← 小塞内卡

淮德拉

§1-109

希波吕托斯祈祷狩猎与淮德拉的哀叹

希波吕托斯命令雅典青年带上猎犬和网罗出发打猎,并向女神戴安娜祈求庇护。随后,淮德拉登场,哀叹自己被遗弃的命运和丈夫忒修斯的不忠,并吐露心中熊熊燃烧的炽热痛苦。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

​Ite, umbrosas cingite silvas

去吧,包围起阴暗的森林,

​summaque montis iuga, Cecropii!

以及山岳之巅,刻克洛普斯子孙啊!

​celeri planta lustrate vagi,

用敏捷的双足,在徘徊中搜寻,

​quae saxosae loca Parnetho

那些躺在多石的帕尔奈斯山

5

​subiecta iacent,

脚下的地方,

​quae Thriasiis vallibus amnis

以及那些在特里亚谷地中、河流

​rapida currens verberat unda;

以湍急奔流之波击打的地方。

​scandite colles

攀登那些

​semper canos nive Riphaea;

终年因里菲亚之雪而洁白的丘陵。

​hac, Aegalei qua nemus alta

走这边,在埃加莱奥斯山那由高大

10

​texitur alno, qua prata iacent

桤木编织成的树林处,在那些草地躺卧之处,

​quae rorifera mulcens aura

在那里,西风以带露的微风抚慰着,

​Zephyrus vernas evocat herbas,

唤醒春天的草木,

​ubi per graciles levis Ilisos

在那里,轻盈的伊利索斯河在狭窄的田野间

15

​labitur agros piger et steriles

缓缓流淌,并用它贫瘠的

​amne maligno radit harenas;

溪流摩擦着荒凉的沙滩。

​vos qua Marathon tramite laevo

你们去马拉松在左侧小径

​saltus aperit,

敞开林中空地之处,

​qua comitatae gregibus parvis

在那里,伴随着小群的

20

​nocturna petunt pabula fetae;

刚生产的母兽寻求着夜间的牧草。

​vos qua tepidis subditus austris

你们去那处于温暖南风之下、

​frigora mollit durus Acharneus.

缓和了寒冷的坚韧阿哈尔奈人所在之处。

​alius rupem dulcis Hymetti,

让一人踏上甜美希梅托斯山的岩石,

​parvas alius calcet Aphidnas:

另一人踏上狭小的阿菲德纳伊。

25

​pars illa diu vacat immunis,

那片区域长期闲置且免于差役,

​qua curvati litora ponti

在那里,弯曲之海的海岸

​Sunion urget

被苏尼翁角紧紧压迫。

​si quem tangit gloria silvae,

如果有人被森林的荣耀所打动,

​vocat hunc Phlyus:

弗柳斯在呼唤他:

30

​hic versatur, metus agricolis,

在这里徘徊着一头被许多伤口所熟知的公猪,

​vulnere multo iam notus aper.

它是农夫们的恐惧。

​at vos laxas

但你们,

​canibus tacitis mittite habenas;

给安静的猎犬松开缰绳;

​teneant acres lora Molossos

让凶猛的莫洛西斯犬牵着皮带,

​et pugnaces tendunt Cretes

让好斗的克里特犬在

35

​fortia trito vincula collo.

磨损的脖子上拉紧坚固的锁链。

​at Spartanos

但对于斯巴达犬

(genus est audax avidumque ferae)

(这是一个勇敢且渴望野兽的品种),

​nodo cautus propiore liga:

要用更近的结谨慎地系紧:

​veniet tempus,

时候将到,

​cum latratu cava saxa sonent;

空洞的岩石将因吠叫而鸣响;

40

​nunc dimissi nare sagaci

现在释放它们,让它们以聪慧的嗅觉

​captent auras

捕捉气息,

​lustraque presso quaerant rostro,

并压低口鼻搜寻兽穴,

​dum lux dubia est, dum signa pedum

趁着光线尚且模糊,趁着带露的大地

​roscida tellus impressa tenet.

