← 李维

自建城以来史

§33.32.1-33.32.10

伊斯特米亚竞技会上的希腊自由宣言

在伊斯特米亚竞技会上,正当群众焦虑地等待罗马对希腊命运的裁决时,布告官宣告了此前受菲利普统治的各城邦获得自由与免税。起初人们不敢置信,但在布告再次确认后,全场爆发了巨大的欢呼与喜悦。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§33.32.1

​Isthmiorum statum ludicrum1 aderat, semper quidem et alias frequens cum propter spectaculi studium insitum genti, quo certamina omnis generis artium viriumque et pernicitatis visuntur, ​tum quia propter opportunitatem loci, per duo diversa maria omnium rerum usus ministrantis2 humano generi, concilium Asiae Graeciaeque is mercatus erat;

伊斯特米亚的定期竞技会临近了。这一盛会向来在其他时候也极为热闹,一方面是因为该民族天生对观赏竞技充满热情,在那里可以观看各种技巧、力量和速度的角逐,另一方面也是因为地理位置的便利,它通过两片不同的海洋向人类提供各种物资的便利,使得那个集市成为了亚洲和希腊的交汇地。

§33.32.3

​tum vero3 non ad solitos modo usus undique convenerant, sed expectatione erecti, qui deinde status futurus Graeciae, quae sua fortuna esset; alii alia non taciti solum opinabantur sed sermonibus etiam ferebant Romanos facturos; vix cuiquam persuadebatur Graecia omni cessuros.

然而,这一次人们从四面八方聚集而来,不仅是为了往常的事务,更是怀着极大的期盼,想要知道此后希腊的局势以及他们自己的命运将会如何;人们不仅在心中默默推测,还在谈话中纷纷传播罗马人将会采取的行动;几乎没有人相信罗马人会从整个希腊撤军。

§33.32.4

​ad spectaculum consederant, et praeco cum tubicine, ut mos est, in mediam aream, unde sollemni carmine ludicrum indici solet, processit et tuba silentio facto ita pronuntiat:

他们已在观众席上就座,而布告官在喇叭手的陪同下,按照惯例走向竞技场中央(通常在那里以庄严的词句宣布竞技会开始),在用喇叭示意肃静之后,他如此宣告:

§33.32.5

“senatus Romanus et T. Quinctius imperator Philippo rege Macedonibusque devictis liberos, inmunes, suis legibus esse iubet Corinthios, Phocenses, Locrensesque omnis et insulam Euboeam et Magnetas, Thessalos, Perrhaebos, Achaeos Phthiotas.”

“罗马元老院与统帅提图斯·昆克提乌斯,在击败菲利普国王及马其顿人后,命令科林斯人、福基斯人、所有的洛克里斯人,以及优卑亚岛、麦格尼西亚人、塞萨利亚人、佩赖比亚人、弗提奥提斯的阿开亚人,获得自由、免除贡税并依其自身法律生活。”

§33.32.6

​percensuerat omnis gentis, quae sub dicione Philippi regis fuerant. audita voce praeconis maius gaudium fuit, quam quod universum homines acciperent.4

他已列举了所有曾处于菲利普国王统治下的民族。听到布告官的声音,人们产生的喜悦之大,甚至超出了人类整体所能立即领会的程度。

§33.32.7

​vix satis credere se quisque audisse, et alii alios intueri5 mirabundi velut ad somni vanam speciem; quod ad quemque pertinebat, suarum aurium fidei minimum credentes, proximos interrogabant.

每个人都几乎不敢相信自己听到了什么,他们惊奇地面面相觑,仿佛看着梦境中虚无的幻象;对于关系到每个人自身的事情,他们最不信任自己耳朵的可靠性,纷纷向身边的人询问。

§33.32.8

​revocatus praeco, cum unusquisque non audire modo sed videre libertatis suae nuntium averet, iterum pronuntiavit eadem.

布告官被召回,因为每一个人不仅渴望听到,而且渴望亲眼看到宣布他们自由的使者;他再次宣告了同样的话。

§33.32.9

​tum ab certo iam gaudio tantus cum clamore plausus est ortus totiensque repetitus, ut facile appareret nihil omnium bonorum multitudini gratius quam libertatem esse.

此时,出于这已确凿无疑的喜悦,爆发出了伴随着呼喊的巨大掌声,并一次又一次地重复,以至于很容易看出,在所有美好事物中,没有什么比自由更令大众喜悦的了。

§33.32.10

​ludicrum deinde ita raptim peractum est, ut nullius nec animi nec oculi spectaculo intenti essent; adeo unum gaudium praeoccupaverat omnium aliarum sensum voluptatium.

随后竞技会以如此仓促的方式进行,以至于没有任何人的心神和目光关注于表演;仅仅这一种喜悦就已经完全占据了他们对其他所有娱乐的感官。

语法注5 条
  1. 33.32.1statum ludicrum

    statum 是形容词 status, -a, -um(固定的、定期的)的中性单数主格,修饰作为 aderat 主语的中性名词 ludicrum(竞技会、表演),而非宾格。

  2. 33.32.2ministrantis

    现在分词 ministrantis(单数属格)修饰 loci(地方的)。其宾语是 omnium rerum usus(一切物资的便利/利用)。

  3. 33.32.1cum ... tum ... tum vero

    此处使用了相关结构 cum... tum... tum vero...:“一方面因为……(名词短语),另一方面因为……(原因从句),但在此刻尤其因为……”。这一结构将人们聚集的常规原因与当时的特殊背景进行了层层对比。

  4. 33.32.6maius gaudium fuit, quam quod universum homines acciperent

    “quam quod... acciperent” 是接在比较级 “maius” 后的关系从句,意为“超出了人类整体上(或一次性)所能接受/领会的程度”。虚拟语气 “acciperent” 表示特征或结果。

  5. 33.32.7credere ... intueri

    credere 和 intueri 是历史不定式,其功能相当于未完成过去时直陈叙述(credebant, intuebantur)。它们的主语分别是 quisque 和 alii。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:33.32.1-33.32.10