← 李维

自建城以来史

§43.2.1-43.2.12

西班牙使节的控诉与元老院的保护法令

两西班牙的使节向元老院控诉罗马长官的贪婪与暴虐。经过数次诉讼,部分被告流亡,法官也中途离去,但元老院最终通过了保护西班牙人未来免受粮食估价和钱财勒索的决议。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§43.2.1

​Hispaniae deinde utriusque legati aliquot populorum in senatum introducti.

随后,两西班牙一些部族的使节被引入元老院。

§43.2.2

​ii de magistratuum Romanorum avaritia superbiaque conquesti, nixi genibus ab senatu petierunt, ne se socios foedius spoliari vexarique quam hostis patiantur.1

他们抱怨罗马长官的贪婪与傲慢,双膝跪地请求元老院,不要容忍他们这些盟友遭受比敌人更为可耻的掠夺和折磨。

§43.2.3

​cum et alia indigna quererentur, manifestum autem esset pecunias captas, L. Canuleio praetori, qui Hispaniam sortitus erat, negotium datum est, ut in singulos, a quibus Hispani pecunias repeterent, quinos2 recuperatores ex ordine senatorio daret patronosque, quos vellent, sumendi potestatem faceret.

由于他们还控诉了其他不公待遇,且金钱被强夺的事实也显而易见,抽签分得西班牙行省的法务官卢基乌斯·卡努莱乌斯便被赋予了一项任务:针对西班牙人要求退还金钱的每一个被告,他要在元老院阶级中指定五名追讨委员,并允许西班牙人自行选择他们想要的保护人。

§43.2.4

​vocatis in curiam legatis recitatum est senatus consultum, iussique nominare patronos.

使节们被召入议事堂后,元老院的决议被宣读给他们听,他们也被要求指派保护人。

§43.2.5

​quattuor nominaverunt, M. Porcium Catonem, P. Cornelium Cn. F. Scipionem, L. Aemilium L. F. Paulum, C. Sulpicium Gallum.

他们指名了四位:马尔库斯·波尔基乌斯·加图、普布利乌斯·科尔内利乌斯·西庇阿(格奈乌斯之子)、卢基乌斯·埃米利乌斯·保卢斯(卢基乌斯之子)、以及盖乌斯·苏尔皮基乌斯·加鲁斯。

§43.2.6

​cum M. Titinio primum, qui praetor A. Manlio M. Iunio consulibus in citeriore Hispania fuerat, recuperatores sumpserunt. bis ampliatus, tertio absolutus est reus.

他们首先针对马尔库斯·蒂蒂尼乌斯选定了追讨委员,此人在奥卢斯·曼利乌斯和马尔库斯·尤尼乌斯担任执政官期间,曾在近西班牙行省担任法务官。被告两次被延期审理,第三次被宣告无罪。

§43.2.7

​dissensio inter duarum provinciarum legatos est orta; citerioris Hispaniae populi M. Catonem et P. Scipionem, ulterioris L. Paulum et Gallum Sulpicium patronos sumpserunt.

两个行省的使节之间产生了分歧;近西班牙的部族选择马尔库斯·加图和普布利乌斯·西庇阿为保护人,远西班牙的部族则选择了卢基乌斯·保劳斯和加鲁斯·苏尔皮基乌斯。

§43.2.8

​ad recuperatores adducti a citerioribus populis P. Furius Philus, ab ulterioribus M. Matienus;

近西班牙部族将普布利乌斯·富里乌斯·菲卢斯控诉至追讨委员面前,远西班牙部族则将马尔库斯·马蒂埃努斯控诉至前。

§43.2.9

​ille Sp. Postumio Q. Mucio consulibus triennio ante, hic biennio prius L. Postumio M. Popilio consulibus praetor fuerat.

前者曾于三年前、即斯普里乌斯·波斯图米乌斯和昆图斯·穆基乌斯担任执政官的那一年担任法务官;后者则于两年前、即卢基乌斯·波斯图米乌斯和马尔库斯·波皮利乌斯担任执政官的那一年担任法务官。

§43.2.10

​gravissimis criminibus accusati ambo ampliatique; cum dicenda de integro causa esset, excusati exilii causa solum vertisse.3 Furius Praeneste, Matienus Tibur exulatum abierunt.

两人均被指控犯有极严重的罪行,并被延期审理;当案件必须重新开庭审理时,他们以为了流亡而改变居住地为由被免予出庭。富里乌斯前往普赖内斯泰,马蒂埃努斯前往蒂布尔去服流亡刑。

§43.2.11

​fama erat prohiberi a patronis nobiles ac potentes conpellare; auxitque eam suspicionem Canuleius praetor, quod omissa ea re dilectum habere instituit, dein repente in provinciam abiit, ne plures ab Hispanis vexarentur.

传言称,保护人们阻挠了对贵族和权贵起诉;法务官卡努莱乌斯加深了这一疑虑,因为他搁置了此事,转而开始征兵,随后突然前往行省,以免更多的罗马人受到西班牙人的追诉。

§43.2.12

​ita praeteritis silentio obliteratis in futurum tamen consultum ab senatu Hispanis, quod4 impetrarunt, ne frumenti aestimationem magistratus Romanus haberet neve cogeret vicensumas vendere Hispanos, quanti ipse vellet, et ne praefecti in oppida sua ad pecunias cogendas imponerentur.

尽管过去的事就这样在沉默中被抹除,但元老院还是为西班牙人的未来做出了规定,他们争取到了以下权利:罗马长官不得对粮食进行价格估算,也不得强迫西班牙人按照该长官自己意愿的价格出售二十分之一税的粮食,并且不得向他们的城镇派遣长官以勒索钱财。

语法注4 条
  1. 43.2.2patiantur

    尽管主句动词 petierunt 为历史完成时,但目的从句中使用了现在虚拟式 patiantur(而非未完成虚拟式)。这种违背常规时态配合(consecutio temporum)的现象,旨在强调使节们诉求的迫切性与现状的持续感。

  2. 43.2.3quinos

    分配数词 quinos(每人五个)表示,针对每一个被指控的个人(in singulos),都将分别指派五名追讨委员(recuperatores)。

  3. 43.2.10solum vertisse

    成语 solum vertere(字面意为“改变居住地”)是法律上的委婉语,指在判决前自愿离开罗马以规避审判的“流亡”。此处完成时不定式 vertisse 表明他们已经离开罗马,以此作为他们免予出庭(excusati [sunt])的理由。

  4. 43.2.12quod

    连词 quod 引导一个同格从句,用以解释前文提到的“为西班牙人做出的规定(consultum)”的具体内容,意为“即他们所争取到的(以下权利)”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(4 处,最近 2026-10-12)
  • 2026-10-12 统一书写 — 译文 4 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:43.2.1-43.2.12