← 李维

自建城以来史

§35.6.1-35.6.10

关于召回执政官主持民会的元老院争论

两位执政官送来信件,身在皮萨的米努基乌斯因利古里亚局势动荡,请求让已基本结束战斗的科尔内利乌斯回罗马主持民会。元老院派遣使者交涉后,科尔内利乌斯同意返回,但因副将克劳狄乌斯的私信指责执政官指挥不力,元老院内部对其战功展开了激烈争论。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§35.6.1

​eodem fere tempore duorum consulum litterae allatae sunt, L. Corneli de proelio ad Mutinam cum Bois facto et Q. Minuci a Pisis:

几乎在同一时间,送来了两位执政官的来信:卢基乌斯·科尔内利乌斯关于在穆蒂纳与波伊人交战的信,以及昆图斯·米努基乌斯从皮萨寄来的信。

§35.6.2

​comitia suae sortis esse; ceterum adeo suspensa omnia in Liguribus se habere, ut abscedi inde sine pernicie sociorum et damno rei publicae non posset.1

(米努基乌斯写道)主持民会是他的职责;然而利古里亚人那里的局势极其动荡不安,若无同盟军的毁灭和国家的损失,他就无法自彼处撤离。

§35.6.3

​si ita videretur patribus, mitterent ad collegam, ut is, qui profligatum bellum haberet,2 ad comitia Romam rediret; ​si id facere gravaretur, quod non suae sortis id negotium esset, se quidem facturum, quodcumque senatus censuisset; sed etiam atque etiam viderent, ne magis e re publica esset interregnum iniri, quam ab se in eo statu relinqui provinciam.3

如果元老院议员们认为可行,他们应该派人去他的同僚那里,让那个手中战争已基本平定的人返回罗马主持民会;如果对方因这并非其职责范围内的事务而拒绝这样做,那么他自己一定会遵照元老院的一切决议行事;但他们应当再三权衡,空位期的开始是否比他在那种局势下放弃行省更符合国家利益。

§35.6.5

​senatus C. Scribonio negotium dedit, ut duos legatos ex ordine senatorio mitteret ad L. Cornelium consulem, ​qui litteras collegae ad senatum missas deferrent ad eum et nuntiarent senatum, ni is ad magistratus subrogandos Romam veniret, potius quam Q. Minucium a bello integro avocaret, interregnum iniri passurum.

元老院授权盖乌斯·斯克里博尼乌斯,从元老阶级中派遣两位使者去见执政官卢基乌斯·科尔内利乌斯,由他们将同僚送呈元老院的信件带给他,并传达说:如果他不亲自来罗马主持推选接任官员,元老院宁可让空位期开始,也不愿把昆图斯·米努基乌斯从那场尚未完结的战争中召回。

§35.6.7

​missi legati renuntiarunt L. Cornelium ad magistratus subrogandos Romam venturum.

派出的使者返回汇报说,卢基乌斯·科尔内利乌斯将前往罗马主持推选接任官员。

§35.6.8

​de litteris L. Corneli, quas scripserat secundum proelium cum Bois factum, disceptatio in senatu fuit, ​quia privatim plerisque senatoribus legatus M. Claudius scripserat fortunae populi Romani et militum virtuti gratiam habendam, quod res bene gesta esset; consulis opera4 et militum aliquantum amissum et hostium exercitum, cuius delendi oblata fortuna fuerit, elapsum:

关于卢基乌斯·科尔内利乌斯在与波伊人交战后写的信,在元老院引起了争论,因为副将马尔库斯·克劳狄乌斯私下给大多数元老院议员写信说,战事进展顺利,应当归功于罗马人民的运气和士兵的英勇;但由于执政官的处置,不仅损失了相当数量的士兵,而且本有机会将其歼灭的敌军也逃脱了。

§35.6.10

​milites eo plures perisse, quod tardius ex subsidiis, qui laborantibus opem ferrent, successissent; hostes e manibus emissos, quod equitibus legionariis et tardius datum signum esset et persequi fugientes non licuisset.

他指出,士兵死伤更重的原因,在于本该为陷入苦战的人提供援助的预备队顶上去得太晚;而敌人之所以从手中溜走,是因为给军团骑兵下达信号太晚,并且不被允许追击溃逃的敌人。

语法注4 条
  1. 35.6.2abscedi ... non posset

    不及物动词 abscedere(撤退)的第三人称单数被动形式,构成无人称被动句,意为“(任何人)均无法自彼处撤退”。

  2. 35.6.3qui profligatum bellum haberet

    profligatum 是 profligare(基本平定、使接近尾声)的完成时被动分词,与 haberet 连用,表示一种已完成的状态,即“手中握有一场已基本结束的战争”。

  3. 35.6.4ne magis e re publica esset interregnum iniri, quam ab se in eo statu relinqui provinciam

    由 viderent(应当考量)所引导的 ne 从句(表示顾虑或审慎)。e re publica 是一个习语,意为“符合国家利益”;magis ... quam 对比了两个作主语的不定式短语:interregnum iniri(进入空位期)与 provinciam relinqui(放弃行省)。

  4. 35.6.9consulis opera

    opera 是阴性名词 opera(尽力、经手、作为)的夺格,表示原因或手段。在这一带有指责意味的语境中,它被用作贬义或反讽,意为“由于执政官的过失/不当处置”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:35.6.1-35.6.10