- 底本
- Titi Livi ab urbe condita libri editionem priman, Pars I-IV, Libri I-XL. Editio Stereotypica. Weissenborn, Wilhelm; Mueller, Moritz, editors. Leipzig: Teubner, 1884-1911.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:38.16.1-38.16.15
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-11-10
本章节记述了高卢人进入小亚细亚(加拉太)的历史背景,他们将该地区划分为三个部族的势力和纳贡范围,以及尽管受到阿塔路斯国王的抵抗,他们的势力仍一直维持到罗马人介入前的过程。
Galli, magna hominum vis, seu inopia agri seu praedae spe, nullam gentem, per quas ituri essent,1 parem armis rati, Brenno duce in Dardanos pervenerunt. ibi seditio orta est; ad viginti milia hominum cum Lonorio ac Lutario regulis secessione facta a Brenno in Thraeciam iter avertunt.
盖尔人(即高卢人),人数众多,或因土地匮乏,或因觊觎掠夺,认为在他们将要经过的各个民族中,没有人在武力上是他们的对手,便在布伦努斯的率领下抵达了达尔达尼亚人的领地。在那里发生了叛乱;约有两万人在小王洛诺里乌斯和鲁塔里乌斯的带领下脱离了布伦努斯,折向色雷斯进军。
ubi cum resistentibus pugnando, pacem petentibus stipendium imponendo Byzantium cum pervenissent, aliquamdiu oram Propontidis, vectigalis habendo2 regionis eius urbes, obtinuerunt. cupido inde eos in Asiam transeundi, audientis ex propinquo, quanta ubertas eius terrae esset, cepit; et Lysimachia fraude capta Chersonesoque omni armis possessa ad Hellespontum descenderunt.
在那里,他们通过与抵抗者交战、向求和者强征贡赋,抵达了比赞提乌斯。此后他们统治了普罗波恩蒂斯沿岸一带,使该地区的城市成为附庸。随后,因在近处听说那片土地是何等肥沃,他们产生渡海前往亚洲的强烈愿望;在通过欺诈占领了律西马基亚并用武力夺取了整个赫尔松内索斯之后,他们下到了赫勒斯滂。
ibi vero exiguo divisam freto cernentibus Asiam3 multo magis animi ad transeundum accensi; nuntiosque ad Antipatrum praefectum eius orae de transitu mittebant. quae res cum lentius spe ipsorum traheretur, alia rursus nova inter regulos seditio orta est. Lonorius retro, unde venerat, cum maiore parte hominum repetit Byzantium; Lutarius Macedonibus per speciem legationis ab Antipatro ad speculandum missis duas tectas naves et tris lembos adimit. iis alios atque alios dies noctesque travehendo intra paucos dies omnis copias traicit.
当他们亲眼看到仅被一条狭窄海峡所隔开的亚洲时,渡海的意愿便更加热烈地燃烧起来;他们不断向该沿岸的民政官安提帕特派去使者商讨渡海之事。然而,由于事情进展得比他们预期的要慢,小王们之间再次爆发了新的内讧。洛诺里乌斯带领大部分人返回了他们来时的比赞提乌斯;鲁塔里乌斯则从安提帕特派来打着使团幌子进行侦察的马其顿人那里强夺了两艘有甲板的船只和三艘快速小船。通过日夜不停地运送一波又一波的人,他在几天之内便将所有军队运送过海。
haud ita multo post Lonorius adiuvante Nicomede Bithyniae rege a Byzantio transmisit.
此后不久,洛诺里乌斯在比提尼亚国王尼科梅德斯的协助下也从比赞提乌斯渡了过去。
coeunt deinde in unum rursus Galli et auxilia Nicomedi dant adversus Ziboetam, tenentem partem Bithyniae, gerenti bellum.
随后高卢人重新合兵一处,协助尼科梅德斯对抗占领了比提尼亚一部分并正在进行战争的齐博伊塔斯。
atque eorum maxime opera devictus Ziboeta est, Bithyniaque omnis in dicionem Nicomedis concessit. profecti ex Bithynia in Asiam processerunt. non plus ex viginti milibus hominum quam decem armata erant.
