← 李维

自建城以来史

§40.27.1-40.27.15

保卢斯筹划突围及出击前的战前演说

埃米里乌斯在断绝援军希望后,将兵力部署在营地的四个大门准备突围。在出击前,他发表激昂演说以激发士兵的羞耻心与怒火,士兵们则齐声高呼请求下达进攻信号。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§40.27.1

​aemilius, postquam nihil usquam auxilii ostendebatur, interceptos credens equites,1 non ultra differendum ratus, ​quin2 per se fortunam temptaret, priusquam hostes venirent, qui segnius socordiusque oppugnabant, ad quattuor portas exercitum instruxit, ut signo dato simul ex omnibus partibus eruptionem facerent.

埃米里乌斯见各处都没有任何援军的迹象,相信骑兵已被拦截,并认为不应再行拖延,以便在那些进攻有些缓慢且懈怠的敌人到来之前,凭自己的力量尝试运气。于是他将军队部署在四个大门前,以便在发出信号时同时从所有方向进行突围。

§40.27.3

​quattuor extraordinariis cohortibus duas adiunxit praeposito M. Valerio legato, erumpere praetoria porta iussit.

他将两支大队与四支特设大队合并,并任命副官马尔库斯·瓦莱里乌斯为指挥官,命令他们从前门突围。

§40.27.4

​ad dexteram principalem hastatos legionis primae instruxit; principes ex eadem legione in subsidiis posuit: M. Servilius et L. Sulpicius tribuni militum his praepositi.

在右主门,他部署了第一军团的青年兵;将同一军团的壮年兵置于预备队:军事护民官马尔库斯·塞维里乌斯和卢基乌斯·苏尔皮基乌斯被任命指挥他们。

§40.27.5

​tertia legio adversus sinistram principalem portam instructa est.

第三军团则部署在左主门的对面。

§40.27.6

​id tantum mutatum: principes primi et hastati in subsidiis locati; Sex. Iulius Caesar et L. Aurelius Cotta tribuni militum huic legioni praepositi sunt.

只有这一点有所改变:壮年兵被置于前列,而青年兵被置于预备队;军事护民官塞克斯图斯·尤利乌斯·恺撒和卢基乌斯·奥雷里乌斯·科塔被任命指挥该军团。

§40.27.7

​Q. Fulvius Flaccus legatus cum dextera ala ad quaestoriam portam positus; duae cohortes et triarii duarum legionum in praesidio castrorum manere iussi.

副官昆图斯·富尔维乌斯·弗拉库斯与右翼同盟军一同被部署在后门;两支大队和两个军团的后备兵被命令留在营地驻守。

§40.27.8

​omnes portas contionabundus ipse imperator circumiit, et, quibuscumque irritamentis poterat, iras militum acuebat, ​nunc fraudem hostium incusans, qui pace petita, indutiis datis, per ipsum indutiarum tempus contra ius gentium ad castra oppugnanda venissent: ​nunc, quantus pudor esset, edocens ab Liguribus, latronibus verius quam hostibus iustis, Romanum exercitum obsideri.

司令官本人在巡视所有大门时发表了演说,并尽其所能用各种话语激发起士兵们的愤怒,他时而谴责敌人的背信弃义:敌人在请求和平并获得休战后,竟在休战期间违反万民法前来攻打营地;时而指出,罗马军队被利古里亚人——这群与其说是正规敌人,不如说是强盗的家伙——包围,是多么巨大的耻辱。

§40.27.11

“quo ore quisquam vestrum, si hinc alieno praesidio, non vestra virtute evaseritis, occurret, non dico eis militibus, qui Hannibalem, qui Philippum, qui Antiochum, maximos aetatis nostrae reges ducesque, ​vicerunt, sed iis,3 qui hos ipsos Ligures aliquotiens pecorum modo fugientes per saltus invios consectati ceciderunt?

“如果你们是靠别人的援助、而不是靠自己的英勇从这里逃脱,你们有什么脸去面对——我且不说那些击败了汉尼拔、腓力、安条克这些我们时代最伟大的君主和统帅的士兵们,——但对于那些多次像驱赶牲畜一样,在无路可通的密林中追击并斩杀这些利古里亚人的士兵,你们又如何面对?

§40.27.13

​quod Hispani, quod Galli, quod Macedones Poenive non audeant,4 Ligustinus hostis vallum Romanum subit, obsidet ultro et oppugnat, quem scrutantes ante devios saltus abditum et latentem vix inveniebamus.”

西班牙人、高卢人、马其顿人或迦太基人都不敢做的事,利古里亚的敌人却逼近罗马的土垒,甚至主动包围并攻打它,而这些敌人在以前,我们搜寻偏僻林谷时,他们还藏匿着,我们几乎都找不到他们。”

§40.27.14

​ad haec consentiens reddebatur militum clamor, nullam militum culpam esse, quibus nemo ad erumpendum signum dedisset, daret signum:

对此,士兵们齐声高呼回应,这绝非士兵们的过错,因为没有人给他们发出突围的信号;只要给出信号:

§40.27.15

​intellecturum eosdem, qui antea fuerint, et Romanos et Ligures esse.

司令官就会明白,罗马人和利古里亚人都还是和以前一模一样。

语法注4 条
  1. 40.27.1interceptos credens equites

    由 credens 引导的带对格的不定式结构(间接引语),其中省略了完成时被动不定式的 esse(即 interceptos [esse] equites)。从上下文来看,equites(骑兵)指派往外部求援或传递消息的使者。

  2. 40.27.1non ultra differendum ratus, quin...

    此结构为 non differre quin 接虚拟式。无人称动形容词(differendum [esse])受 ratus(reor 的完成分词)支配,意为“认为不应再行拖延”。在带有否定词的表示“延迟、阻碍”的词语之后,quin 引导虚拟式(temptaret)。

  3. 40.27.11non dico eis militibus... sed iis

    由动词 occurret(直说法的将来时)所要求的与格,通过 eis militibus 和 iis 这两个先行词并列呈现。修辞句式 'non dico A, sed B'(“且不说A,甚至对B”)强调:如果靠他人援助逃生,他们不仅无颜面对击败汉尼拔等伟人的一流士兵,甚至连面对那些多次像赶牲畜一样击溃利古里亚人的普通士兵都感到羞耻。

  4. 40.27.13quod Hispani... non audeant

    关系代词 quod 为中性单数宾格(对格),其先行词是主句中描述的整个行为(即“利古里亚的敌人逼近罗马的土垒,甚至主动包围并攻打它”)。虚拟式 audeant 具有潜在(或让步)性质,表示“……哪怕是他们也绝不敢做的事”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:40.27.1-40.27.15