← 李维

自建城以来史

§7.15.1-7.15.13

击溃高卢人与法比乌斯在塔尔奎尼的溃败

独裁官苏尔皮基乌斯通过策略和鼓舞大败高卢人并举行凯旋式,而执政官法比乌斯则在另一战线被塔尔奎尼人击败,导致被俘罗马士兵被献祭。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§7.15.1

​acrius invasere Galli dextrum cornu; neque sustineri potuissent, ni forte eo loco dictator fuisset Sex. ​Tullium nomine increpans rogitansque,1 “sicine pugnaturos milites spopondisset;2 ubi illi clamores sint arma poscentium, ubi minae iniussu imperatoris proelium inituros; en ipsum imperatorem clara voce vocare ad proelium et ire armatum ante prima signa; ecquis sequeretur eorum, qui modo ducturi fuerint, in castris feroces, in acie pavidi.” uera audiebant; ​itaque tantos pudor stimulos admovit, ut ruerent in hostium tela alienatis a memoria periculi animis. hic primo impetus prope vecors turbavit hostes, eques deinde emissus turbatos avertit. ipse dictator, ​postquam labantem una parte vidit aciem, signa in laevum cornu confert, quo turbam hostium congregari cernebat, et iis, qui in monte erant, signum, quod convenerat, dedit.

高卢人更猛烈地进攻了右翼;要不是独裁官碰巧在那个地方,他们是无法被抵挡住的,他名指着责备并质问塞克斯图斯·图利乌斯道:“你就是这样担保士兵们会战斗的吗?那些要求武器的呼喊声在哪里?那些威胁要在没有统帅命令的情况下投入战斗的话语在哪里?看啊,统帅自己正用清晰的声音召唤战斗,并全副武装地走在最前列的前面;那些刚才还想当领袖的人,在营地里凶猛,在战线上却胆怯,他们中难道有人会跟上来吗?”他们听到了真话;因此,极大的羞耻心驱使着他们,使他们抛却了对危险的记忆,冲向敌人的兵刃。这起初几乎近乎疯狂的冲锋扰乱了敌人,随后放出的骑兵将陷入混乱的敌人击退。独裁官本人,在看到战线的一侧动摇之后,将部队移向左翼,他看到敌人的大队人马正聚集在那里,并给山上的那些人发出了约定的信号。

§7.15.5

​ubi inde quoque novus clamor ortus est et tendere obliquo monte ad castra Gallorum visi sunt,3 tum metu, ne excluderentur, omissa pugna est, cursuque effuso ad castra ferebantur.

当那里也响起新的呼喊声,并且看到他们正沿着山坡向高卢人的营地挺进时,由于害怕被切断退路,战斗被放弃了,他们狼狈地向营地溃逃。

§7.15.6

​ubi cum occurrisset eis M. Valerius magister equitum, qui profligato dextro cornu obequitabat hostium munimentis, ​ad montes silvasque vertunt fugam plurimique ibi a fallaci equitum specie agasonibusque excepti sunt; et eorum, quos pavor pertulerat in silvas, atrox caedes post sedatum proelium fuit.

在那里,当骑兵长官马尔库斯·瓦莱里乌斯迎面拦住他们时(他击溃了敌人的右翼,正骑马巡行在敌人的防御工事前),他们转向山林逃跑,其中大多数人被伪装成骑兵的人和马夫截获;而对于那些因恐惧而逃入森林的人,在战斗平息后遭到了残酷的屠杀。

§7.15.8

​nec alius post M. Furium quam C. Sulpicius iustiorem de Gallis egit triumphum. auri quoque ex Gallicis spoliis satis magnum pondus saxo quadrato saeptum in Capitolio sacravit. eodem anno et a consulibus vario eventu bellatum; ​nam Hernici a C. Plautio devicti subactique sunt. Fabius collega eius incaute atque inconsulte adversus Tarquinienses pugnavit.

在马尔库斯·富里乌斯之后,没有谁比盖乌斯·苏尔皮基乌斯对高卢人举行过更名正言顺的凯旋式了。他还将从高卢战利品中获得的相当重的一笔黄金,在卡皮托林山上用方形石块围起来进行奉献。同一年,执政官们也进行了胜负参半的战争;因为赫尔尼基人被盖乌斯·普劳提乌斯彻底击败并征服。而他的同僚法比乌斯在对抗塔尔奎尼人时,表现得既不小心也不理智。

§7.15.10

​nec in acie tantum ibi cladis acceptum, quam quod4 trecentos septem milites Romanos captos Tarquinienses immolarunt, qua foeditate supplicii aliquanto ignominia populi Romani insignitior fuit.

罗马人在那里所遭受的灾难,不仅在于战场上的损失,更在于塔尔奎尼人将捕获的三百零七名罗马士兵作为祭品处死,这种残忍的刑罚使罗马人民的耻辱变得更加昭著。

§7.15.11

​accessit ad eam cladem et vastatio Romani agri, quam Privernates, Veliterni deinde, incursione repentina fecerunt.

除了那场灾难之外,罗马领地也遭到了蹂躏,这是由普里韦尔努姆人、以及随后的维利特赖人通过突然入侵造成的。

§7.15.12

​eodem anno duae tribus, Pomptina et Publilia, additae; ludi votivi, quos M. Furius dictator voverat, facti; et de ambitu ab C. Poetelio tribuno plebis auctoribus patribus tum primum ad populum latum est; eaque rogatione novorum maxime hominum ambitionem, ​qui nundinas et conciliabula obire soliti erant, conpressam credebant.

同年,增加了两个部落:蓬普蒂纳和普布利利亚;举行了独裁官马尔库斯·富里乌斯曾许愿的还愿竞技;并且在元老院的批准下,平民护民官盖乌斯·波埃特利乌斯首次向人民提交了关于贿选(de ambitu)的法案;人们相信通过该法案,特别是新人的野心——他们习惯于往来于集市和集会场所,其野心得到了遏制。

语法注4 条
  1. 7.15.1Sex. Tullium nomine increpans rogitansque

    分词 increpans 和 rogitansque 修饰了 7.15.1 条件句中动词 fuisset 的主语 dictator。专有名词 Sex. 位于 7.15.1 的末尾,而 Tullium 位于 7.15.2 的开头,两者共同构成了一个名字(Sextus Tullius)。

  2. 7.15.2sicine pugnaturos milites spopondisset

    尽管被置于引号中,其构词依然遵循由 increpans 和 rogitansque 引导的间接引语(oratio obliqua)规则,因此动词 spopondisset 采用了虚拟式过去完成时。随后的句子也同样使用了虚拟式(sint, sequeretur)和“对格+不定式”结构(vocare, ire)。

  3. 7.15.5tendere obliquo monte ad castra Gallorum visi sunt

    visi sunt 并非单纯表示被动“被看见”,而是作为系动词表示“显露出……的样子”或“被看见正在……”,tendere 是作为其补语的不定式。obliquo monte 是表示路径的夺格,意为“沿着斜山坡”或“斜穿过山体”。

  4. 7.15.10nec in acie tantum ibi cladis acceptum, quam quod

    这是 tantum ... quam quod 的比较结构,意为“在战线上所遭受的灾难,并不如……这一事实所带来的大(即相比战场损失,因某一事实而受创更深)”。cladis 是依附于 tantum 的部分属格。acceptum [est] 是无人称被动语态。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:7.15.1-7.15.13