦不傲慢地在梁木上

​suffigit auro; non cruor largus pias

镶嵌黄金;没有大量的鲜血淹没

​inundat aras, fruge nec sparsi sacra

虔敬的祭坛,亦无洒满圣麦的

500

​centena nivei colla summittunt boves:

百头白雪般的雄牛俯下颈项:

​sed rure vacuo potitur2 et aperto aethere

相反,他占有空旷的田野,在开阔的天空下

​innocuus errat, callidas tantum feris

无害地漫步,他只懂得为野兽

​struxisse fraudes novit et fessus gravi

设下巧妙的陷阱,并在因沉重劳动

​labore niveo corpus Iliso fovet:

疲惫时,在白雪般冰凉的伊利索斯河中沐浴身体:

505

​nunc ille ripam celeris Alphei legit,

时而他漫步于湍急的阿尔斐乌斯河畔,

​nunc nemoris alti densa metatur loca,

时而测度高耸树林中浓密之地,

​ubi Lerna puro gelida perlucet vado,

在那寒冷的勒耳那以清澈的浅滩闪耀之处,

​sedesque mutas: hinc aves querulae fremunt

以及寂静的居所:自此,哀鸣的鸟儿噪嚷,

​ornique ventis lene percussae tremunt

被风轻拂的水曲柳也在颤动,

510

​veteresque fagi. iuvit aut amnis vagi

还有古老的山毛榉。或者,卧在蜿蜒河流的

​pressisse ripas, caespite aut nudo leves

岸边,在裸露的草皮上引入

​duxisse somnos, sive fons largus citas

轻盈的睡眠,无论是丰沛的泉水涌出湍急的

​defundit undas sive per flores novos

波涛,还是在鲜花新绽间

​fugiente dulcis murmurat rivo sonus.

随着流逝的小溪低吟着甜美的乐音。

515

​excussa silvis poma compescunt famem

从林中摇落的苹果平息了饥饿,

​et fraga parvis vulsa dumetis cibos

从矮灌木丛中采摘的草莓提供

​faciles ministrant, regios luxus procul

简单的食物,远离王室的奢华

​est impetus fugisse: sollicito bibunt

是逃离的冲动:心怀焦虑,那些傲慢之人

​auro superbi; quam iuvat nuda manu

用傲慢的金杯饮酒;而用赤裸的手

520

​captasse fontem! certior somnus premit

掬起泉水是多么惬意!更安稳的睡眠压来,

​secura duro membra versantem toro.3

当他在硬榻上翻转无忧的四肢时。

​non in recessu furta et obscuro improbus

恶人不在隐秘之处与黑暗的

​quaerit cubili seque multiplici timens

卧榻上寻求苟且,亦不因恐惧而将自己

​domo recondit: aethera ac lucem petit

隐藏在回廊层叠的深宅中:他寻求大气与光明,

525

​et teste caelo vivit, hoc equidem reor

并在上天的见证下生活。我确信,

​vixisse ritu prima quos mixtos deis

那与神明混处的最初世代

​profudit aetas, nullus his auri fuit

所孕育的人们曾如此生活。他们并无

​caecus cupido, nullus in campo sacer

对黄金的盲目贪欲,田野上亦无神圣的

​divisit agros arbiter populis lapis;

界石在原野上为各族划分土地充当裁判;

530

​nondum secabant credulae pontum rates:

轻信的船只尚未切开大海:

​sua quisque norat maria; non vasto aggere

每人都只熟悉自己的海域;城市尚未用巨大的土垒

​crebraque turre duxerant urbes latus;

和密集的防御塔来延伸其侧翼;

​non arma saeva miles aptabat manu

士兵未用双手装备凶残的武器,

​nec torta clausas fregerat saxo gravi

扭转的投石机亦未用沉重的巨石

535

​ballista portas, iussa nec dominum pati

击碎紧闭的大门,土地也未在被命令服从主人后,

​iuncto ferebat terra servitium bove:

与轭上的牛一同承受奴役的劳作:

​sed arva per se feta poscentes nihil

相反,无求于人的各族,依靠土地自身

​pavere gentes, silva nativas opes

孕育的丰饶得以饱腹,森林赐予天然的财富,

​et opaca dederant antra nativas domos.

幽暗的洞穴提供了天然的家园。

540

​rupere foedus impius lucri furor

亵渎神明的贪利狂热、

​et ira praeceps quaeque succensas agit

盲目的愤怒,以及驱使着燃起欲火的

​libido mentes; venit imperii sitis

心灵的欲望;血腥的权力之渴

​cruenta, factus praeda maiori minor:

随之降临,弱者成了强者的猎物:

​pro iure vires esse.4 tum primum manu

力量取代了公理。那时人们首次用赤手

545

​bellare nuda saxaque et ramos rudes

搏斗,并将石头和粗糙的树枝

​vertere in arma: non erat gracili levis

转化为武器:那时并无装有纤细铁尖的

​armata ferro cornus aut longo latus

轻盈山茱萸木枪,亦无用长长剑刃

​mucrone cingens ensis aut crista procul

环绕腰际的长剑,或从远处望见的羽饰

​galeae comantes: tela faciebat dolor.

飘扬头盔:痛苦(愤怒)制造了武器。

550

​invenit artes bellicus Mavors novas

好战的马沃尔斯发明了新的技艺

​et mille formas mortis, hinc terras cruor

与上千种死亡的形式,自此,喷涌的鲜血

​infecit omnis fusus et rubuit mare.

染红了所有土地,大海亦变作赤色。

​tum scelera dempto fine per cunctas domos

随后,罪恶无休无止地穿行于千家万户,

​iere, nullum caruit exemplo nefas:

没有哪种不义缺少先例:

555

​a fratre frater, dextera gnati parens

兄弟倒在兄弟手下,父亲死于儿子的右手,

​cecidit, maritus coniugis ferro iacet

丈夫倒在妻子的利刃之下,

​perimuntque fetus impiae matres suos;

不虔敬的母亲消灭了她们自己的骨肉;

​sed dux malorum femina: haec scelerum artifex

但女色是诸恶之首:这罪恶的工匠

560

​obsedit animos, huius incestis stupris

占领了人们的心灵,因其不洁的通奸,

​fumant tot urbes, bella tot gentes gerunt

如此多的城市冒起浓烟,如此多的民族发动战争

语法注4 条
  1. 483Non alia magis est libera... quam quae...

    主语是省略了“vita”的“Non alia”,它与“quam quae...”引导的从句(离开城墙而热爱森林的生活)进行对比。这是一个带有双重否定的比较结构,意为“没有比那种离开城墙、热爱森林的生活更自由的生活”。

  2. 501potitur

    异态动词“potior”支配夺格以表示占有或享受的对象。在此处,“rure vacuo”和“aperto aethere”作为其夺格宾语起作用。

  3. 520certior somnus premit secura duro membra versantem toro

    现在分词“versantem”(宾格)作为主动词“premit”的宾语,具有指代“翻转……的人”的名词性含义。“secura membra”(复数中性宾格)是分词“versantem”的宾语,而“duro toro”则是表示地点的夺格。

  4. 544pro iure vires esse

    对格加上不定式结构(或历史不定式,描述接续前文的状态)。表示“力量(vires)取代了公理(pro iure)”,直截了当地叙述了法律被强权取代的道德沦丧状态。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi1017.phi005.humanitext-lat2:470-561