- 底本
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:4.19.1-4.19.8
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-30
军事护民官科苏斯在单挑中斩杀敌王托鲁姆尼乌斯,导致敌军全面溃败;同时,法比乌斯通过奇袭成功击退了进攻罗马营地的敌军。
erat tum inter equites tribunus militum A. Cornelius Cossus, eximia pulchritudine corporis, animo ac viribus par1 memorque generis, quod amplissimum acceptum maius auctiusque reliquit posteris. is cum ad impetum Tolumni,2 quacumque se intendisset, trepidantes Romanas videret turmas insignemque eum regio habitu volitantem tota acie cognosset, “hicine est” inquit “ruptor foederis humani violatorque gentium iuris? iam ego hanc mactatam victimam, si modo sancti quicquam in terris esse dii volunt, legatorum manibus dabo.”3
当时,骑兵中有一位军事护民官A. 柯内留斯·科苏斯,他身体极其优美,在精神和力量上亦不遑多让,且不忘自己的家族——他继承了这一极其显赫的门第,并使其更加伟大和昌盛地留给后代。当他看到罗马骑兵队在托鲁姆尼乌斯的冲击下——无论他指向何处——都产生动摇,且认出那穿着显眼王室装束在整个战线穿梭的人正是他时,说道:“这就是破坏人类盟约、践踏万民法之人吗?现在,只要诸神还希望人间存留任何神圣之物,我就要将这具被宰杀的牺牲,献祭给使节们的亡灵。”
calcaribus subditis infesta cuspide in unum fertur hostem; quem cum ictum equo deiecisset, confestim et ipse hasta innixus se in pedes excepit.4
他策马扬鞭,手持长枪直指那唯一的敌人;一击将对方刺落马下后,他自己也随即凭借长枪支撑,跃身落地。
adsurgentem ibi regem umbone resupinat repetitumque saepius cuspide ad terram adfixit. tum exsangui detracta spolia, caputque abscisum victor spiculo gerens terrore caesi regis hostes perfudit. ita equitum quoque fusa acies, quae una fecerat anceps certamen.
当国王正企图站起来时,他用盾牌的凸部将其推仰过去,并用长枪反复刺戳,将他钉在地上。接着,胜利者从失去生命的尸体上剥下战利品,用长枪挑着砍下的头颅,使敌人因国王被杀而陷入极度恐慌。就这样,那唯一曾使战斗胜负难料的骑兵战线也随之瓦解了。
dictator legionibus fugatis instat et ad castra conpulsos caedit. Fidenatium plurimi locorum notitia effugere in montes. Cossus Tiberim cum equitatu transvectus ex agro Veientano ingentem detulit praedam ad urbem. inter proelium et ad castra Romana pugnatum est adversus partem copiarum ab Tolumnio, ut ante dictum est, ad castra missam.
独裁官紧追溃败的步兵军团,并在将他们驱入营地后进行歼灭。大多数斐迪奈人因熟悉地形而逃入山中。科苏斯率骑兵渡过台伯河,从维伊人的领土将巨额战利品带回罗马城。在战斗进行期间,在罗马阵营也发生了一场战斗,对手正是前文所提由托鲁姆尼乌斯派遣至该营地的一部分部队。
Fabius Vibulanus corona primum vallum defendit; intentos deinde hostes in vallum egressus dextra principali5 cum triariis repente invadit. quo pavore iniecto caedes minor, quia pauciores erant, fuga non minus trepida quam in acie fuit.
法比乌斯·维布拉努斯起初部署圆阵守卫土垒;随后,他趁敌人专注于攻打土垒之际,率领后备兵从右侧主门冲出,出其不意地袭击了敌人。随着恐慌蔓延,由于人数较少,杀戮的规模虽小,但敌人的溃逃也同样像主力战场上那样惊慌失措。
- 4.19.1animo ac viribus par
形容词 par(等同的)呼应前文的 eximia pulchritudine(卓越的身体美),而 animo ac viribus(在精神和力量上)是限定夺格(ablative of specification),表示他的精神和力量与外表同样出众。
- 4.19.1is cum ad impetum Tolumni
主句主语 is(科苏斯)与 §4.19.2 中的动词 inquit(说道)相连,中间插入了时间副词从句(由 cum 引导的 videret 和 cognosset)以及泛指关系从句(quacumque se intendisset)。
- 4.19.3legatorum manibus dabo
manibus 是 manes(死者亡灵)的与格。此句意为将王作为牺牲献祭给被杀害的罗马使节们的亡灵,表达复仇之誓。
- 4.19.4se in pedes excepit
字面意思是“用脚接住自己”,是表示从马上跃下并安全着地的习惯表达。
- 4.19.8dextra principali
省略了名词 porta(门)。此处指罗马营地中的“右侧主门”。