仍保留着印下的足迹。

​alius raras

让一人急于在

45

​cervice gravi portare1 plagas,

沉重的脖颈上搬运稀疏的网,

​alius teretes properet laqueos.

另一人急于准备圆滑的套索。

​picta rubenti linea pinna

用红色羽毛装饰的线

​vano cludat terrore feras.

应以虚无的恐怖禁锢野兽。

​tibi vibretur missile telum,

为你应挥舞投掷的标枪,

​tu grave dextra laevaque simul

你用左右手同时

50

​robur lato dirige ferro,

瞄准那带有宽大铁刃的沉重橡木枪,

​tu praecipites clamore feras

你作为伏击者,用呼喊驱赶

​subsessor ages; tu iam victor

奔逃的野兽;你作为胜利者,

​curvo solves viscera cultro.

将用弯刀剖开内脏。

​Ades en comiti, diva virago,

降临吧,看啊,来陪伴你的同伴,神圣的处女战士,

55

​cuius regno

在你的统治下,

​pars terrarum secreta vacat,

大地的一片隐秘部分空置着,

​cuius certis petitur telis

那些饮用冰冷

​fera quae gelidum

阿拉克斯河水的野兽,

​potat Araxen

以及在冰冻的

​et quae stanti ludit in Histro.

伊斯特河上嬉戏的野兽,都因你必中的箭矢而被追猎。

60

* tua Gaetulos dextra leones,

你的右手追逐盖图利亚的狮子,

​tua Cretaeas sequitur cervas;

你的右手追逐克里特的牝鹿;

​nunc veloces figis dammas

现在你以较轻的手

​leviore manu.

射穿敏捷的獐鹿。

​tibi dant variae pectora tigres,

斑斓的母虎向你献出胸膛,

​tibi villosi terga bisontes

多毛的野牛向你献出脊背,

65

​latisque feri cornibus uri.

还有带有宽角、凶猛的欧洲野牛。

​quicquid solis pascitur arvis,2

凡是在荒凉田野上觅食的野兽,

​sive illud Arabs divite silva

无论是在富饶森林中被阿拉伯人

​sive illud inops novit Garamans

还是在贫瘠之地被加拉曼特斯人所知,

​sive ferocis iuga Pyrenes

无论是凶猛的比利牛斯山脉的峰峦

70

​sive Hyrcani celant saltus,

还是海尔卡尼亚的林中空地将其隐藏,

​vacuisque vagus Sarmata campis,

还是在空旷平原上流浪的萨尔马提亚人,

​arcus metuit, Diana, tuos.

戴安娜啊,都害怕你的弓箭。

​tua si gratus numina cultor

如果心怀感激的崇拜者将你的神灵

​tulit in saltus.

带入林中,

75

​retia vinctas tenuere feras,

网罗便会留住被缚的野兽,

​nulli laqueum rupere pedes:

没有足爪能挣脱套索:

​fertur plaustro praeda gementi;

猎物被吱呀作响的货车运走;

​tum rostra canes sanguine multo-

随后猎犬们带着因多血而

​rubicunda gerunt repetitque casas

红肿的口鼻,而乡村的

80

​rustica longo turba triumpho.

群众在长长的凯旋中回到小屋。

​en, diva, faves:

看啊,女神,你施予恩惠:

​signum arguti misere canes.

敏锐的猎犬发出了信号。

​vocor in silvas, hac, hac pergam

我被召唤进入森林,这边走,这边走,

​qua via longum compensat iter.

