- 底本
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:41.7.1-41.7.10
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-11
格拉古和阿尔比努斯因在西班牙的胜利而举行了凯旋式。随后执政官尤尼乌斯回到罗马,因曼利乌斯未经授权在伊斯特拉发动战争并惨遭失败一事,受到护民官们的严厉质问。
triumphi deinde ex Hispania duo continui acti.
随后,接连举行了两次关于西班牙战功的凯旋仪式。
prior Sempronius Gracchus de Celtiberis sociisque eorum, postero die L. Postumius de Lusitanis aliisque eiusdem regionis Hispanis triumphavit. quadraginta milia pondo argenti Gracchus transtulit, viginti milia Albinus.
第一天是塞姆普罗尼乌斯·格拉古因战胜凯尔特伊比利亚人及其同盟者而举行凯旋式;第二天是卢修斯·波斯图米乌斯因战胜卢西塔尼亚人及该地区其他西班牙人而举行凯旋式。格拉古带回了四万磅银,阿尔比努斯带回了两万磅。
militibus denarios quinos vicenos,1 duplex centurioni, triplex equiti ambo diviserunt; sociis tantumdem quantum Romanis.
两人都给每名士兵分发了二十五第纳里乌斯,百夫长双倍,骑兵三倍;给同盟兵的分发额与罗马士兵相同。
per eosdem forte dies M. Iunius consul ex Histria comitiorum causa Romam venit.
大约在同一时期,执政官马尔库斯·尤尼乌斯因主持民会而碰巧从伊斯特拉来到罗马。
eum cum in senatu fatigassent interrogationibus tribuni plebis Papirius et Licinius de iis, quae in Histria essent acta, in contionem quoque produxerunt.
平民护民官帕皮里乌斯和里奇尼乌斯在元老院就伊斯特拉所发生的事不断质问他,使他疲惫不堪,随后又将他带到了市民集会上。
ad quae cum consul se dies non plus undecim2 in ea provincia fuisse responderet, quae se absente acta essent, se quoque, ut illos, fama comperta habere,3 exsequebantur deinde quaerentes, quid ita non potius A. Manlius Romam venisset, ut rationem redderet populo Romano, cur ex Gallia provincia, quam sortitus esset, in Histriam transisset?
对此,执政官回答说,他在该行省逗留的时间不超过十一天,至于在他不在场时所发生的事情,他也和他们一样,只是通过传闻得知。接着,他们继续追问,为什么奥卢斯·曼利乌斯不亲自来罗马,向罗马人民交代他为什么擅自离开通过抽签分配给他的高卢行省,进入伊斯特拉?
quando id bellum senatus decrevisset, quando populus Romanus iussisset? at hercule privato quidem consilio bellum susceptum esse, sed gestum4 prudenter fortiterque.
“元老院何时决定过这场战争,罗马人民又在何时命令过?哈,凭着赫拉克勒斯起誓,这场战争确实是凭个人意愿发动的,但难道它进行得既明智又勇敢吗?
immo, utrum susceptum sit nequius an inconsultius gestum, dici non posse. stationes duas necopinantes ab Histris oppressas, castra Romana capta, quod peditum, quod equitum5 in castris fuerit caesum; ceteros inermes fusosque, ante omnes consulem ipsum, ad mare ac naves fugisse.
相反,简直无法说清到底是发动得更卑劣,还是进行得更鲁莽。两个哨所猝不及防被伊斯特拉人袭占,罗马营地陷落,营地中的步兵和骑兵被屠杀殆尽;其余的人丢盔弃甲,狼狈逃窜,而执政官本人更是首当其冲,逃往大海和船只。
privatum rationem redditurum earum rerum esse, quoniam consul noluisset.
既然他在担任执政官时不愿交代,那么他将作为普通公民来交代这些事情。”
- 41.7.3denarios quinos vicenos
分配数词 quini viceni 表示“每人二十五”,指给每名士兵(militibus)各分发了二十五第纳里乌斯。
- 41.7.6non plus undecim
在 non plus 或 non amplius 等比较表达之后,比较连词 quam 经常被省略,使得数词直接与后面的名词相连而不改变其格(此处 dies 为表示时间的宾格)。
- 41.7.6comperta habere
habere 加上过去被动分词的结构。虽然在语义上相当于现在完成时 comperisse,但它更强调“保持着已知状态”的持续和结果色彩。这一用法也是后来罗曼语族中助动词完成时的起源。
- 41.7.8at hercule... gestum
这体现了间接引语中护民官们带有讽刺意味的质问。at hercule 用于引入强烈的反驳或讽刺,暗示:“战争确实是凭个人意愿发动的,但难道它进行得既明智又勇敢吗?”
- 41.7.9quod peditum, quod equitum
关系代词 quod 的中性单数形式,带有一部分属格(peditum、equitum)。其意思是“阵营中所有的步兵和骑兵”,整个结构作为 caesum [esse] 的主语。
翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
- 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
