← 李维

自建城以来史

§4.39.1-4.39.9

坦帕尼乌斯受困与两军夜间撤退

沃尔斯奇指挥官试图孤立并切断坦帕尼乌斯的骑兵,双方在夜色中展开死斗。由于对战局不明,两军在夜间惊恐撤退。坦帕尼乌斯发现敌军撤离后,带领伤员返回罗马。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§4.39.1

​et cum iam parte nulla sustinerentur,1 dat signum Volscus imperator, ut parmatis, novae cohorti hostium, locus detur, donec impetu inlati ab suis excludantur.

当他们在任何地方都无法被阻挡时,沃尔斯奇人的指挥官下达信号,让出通道给这支手持轻盾的敌军新步兵队,直到他们因冲锋的势头而与自己人隔绝。

§4.39.2

​quod ubi est factum, interclusi equites nec perrumpere eadem, qua transierant, posse2 ibi maxime confertis hostibus, qua viam fecerant, et consul legionesque Romanae, ​cum, quod tegumen modo omnis exercitus fuerat,3 nusquam viderent, ne tot fortissimos viros interclusos opprimeret hostis, tendunt in quemcumque casum.

这一策略实施后,被截断的骑兵们由于敌军在他们曾开辟道路的地方最为密集,无法从原路突围回去;而执政官和罗马军团,在发现那支刚刚还是全军护盾的部队已无处可寻时,为了不让敌军消灭这许多被截断的勇士,便不顾一切危险向前推进。

§4.39.4

​diversi Volsci hinc consulem ac legiones sustinere, altera fronte instare Tempanio atque equitibus; qui cum saepe conati nequissent perrumpere ad suos, tumulo quodam occupato in orbem se tutabantur nequaquam inulti; nec pugnae finis ante noctem fuit.

沃尔斯奇人分兵两路,一边阻击执政官和军团,另一边在另一条战线上逼迫坦帕尼乌斯和骑兵们;骑兵们多次尝试突围与自己人会合未果,便占领了一座丘陵,排成圆阵进行自卫,绝不让敌人轻易得逞;战斗直到深夜才宣告结束。

§4.39.5

​consul quoque nusquam remisso certamine, dum quicquam superfuit lucis, hostem tenuit. nox incertos diremit; ​tantusque ab inprudentia eventus4 utraque castra tenuit pavor, ut relictis sauciis et magna parte inpedimentorum ambo pro victis exercitus se in montes proximos reciperent.

执政官也绝不放松战斗,只要还有一丝光亮,他就牢牢拖住敌人。夜幕使胜负未分的双方分开了;而由于对战况不明产生了极大的恐慌,席卷了两个阵营,以至于两个军团仿佛战败者一般,丢下伤员和大部分行李,各自撤退到了附近的深山中。

§4.39.7

​tumulus tamen circumsessus ultra mediam noctem est. quo cum circumsedentibus nuntiatum esset castra deserta esse, victos rati suos et ipsi, qua quemque in tenebris pavor tulit, fugerunt. Tempanius metu insidiarum suos ad lucem tenuit.

然而,那座丘陵一直被包围到午夜过后。当包围者得知他们自己的营地已被废弃时,他们也以为自己人战败了,便在黑暗中任凭恐慌驱使,各自逃散。坦帕尼乌斯害怕有埋伏,让部下坚守到天亮。

§4.39.8

​degressus deinde ipse cum paucis speculatum cum ab sauciis hostibus sciscitando comperisset castra Volscorum deserta esse, laetus ab tumulo suos devocat et in castra Romana penetrat.

随后他亲自带着几个人下山侦察,通过向敌方的伤员询问,得知沃尔斯奇人的营地已空无一人,便高兴地把部下从丘陵上召下,进入了罗马营地。

§4.39.9

​ubi cum vasta desertaque omnia atque eandem, quam apud hostes, foeditatem invenisset, priusquam Volscos cognitus error reduceret, quibus poterat sauciis ductis secum5 ignarus, quam regionem consul petisset, ad urbem proximis itineribus pergit.

在发现那里同样一片荒凉、空无一人,并目睹了与敌军营地相同的凄惨景象后,在沃尔斯奇人发现错误返回之前,他带上所有能带走的伤员,在不知执政官前往何处的情况下,沿着最近的路线向罗马城进发。

语法注5 条
  1. 4.39.1sustinerentur

    sustineo(抵挡、阻挡)的被动语态第三人称复数未完成过去时虚拟式。主语是坦帕尼乌斯的骑兵队(parmati)。意为“当他们在任何地方都无法被(敌人)阻挡时”,即他们的冲锋势不可挡。

  2. 4.39.2posse

    历史不定式,用以代替直陈式 poterant。主语是 interclusi equites。

  3. 4.39.3quod tegumen modo omnis exercitus fuerat

    关系代词 quod 在性、数上与其表语名词 tegumen(中性,“防壁、护盾”)一致,而不是与其真正的先行词(坦帕尼乌斯的骑兵队)一致。

  4. 4.39.6ab inprudentia eventus

    表示原因的前置词短语。eventus 是属格,修饰 inprudentia(无知、未预料到)。意为“由于对结果的无知”,指出因夜色无法查明战局是导致两军恐慌的原因。

  5. 4.39.9quibus poterat sauciis ductis secum

    关系代词的同化(attraction),关系代词 quibus 将先行词 sauciis 吸引进关系子句中。整句形成夺格绝对结构,等同于 ductis secum iis sauciis quos poterat [ducere](带上他所能带走的那些伤员)。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:4.39.1-4.39.9