主要在他们的协助下,齐博伊塔斯被击败,整个比提尼亚归入尼科梅德斯的统治。他们从比提尼亚出发,向亚洲腹地进军。在两万人口中,武装人员不超过一万。
tamen tantum terroris omnibus quae cis Taurum incolunt gentibus iniecerunt, ut quas adissent quasque non adissent, pariter ultimae propinquis,4 imperio parerent.
然而,他们给托罗斯山脉以西的所有居住民族带来了极大的恐慌,以至于无论他们是否造访过,最遥远的民族都和近邻一样顺从他们的统治。
postremo cum tres essent gentes, Tolostobogii Trocmi Tectosages, in tris partis, qua cuique populorum suorum vectigalis Asia esset,5 diviserunt. Trocmis Hellesponti ora data; Tolostobogii Aeolida atque Ioniam, Tectosages mediterranea Asiae sortiti sunt. et stipendium tota cis Taurum Asia exigebant, sedem autem ipsi sibi circa Halyn flumen cepere. tantusque terror eorum nominis erat, multitudine etiam magna subole aucta, ut Syriae quoque ad postremum reges stipendium dare non abnuerent.
最后,由于他们分为三个部族:托洛斯托博吉人、托罗克米人和泰克托萨格斯人,他们便将亚洲划分为三部分,以便决定各个部族应当对亚洲的哪一部分征收贡赋。托罗克米人分得了赫勒斯滂沿岸;托洛斯托博吉人抽签分得了埃奥利斯和伊奥尼亚,泰克托萨格斯人则分得了亚洲内陆。他们向托罗斯山脉以西的整个亚洲强征贡赋,而他们自己则在哈律斯河周围定居下来。他们的名声所带来的恐惧是如此巨大,加之子孙繁衍、人口众多,以至于最后连叙利亚的国王们也不拒绝向他们缴纳贡赋。
primus Asiam incolentium abnuit Attalus, pater regis Eumenis; audacique incepto praeter opinionem omnium adfuit fortuna, et signis collatis superior fuit. non tamen ita infregit animos eorum, ut absisterent imperio; eaedem opes usque ad bellum Antiochi cum Romanis manserunt. tum quoque, pulso Antiocho, magnam spem habuerunt, quia procul mari incolerent, Romanum exercitum ad se non perventurum.
亚洲居民中第一个拒绝缴纳的是国王欧墨尼斯的父亲阿塔路斯;在这场出乎所有人意料的大胆尝试中,命运眷顾了他,他在会战中赢得了胜利。然而,这并没有彻底摧毁他们的斗志以至于放弃统治;同样的势力一直维持到安条克与罗马人的战争。即便在当时,安条克被击败后,他们仍抱有很大的期望,认为自己居住在远离大海的地方,罗马军队不会到达他们那里。
- 38.16.1per quas ituri essent
关系代名词 quas 采用阴性复数宾格,它并非与单数阴性名词的先行词 gentem 保持语法一致,而是与语义上的复数(“诸民族”)保持一致(即依意一致,ad intellectum)。虚拟语气 ituri essent 表示从过去立足点来看的未来意图或计划。
- 38.16.3vectigalis habendo
vectigalis 是形容词 vectigalis, -e 的复数宾格形式(保留了古风的 -is 代替 -es),修饰 urbes。habendo 是动名词的夺格,此处将 habere 用作双宾语构式(“通过使这些城市保持为附庸”)。
- 38.16.5cernentibus Asiam
现在分词的与格复数。它作为主句主语 animi 的“所有与格”(或关系与格)发挥作用,意为“(当他们)目睹亚洲时,他们的内心……”。
- 38.16.10pariter ultimae propinquis
主格复数形容词 ultimae(最遥远的人们)与与格复数 propinquis(近邻们)进行对比。这是 pariter ac(与……同样)关联句式的变体,由于 parere 支配与格,因此结构上表示“最遥远的人们(也像)对近邻一样(顺从)”。
- 38.16.11qua cuique populorum suorum vectigalis Asia esset
间接疑问句。qua 是表示“在哪个部分”的关系副词。vectigalis 是修饰 Asia 的形容词,与与格 cuique(对他们部族的“每一个”)相结合,表示“亚洲的哪一部分应当成为他们各个部族的纳贡区”。
