← 李维

自建城以来史

§41.6.1-41.6.12

对曼利乌斯弹劾的否决与元老院听取各地汇报

伊斯特拉骚乱平息后,护民官的否决权阻止了对不在场的执政官曼利乌斯的指控。同时,元老院听取了西班牙战事汇报、萨丁尼亚的叛乱,以及利基亚人控诉罗得斯人残酷统治的请愿。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§41.6.1

​sedato tandem Histrico tumultu senatus consultum factum est, ut consules inter se compararent, uter eorum ad comitia habenda Romam rediret.

伊斯特拉的骚乱终于平息后,元老院通过了一项决议,由执政官们自行协商,决定由他们中的哪一位回到罗马主持民会。

§41.6.2

​cum absentem Manlium tribuni plebis A. Licinius Nerva et C. Papirius Turdus in contionibus lacerarent rogationemque promulgarent, ne Manlius post idus Martias — prorogatae namque consulibus iam in annum provinciae erant — imperium retineret, ut causam extemplo dicere, ​cum abisset magistratu, posset,1 huic rogationi Q. Aelius collega intercessit magnisque contentionibus obtinuit, ne perferretur.

平民护民官奥卢斯·里奇尼乌斯·内尔瓦和盖乌斯·帕皮里乌斯·图尔杜斯在集会上猛烈抨击不在场的曼利乌斯,并提出一项提案,规定曼利乌斯在三月十五日之后不得保留军事指挥权——因为执政官的行省任期已经延长了一年——以便他在卸任后能立即进行辩护,但其同僚昆图斯·埃利乌斯对这一提案行使了否决权,并在剧烈的争论后成功使该提案未获通过。

§41.6.4

​per eos dies Ti. Sempronius Gracchus et L. Postumius Albinus ex Hispania Romam cum revertissent, senatus iis a M. Titinio praetore datus in aede Bellonae ad disserendas res, quas gessissent, postulandosque honores meritos et ut diis immortalibus haberetur honos.2

在此期间,当提贝里乌斯·塞姆普罗尼乌斯·格拉古和卢修斯·波斯图米乌斯·阿尔比努斯从西班牙回到罗马时,法务官马尔库斯·蒂蒂尼乌斯在贝罗纳神庙为他们召集了元老院会议,以便他们汇报所取得的战功,要求应得的荣誉,并向神明表示谢意。

§41.6.5

​eodem tempore et in Sardinia magnum tumultum esse litteris T. Aebuti praetoris cognitum est, quas filius eius ad senatum attulerat.

与此同时,从法务官提图斯·埃布蒂乌斯的信中得知,萨丁尼亚也发生了巨大的骚乱,这封信是由他的儿子带给元老院的。

§41.6.6

​Ilienses adiunctis Balarorum auxiliis pacatam provinciam invaserant, nec eis invalido exercitu et magna parte pestilentia absumpto resisti poterat.3

伊利乌斯人联合了巴拉鲁斯人的辅助部队,入侵了已经平定的行省,而由于军队虚弱且大部分因瘟疫而丧生,罗马军队无法对他们进行抵抗。

§41.6.7

​eadem et Sardorum legati nuntiabant orantes, ut urbibus saltem — iam enim agros deploratos esse — opem senatus ferret. haec legatio totumque, quod ad Sardiniam pertinebat, ad novos magistratus reiectum est.

萨丁尼亚人的使节也报告了同样的情况,恳求元老院至少向城市提供援助——因为田野已经被放弃(毫无希望)了。这次出使以及所有涉及萨丁尼亚的事宜都被移交给了新任政务官。

§41.6.8

​aeque miserabilis legatio Lyciorum, qui crudelitatem Rhodiorum, quibus ab L. Cornelio Scipione attributi erant, querebantur:

同样悲惨的是利基亚人的使节,他们抱怨罗得斯人的残酷,利基亚人曾被卢修斯·康奈利乌斯·西庇阿划分给罗得斯人管辖。

§41.6.9

​fuisse se sub dicione Antiochi; eam regiam servitutem conlatam cum praesenti statu praeclaram libertatem visam. non publice tantum se premi imperio, sed singulos iustum pati servitium.

他们控诉说,自己曾处于安条克的统治之下;但那种君主制的奴役与现状相比,简直像是光荣的自由。他们不仅在公共事务上受到统治权的压迫,而且在个人生活上也忍受着真正的奴役。

§41.6.10

​coniuges liberosque vexari; in corpus, in tergum saeviri; famam, quod indignum sit, maculari dehonestarique; et palam res odiosas fieri iuris etiam usurpandi causa, ne pro dubio habeant, nihil inter se et argento parata mancipia interesse.4

他们的妻子和孩子遭受折磨,肉体和背部受到摧残,名誉——这是极不光彩的——受到玷污和羞辱;为了彰显其统治特权,罗得斯人公然做出令人痛恨的恶行,以便使利基亚人确信无疑,自己与用金钱买来的奴隶之间毫无区别。

§41.6.11

​motus his senatus litteras Lyciis ad Rhodios dedit, nec Lycios Rhodiis nec ullos alii cuiquam, qui nati liberi sint, in servitutem dari placere; ​Lycios ita sub Rhodiorum simul imperio et tutela esse, ut in dicione populi Romani civitates sociae sint.5

元老院为此大受触动,向利基亚人提供了一封给罗得斯人的信,信中指出,元老院不赞成利基亚人沦为罗得斯人的奴隶,也不赞成任何生而自由的人沦为其他任何人的奴隶;利基亚人在罗得斯人的统治与保护之下,其性质应当与同盟城市在罗马人民的统治之下相一致。

语法注5 条
  1. 41.6.2ne Manlius post idus Martias ... imperium retineret, ut causam extemplo dicere ... posset

    ne从句(ne... retineret)是规定提案(rogationem)具体内容的名词性从句(意志/命令),而随后的ut从句(ut... posset)则是目的从句,表示剥夺曼利乌斯指挥权以便能立即对其提起诉讼的目的。

  2. 41.6.4ad disserendas res, quas gessissent, postulandosque honores meritos et ut diis immortalibus haberetur honos

    表示目的的 ad +动形容词结构(disserendas res 以及 postulandos honores)与等位连词 et 连接的、由 ut 引导的目的从句(ut... haberetur)进行了不对称的并列。

  3. 41.6.6nec eis invalido exercitu et magna parte pestilentia absumpto resisti poterat

    支配与格(eis)的不及物动词 resistere 的被动语态无人称用法。没有主语,意为“无法对他们进行抵抗”。因病虚弱的军队(invalido exercitu...)由夺格(表示原因、手段或夺格绝对)表示。

  4. 41.6.10ne pro dubio habeant, nihil inter se et argento parata mancipia interesse

    ne从句是以罗得斯人(Rhodii)为habeant主语的目的从句(“为了使他们确信无疑”)。nihil ... interesse(他们自己与金钱买来的奴隶之间毫无区别)是说明pro dubio(作为疑问)具体内容的带对格的不定式短语。

  5. 41.6.12ut in dicione populi Romani civitates sociae sint

    这里的 ut 并非引导目的或结果从句,而是表示比较/样态的连词(“正如……”),将利基亚人与罗得斯人的关系比作罗马人民与同盟城市的关系。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:41.6.1-41.6.12