← 奥维德

爱经

§2.16.1-2.16.52

故乡苏尔莫的赞美与对恋人的思念呼唤

诗人赞美故乡苏尔莫富饶的自然风光,却感叹因女主人不在身边,此地仿佛变成了荒凉的异乡。他呼吁她尽快启程前来,并祈愿山峦与道路能让她的旅途平坦顺畅。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

​Pars me Sulmo tenet Paeligni tertia ruris —

佩利格尼乡村的三分之一土地,苏尔莫留住了我——

​Parva, sed inriguis ora salubris aquis.

这是一片微小但因水源充沛而有益健康的土地。

​Sol licet admoto tellurem sidere findat,

纵然太阳因逼近的星辰而使大地开裂,

​Et micet Icarii stella proterva canis,

伊卡里奥斯之犬的狂暴星辰闪烁,

5

​Arva pererrantur Paeligna liquentibus undis,

佩利格尼的田野被流动的泉水环绕,

​Et viret in tenero fertilis herba solo.

肥沃的草木在柔嫩的土地上青葱繁茂。

​Terra ferax Cereris multoque feracior uvis;

这片土地盛产谷物,更盛产葡萄;

​Dat quoque baciferam Pallada rarus ager;

零星的田野也出产结满浆果的帕拉斯;

​Perque resurgentes rivis labentibus herbas

顺着溪流在复苏的草木间流淌,

10

​Gramineus madidam caespes obumbrat humum.

草色葱郁的草皮遮蔽了湿润的土地。

​At meus ignis abest. verbo peccavimus1 uno! —

然而我的火焰不在身边。我们因这一个词而犯了错!——

​Quae movet ardores est procul; ardor adest.

唤起我炽热情感的人远在他方,而炽热的情感却留在这里。

​Non ego, si medius Polluce et Castore ponar,

即使我被置于波吕克斯与卡斯托尔之间,

​In caeli sine te parte fuisse velim.

如果没有你,我绝不愿留在天空的那一角。

15

​Solliciti iaceant2 terraque premantur iniqua,

愿那些内心焦灼的人躺下,并被无情的大地压碎,

​In longas orbem qui secuere vias! —

那些将大地开辟成漫长道路的人!——

​Aut iuvenum comites iussissent3 ire puellas,

否则,他们本该命令少女们作为同伴,与青年同行,

​Si fuit in longas terra secanda vias!

如果大地注定要被开辟成漫长道路!

​Tum mihi, si premerem ventosas horridus Alpes,

那时,即使我颤抖着翻越寒风凛冽的阿尔卑斯山,

20

​Dummodo cum domina, molle fuisset iter.

只要能与女主人同行,旅途也会变得轻松惬意。

​Cum domina Libycas ausim4 perrumpere Syrtes

与女主人在一起,我敢于闯过利比亚的叙尔特斯沙洲,

​Et dare non aequis vela ferenda Notis.

也敢于升起风帆,任由狂暴的南风吹送。

​Non quae virgineo portenta sub inguine latrant,

我不惧怕那在少女小腹下吠叫的怪物,

​Nec timeam vestros, curva Malea, sinus;

也不惧怕你那弯曲的海湾,崎岖的马利亚;

25

​Non quae submersis ratibus saturata Charybdis

也不惧怕那因沉船而饱餐的卡律布狄斯,

​Fundit et effusas ore receptat aquas.

喷吐出又用口吸回漫天巨浪。

​Quod si Neptuni ventosa potentia vincat,

但若涅普顿的狂风之力战胜了我们,

​Et subventuros auferat unda deos,

巨浪冲走了那些前来相助的神明,

​Tu nostris niveos umeris inpone lacertos;

请你把雪白的手臂搭在我的双肩上;

30

​Corpore nos facili dulce feremus onus.

我将用轻松自如的身体承受这甜蜜的负担。

​Saepe petens Hero iuvenis transnaverat undas;

那位青年曾为了寻找希罗而屡屡游渡波涛;

​Tum quoque transnasset, sed via caeca fuit.

那一次他本也能够游渡,只是道路陷入了黑暗。

​At sine te, quamvis operosi vitibus agri

然而,如果没有你,即使那缀满葡萄藤的辛勤耕耘的田地

​Me teneant, quamvis amnibus arva natent,

将我留住,即使江河将原野淹没,

35

​Et vocet in rivos currentem rusticus undam,

农夫将奔流的水引向沟渠,

​Frigidaque arboreas mulceat aura comas,

清凉的微风抚慰着树木的叶冠,

​Non ego Paelignos videor celebrare salubres,

我并不觉得自己身处有益健康的佩利格尼,

​Non ego natalem, rura paterna, locum —

也不觉得自己身处诞生之地、父辈的田庄——

​Sed Scythiam Cilicasque feros viridesque5 Britannos,

而像是到了斯基泰、凶残的奇里乞亚和青翠的不列颠,

40

​Quaeque Prometheo saxa cruore rubent.

以及那些被普罗米修斯的鲜血染红的岩石。

​Ulmus amat vitem, vitis non deserit ulmum;

榆树爱着葡萄藤,葡萄藤也不背弃榆树;

​Separor a domina cur ego saepe mea?

为何我却常常与我的女主人分离?

​At mihi te comitem iuraras usque futuram —

可你曾向我起誓,你会一直做我的伴侣——

​Per me perque oculos, sidera nostra, tuos!

凭着我,凭着你的双眼,那属于我们的星辰!

45

​Verba puellarum, foliis leviora caducis,

少女们的誓言,比飘落的枯叶还要轻盈,

​Inrita, qua visum est, ventus et unda ferunt.

狂风与波浪将它们带走,化为乌有,随风飘逝。

​Siqua mei tamen est in te pia cura relicti,

然而,如果对被留下的我,你心中尚存一丝眷恋,

​Incipe pollicitis addere facta tuis,

就请开始把行动加进你的诺言中吧,

​Parvaque quamprimum rapientibus esseda mannis

尽早驾着那由疾驰骏马牵引的轻便双轮马车,

50

​Ipsa per admissas concute lora iubas!

你亲自在它们扬起的鬃毛上抖动缰绳!

​At vos, qua veniet, tumidi, subsidite, montes,

而山峦啊,在她将要经过的地方,请你们低头平息,

​Et faciles curvis vallibus este, viae!

道路啊,在蜿蜒的峡谷中,请变得顺畅开阔!

语法注5 条
  1. 2.16.11peccavimus

    第一人称复数(诗性复数),代表诗人自己(第一人称单数)。与前文的 meus(第11行)以及后文的 ego(第13行)一致,指代诗人一人的行为。

  2. 2.16.15Solliciti iaceant

    虚拟语气现在时(iaceant, premantur)表示祝愿或诅咒。solliciti 是形容词的名词性用法,修饰第16行关系从句(qui secuere...)的先行词。这是对最初开辟漫长道路的那些焦虑的开拓者的诅咒,愿他们死后被沉重(无情)的大地压碎。

  3. 2.16.17iussissent

    虚拟语气过去完成时,表示过去未实现的愿望,或表示过去的义务与遗憾(“他们本该命令……”)。

  4. 2.16.21ausim

    动词 audeo 的古风形式第一人称单数现在时虚拟语气。此处表示潜在可能性(“我敢于……”),作为虚拟条件句的主句(归结句)。

  5. 2.16.39virides

    字面意为“绿色的”。指的是古代不列颠人战争前用大青(菘蓝)染料将皮肤染成蓝绿色的习俗。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:2.16.1-2.16.52