在这条捷径弥补漫长旅途的地方。

85

​O magna vasti Creta dominatrix freti,

噢,辽阔克里特海的伟大女统治者,

​cuius per omne litus innumerae rates

你的无数船只在每一处海岸

​tenuere † pontum quicquid Assyria tenus

占据了海洋,凡是在通往亚述

​tellure Nereus pervius rostris secat,3

土地之处,涅柔斯用船首割开的可通航之海,都被其占据。

​cur me in penates obsidem invisos datam

为何你强迫我,作为人质被送往这可憎的家神之处,

90

​hostique nuptam degere aetatem in malis

嫁给仇敌,在痛苦

​lacrimisque cogis? profugus en coniunx abest

与泪水中度过此生?看啊,逃亡的丈夫缺席,

​praestatque nuptae quam solet Theseus fidem,4

却履行着忒修斯惯常对新娘示出的那种忠诚。

​fortis per altas invii retro lacus

勇敢地穿过无法通行的深渊的黑暗,

​vadit tenebras miles audacis proci,

他作为大胆求婚者的战士走去,

95

​solio ut revulsam regis inferni abstrahat;

为了将冥府之王的王后从王座上强行夺走;

​pergit furoris socius, haud illum timor

他作为疯狂的同伴前行,恐惧

​pudorque tenuit— stupra et illicitos toros

与羞耻全然没能阻止他——在最深处的阿刻戎

​Acheronte in imo quaerit Hippolyti pater.

寻找奸淫与非法之床的,正是希波吕托斯的父亲。

​Sed maior alius incubat maestae dolor,

然而,另一个更大的痛苦压在这悲伤的我的心头,

100

​non. me quies nocturna, non altus sopor

夜间的安宁不能,深沉的睡眠也不能

​solvere curis: alitur et crescit malum

让我从忧虑中解脱:痛苦被滋养并增长,

​et ardet intus qualis Aetnaeo vapor

且在内心燃烧,犹如从埃特纳

​exundat antro. Palladis telae vacant

洞穴中涌出的蒸汽。帕拉斯的织机闲置着,

​et inter ipsas pensa labuntur manus;

纺织的工作从双手之间滑落;

105

​non colere donis templa votivis libet.

我不想用许愿的祭品去供奉神殿。

​non inter aras. Atthidum mixtam choris.

我不想在祭坛间混入雅典少女的合唱,

​iactare tacitis conscias sacris faces,

挥舞那知晓神圣秘密的火炬,

​nec adire castis precibus aut ritu pio

也不想以纯洁的祈祷或虔诚的仪式

​adiudicatae praesidem terrae deam:5

接近那被判定为这片土地守护者的女神:

语法注5 条
  1. 45portare

    虽然可以将其视为历史不定式,但将后半句的 properet(§45b)同时套用于前半句的 alius,从而理解为 alius [properet] ... portare(另一个人急于携带……),在句法对称上更为自然。

  2. 66quicquid solis pascitur arvis

    作为整句主语的关系代词从句。该从句在经过长达数行的插入语(§67-71)之后,作为主动词 metuit(§72)的主语。整句骨架为:“凡是在阳光普照的田野上觅食的……都害怕你的弓箭。”

  3. 87quicquid Assyria tenus tellure Nereus pervius rostris secat

    该从句的主语是代表海洋拟人化的 Nereus(涅柔斯)。Assyria tenus tellure(直到亚述之地)中,后置词 tenus 置于夺格名词之后。形容词短语 pervius rostris(船首可通航的)修饰 Nereus。整个关系从句作前半句 tenuere(§87)的宾语。

  4. 92praestatque nuptae quam solet Theseus fidem

    一个高度反讽的表达:“忒修斯正履行着他惯常对新娘示出的那种忠诚(即不忠)”。fidem 是先行词,由关系从句 quam solet 修饰,在此处反指其一贯的虚伪与不负责任。

  5. 109adiudicatae praesidem terrae deam

    指雅典娜(帕拉斯)。此处的“被判定(adiudicatae)之地的守护(praesidem)女神(deam)”,指的是在与波塞冬争夺阿提卡所有权的审判中,被众神判归雅典娜的典故。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(3 处,最近 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校阅 — 原文 3 处
urn:cts:latinLit:phi1017.phi005.humanitext-lat2:1-109