← 李维

自建城以来史

§4.38.1-4.38.5

坦帕尼乌斯率骑兵下马突击挽救战局

为了拯救败退的罗马军队,骑兵十人队长坦帕尼乌斯鼓动骑兵们下马战斗,并亲自率领冲锋,成功重建了各处陷入苦战的战线。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§4.38.1

​iam omnibus locis ceditur1 nequiquam Sempronio consule obiurgante atque hortante. nihil nec imperium nec maiestas valebat; ​dataque mox terga hostibus forent, ni Sex. Tempanius, decurio equitum, labante iam re praesenti animo subvenisset.2 qui cum magna voce exclamasset, ut equites, qui salvam rem publicam vellent esse, ​ex equis desilirent, omnium turmarum equitibus velut ad consulis imperium motis “nisi haec” inquit “parmata cohors sistit impetum hostium, actum de imperio est. sequimini pro vexillo cuspidem meam; ostendite Romanis Volscisque neque equitibus vobis ullos equites nec peditibus esse pedites pares.”3 cum clamore conprobata adhortatio esset, ​vadit alte cuspidem gerens. quacumque incedunt, vi viam faciunt; eo se inferunt obiectis parmis, ubi suorum plurimum laborem vident.

此时在所有地方罗马军都在败退,尽管执政官塞姆普罗尼乌斯徒劳地责备并鼓励他们。无论是命令权还是威严都毫无效果;而且,若非骑兵十人队长塞克斯图斯·坦帕尼乌斯在局势已然动摇之际,以临机之智前来救援,他们很快就会向敌人转背逃跑。他大声高呼,让那些希望国家平安的骑兵们从马上跳下来,所有骑兵队的骑兵们仿佛受到执政官本人的命令一般被动员起来,他说道:“除非这支手持轻盾的步兵队能挡住敌人的冲锋,否则罗马的霸权就完了。跟在我的枪尖后面,把它当作你们的军旗;向罗马人和沃尔斯奇人证明,在骑兵中没有骑兵能与你们匹敌,在步兵中也没有步兵能与你们并肩。”当他的鼓舞在呐喊声中得到赞同后,他高擎着枪尖前进。不论他们走到哪里,都用力量开辟道路;他们挺起盾牌,冲向自己人最显吃力的地方。

§4.38.5

​restituitur omnibus locis pugna, in quae eos impetus tulit; nec dubium erat, quin, si tam pauci simul obire omnia possent, terga daturi hostes fuerint.4

在他们的冲锋所及的每个地方,战斗都得以重建;毫无疑问,如果这区区少数人能同时应付所有地方,敌人早就转背逃跑了。

语法注4 条
  1. 4.38.1ceditur

    不及物动词 cedere 的被动语态第三人称单数,作无人称句使用(意为“败退正在发生”)。此结构在不指明具体主语的情况下,描绘了战线整体崩溃的态势。

  2. 4.38.2dataque mox terga hostibus forent, ni... subvenisset

    过去非真实条件句。主句中的 forent 代替了 essent,因此 data forent 相当于过去完成时被动虚拟语气(data essent)。ni 等同于 nisi。表示与过去事实(即得到了救援)相反的假设。

  3. 4.38.3neque equitibus vobis ullos equites nec peditibus esse pedites pares

    间接引语中的“对格+不定式”结构。vobis 是表示关系的与格(对于你们而言),而 equitibus 和 peditibus 分别作为同位语修饰它(“作为骑兵的你们/作为步兵的你们”)。ullos equites 和 pedites 是不定式 esse 的主语对格,pares 为表语形容词。

  4. 4.38.5terga daturi hostes fuerint

    由 nec dubium erat quin(毫无疑问……)引导的从句。对应于条件从句 si possent(未完成过去虚拟语气)的虚拟条件句主句,在 quin 从句中采用了主动迂回式结构:主动将来分词(daturi)+ esse的完成时虚拟语气(fuerint)。这是当过去非真实条件句的主句置于需要虚拟语气的从句中时的标准语法规则。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:4.38.1-4.38.5