← 李维

自建城以来史

§9.7.1-9.7.15

卡拉维乌斯的预言与罗马的悲愤

在卡普阿的会议上,奥菲里乌斯·卡拉维乌斯预言罗马人的沈默是深层愤怒的迹象,预示着萨姆奈特人未来的灾难;而在罗马,屈辱投降的消息使全城陷入哀悼与愤怒,最终通过执政代行选举出新的执政官。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§9.7.1

​cum haec dicerentur audirenturque et deploratum paene Romanum nomen in concilio sociorum fidelium esset, ​dicitur Ofillius Calavius, Ovi filius, clarus genere factisque, tum etiam aetate verendus, longe aliter se habere rem dixisse:1

当这些话被述说和倾听,且在忠实盟友的会议上罗马之名几乎已被哀悼绝望之时,据说,奥维乌斯之子奥菲里乌斯·卡拉维乌斯——他因出身和功绩而闻名,当时也因年高而备受尊敬——声称情况完全不同:

§9.7.3

​silentium illud obstinatum fixosque in terram oculos et surdas ad omnia solacia aures et pudorem intuendae lucis ingentem molem irarum ex alto animi cientis2 indicia esse. ​aut Romana se3 ignorare ingenia, aut silentium illud Samnitibus flebiles brevi clamores gemitusque excitaturum, Caudinaeque pacis aliquanto Samnitibus quam Romanis tristiorem memoriam fore; ​quippe suos quemque eorum animos habiturum, ubicumque congressuri sint; saltus Caudinos non ubique Samnitibus fore. iam Romae etiam sua infamis clades erat.

那种固执的沉默、垂向地面的目光、对一切安慰充耳不闻的耳朵,以及对目睹光明的羞耻,都是心灵正从灵魂深处唤醒巨大愤怒积聚的迹象;要么是他自己不了解罗马人的天性,要么是这种沉默很快就会给萨姆奈特人带来哭喊与呻吟,而考丁和平的记忆对萨姆奈特人来说将比对罗马人更加悲惨;因为无论他们在何处相遇,他们每个人都会保持着自己的斗志;考丁峡谷不会到处都为萨姆奈特人存在。此时在罗马,他们自己那耻辱的惨败也已传开。

§9.7.6

​obsessos primum audierunt; tristior deinde ignominiosae pacis magis quam periculi nuntius fuit.

起初他们听说军队被围;随后,关于屈辱的和平的消息比关于危险的消息更加令人悲哀。

§9.7.7

​ad famam obsidionis dilectus haberi coeptus erat; dimissus deinde auxiliorum apparatus, postquam deditionem tam foede factam acceperunt, extemploque sine ulla publica auctoritate consensum in omnem formam luctus est. tabernae circa forum clausae, ​iustitiumque in foro sua sponte coeptum prius quam indictum; lati clavi, anuli aurei positi; ​paene maestior exercitu ipso civitas esse4 nec ducibus solum atque auctoribus sponsoribusque pacis irasci sed innoxios etiam milites odisse et negare urbe tectisve accipiendos.

听到围攻传闻时,征兵已经开始;但在得知如此可耻地投降的消息后,辅助部队的准备工作随即被取消,并且在没有任何官方命令的情况下,人们立刻自发地达成了采取一切哀悼形式的共识。广场周围的商店关门,广场上的停市在宣布之前就自发开始了;宽边的紫襟和金戒指被取下;整个城邦几乎比军队本身还要悲伤,不仅对和平的领袖、倡议者和担保人感到愤怒,甚至仇视无辜的士兵,声称不应容许他们进入城市或房屋。

§9.7.10

​quam concitationem animorum fregit adventus exercitus etiam iratis miserabilis. non enim tamquam in patriam revertentes ex insperato incolumes, ​sed captorum habitu vultuque ingressi sero in urbem, ita se in suis quisque tectis abdiderunt, ut postero atque insequentibus diebus nemo eorum forum aut publicum aspicere vellet.

军队的到来打破了这种情绪的激愤,即使对于愤怒的人来说,他们的样子也令人同情。因为他们并不像出人意料地平安回到祖国的人那样,而是带着俘虏的装束和神态,很晚才进入城市,每个人都将自己躲在家里,以至于在第二天和随后的几天里,他们中没有一个人愿意看到广场或公共场所。

§9.7.12

​consules in privato abditi nihil pro magistratu agere,5 nisi quod expressum senatus consulto est, ut dictatorem dicerent comitiorum causa. Q. Fabium Ambustum dixerunt ​et P. Aelium Paetum magistrum equitum; ​quibus vitio creatis suffecti M. Aemilius Papus dictator, L. Valerius Flaccus magister equitum. nec per eos comitia habita; et quia taedebat populum omnium magistratuum eius anni, res ad interregnum rediit. interreges Q. Fabius Maximus, M. Valerius Corvus.

闭门不出的执政官们没有履行任何政务官职责,除非是元老院决议强加的要求,即为举行选举而指定一名独裁官。他们指定了克温图斯·法比乌斯·安布斯图斯,和普布利乌斯·埃利乌斯·派图斯为骑兵长官;由于这些人在选举中存在程序瑕疵,转而任命马尔库斯·埃米利乌斯·帕普斯为独裁官,卢基乌斯·瓦莱里乌斯·弗拉库斯为骑兵长官。但他们也没有举行选举;由于人民厌倦了那一年的所有政务官,事务便转归于执政代行期。执政代行官为克温图斯·法比乌斯·马克西穆斯和马尔库斯·瓦莱里乌斯·科尔乌斯。

§9.7.15

​is consules creavit Q. Publilium Philonem tertium et L. Papirium Cursorem iterum haud dubio consensu civitatis, quod nulli ea tempestate duces clariores essent.

后者在城邦毫无疑问的一致同意下,选举克温图斯·普布利利乌斯·菲洛第三次担任执政官,卢基乌斯·帕皮里乌斯·库尔索尔第二次担任执政官,因为在那个时期没有比他们更显赫的领袖了。

语法注5 条
  1. 9.7.2dicitur Ofillius Calavius ... dixisse

    动词 dicitur 与主语 Ofillius Calavius 构成个人句式(主格配不定式构文),与 dixisse 连用,意为“据说奥菲里乌斯·卡拉维乌斯曾说……”。这比非人称句式(dicitur + 带对格的不定式)更为标准。

  2. 9.7.3cientis

    这是现在分词 ciens 的属格单数形式,修饰 animi(animus 的属格单数)。表示“正在唤醒(巨大愤怒积聚的心灵)”,作为修饰 indicia(迹象)的属格结构的一部分。

  3. 9.7.4se

    带对格的不定式结构(间接引语)的主语。这是指代说话者自身(Ofillius Calavius)的反身代词,意为“要么他自己不了解罗马人的天性,要么……”。

  4. 9.7.9civitas esse

    历史不定式(infinitivus historicus),在此用作主句的谓语,相当于未完成过去时(erat)。其主语为 civitas。

  5. 9.7.12consules ... agere

    历史不定式。相对于主语 consules,agere 用作叙述动词,表示过去持续的不作为(“什么也没有做”)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 原文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:9.7.1-9.7.15