← 李维

自建城以来史

§31.21.1-31.21.18

富里乌斯在克雷莫纳战役中的胜利

法务官卢基乌斯·富里乌斯与围攻克雷莫纳的高卢人交战,通过巧妙地扩展两翼并突破敌军中路,率领罗马军队取得了重大胜利。此役中大量高卢人及迦太基将领哈米尔卡阵亡,普拉肯提亚的俘虏重获自由。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
§31.21.1

​iam exercitus consularis ab Arretio Ariminum transductus erat et quinque milia socium Latini nominis ex Gallia in Etruriam transierant.

执政官的军队此时已经从阿雷提乌姆转移到阿里米努姆,来自拉丁同盟的五千名同盟兵也已从高卢进入埃特鲁里亚。

§31.21.2

​itaque L. Furius, magnis itineribus ab Arimino adversus Gallos Cremonam etiam tum obsidentes profectus, castra mille quingentorum passuum intervallo ab hoste posuit.

因此,卢基乌斯·富里乌斯从阿里米努姆出发,强行军去迎击当时仍在围攻克雷莫纳的高卢人,在距离敌人一千五百步的地方安营扎寨。

§31.21.3

​occasio egregie rei gerendae fuit, si protinus de via ad castra oppugnanda duxisset;1 ​palati passim vagabantur per agros nullo satis firmo relicto praesidio. lassitudini militum timuit,2 quod raptim ductum agmen erat.

如果他行军一结束就直接率军去进攻敌营,那将是一个取得辉煌战果的极好机会;因为敌人当时没有留下足够强固的守备队,正四处散落散布在田野间。然而他担心士兵们身体疲惫,因为部队是一直在急速行军。

§31.21.5

​Galli clamore suorum ex agris revocati omissa praeda, quae in manibus erat, castra repetivere. postero die in aciem progressi; ​nec Romanus moram pugnandi fecit. sed vix spatium instruendi fuit; ​eo cursu hostes in proelium venerunt. dextra ala3 — in alas divisum socialem exercitum habebat — in prima acie locata est, in subsidiis duae Romanae legiones.

高卢人被同伴的呼喊声从田野中召回,放弃了到手的战利品,退回营地。第二天,他们列阵前进;罗马人也没有拖延战斗。但几乎没有时间来布置阵形;敌人以极快的速度冲入战场。右翼——他将同盟军分为两个“翼”来指挥——被部署在最前线,两个罗马军团作为预备队。

§31.21.8

​M. Furius dextrae alae, legionibus M. Caecilius, equitibus L. Valerius Flaccus — legati omnes erant — praepositi. praetor secum duos legatos, ​C. Laetorium et P. Titinium, habebat, cum quibus circumspicere et obire ad omnis hostium subitos conatus posset.

马尔库斯·富里乌斯被指派指挥右翼,马尔库斯·凯基利乌斯指挥军团,卢基乌斯·瓦莱里乌斯·弗拉库斯指挥骑兵——他们全都是副官。法务官随身带着两名副官,即盖乌斯·莱托里乌斯和普布利乌斯·蒂蒂尼乌斯,以便同他们一起观察四周并应对敌人的任何突然行动。

§31.21.10

​primo Galli omni multitudine in unum locum conixi obruere atque obterere sese dextram alam, quae prima erat, sperarunt posse.4

起初,高卢人集中全部兵力于一处全力突击,希望能够压倒并摧毁处于最前线的右翼。

§31.21.11

​ubi id parum procedebat, circuire a cornibus et amplecti hostium aciem, quod multitudine adversus paucos facile videbatur, conati sunt.

当这一尝试进展不顺时,他们试图从两翼合围并包抄敌人的战线,在他们看来,以多击少这本该是很容易的。

§31.21.12

​id ubi vidit praetor, ut et ipse dilataret aciem, duas legiones ex subsidiis dextra laevaque alae,5 quae in prima acie pugnabat, circumdat aedemque Diiovi vovit, si eo die hostis fudisset.

法务官见此情形,为了也拉长自己的战线,便将预备队中的两个军团部署在正在最前线战斗的右翼的左右两侧,并许愿如果当天能击溃敌人,就为迪奥维斯神献祭一座神庙。

§31.21.13

​L. Valerio imperat, ut parte una duarum legionum equites, altera sociorum equitatum in cornua hostium emittat nec circuire eos aciem patiatur; ​simul et ipse, ut extenuatam mediam diductis cornibus aciem Gallorum vidit, signa inferre confertos milites et perrumpere ordines iubet.

他命令卢基乌斯·瓦莱里乌斯在一侧派出两个军团的骑兵,在另一侧派出同盟军的骑兵,直插敌人的两翼,绝不容许他们包围罗马战线;与此同时,他自己一看到高卢人因为拉开两翼而变得薄弱的中路,就命令士兵们紧密集结,发起冲锋并突破敌阵。

§31.21.15

​et cornua ab equitibus et medii a pedite pulsi. ac repente, cum in omni parte caede ingenti sternerentur, Galli terga verterunt fugaque effusa repetunt castra.

敌人的两翼被骑兵击退,中路被步兵攻破。突然间,由于各处都在发生惨烈的大屠杀,高卢人转身退却,四散奔回营地。

§31.21.16

​fugientes persecutus eques; mox et legiones insecutae in castra impetum fecerunt.

骑兵在后追击逃兵;不久,军团也紧随其后对敌营发起了猛攻。

§31.21.17

​minus sex milia hominum inde effugerunt; caesa aut capta supra quinque et triginta milia cum signis militaribus septuaginta, carpentis Gallicis multa praeda oneratis plus ducentis.

最终只有不到六千人从那里逃脱;三万五千多人被杀或被俘,缴获军旗七十面,装满丰厚战利品的高卢二轮马车两百多辆。

§31.21.18

​Hamilcar, dux Poenus, eo proelio cecidit et tres imperatores nobiles Gallorum. Placentini captivi, ad duo milia liberorum capitum, redditi colonis.

迦太基将领哈米尔卡在此役中阵亡,另有三名高卢人的贵族指挥官战死。约两千名自由民身份的普拉肯提亚俘虏被归还给殖民者。

语法注5 条
  1. 31.21.3si protinus de via ad castra oppugnanda duxisset

    动词 duxisset 以不及物方式(或省略了宾语 exercitum)使用,意为“行军”或“带兵”。此外,归结从句中使用了直陈式完成时(fuit),这种在虚拟条件句中使用直陈式的用法强调了“机会确实存在”这一事实。

  2. 31.21.4lassitudini militum timuit

    动词 timere 通常带宾格表示所惧怕的对象,但在此处与与格(lassitudini)连用,表示“为……担忧”或“替……悬心”。

  3. 31.21.7dextra ala

    罗马同盟军(socialis exercitus)被编成称为“翼”(alae)的单位进行部署。与之相对,罗马公民兵则构成“军团”(legiones),在此战中作为预备队(subsidiis)留守后方。

  4. 31.21.10sese dextram alam, quae prima erat, sperarunt posse

    代词 sese 是不定式句子的主格宾格(指代主句主语高卢人的反身代词),而 dextram alam 是不定式 obruere 和 obterere 的直接宾语。由于 sese 被置于 sperarunt 之前,且插入了关系从句,句法结构显得较为复杂。

  5. 31.21.12dextra laevaque alae

    名词 alae 为与格(或属格),而 dextra laevaque 起到表示地点“在……左右两侧”的副词性作用。它描述了将两个军团(duas legiones)部署在最前线作战的两翼(alae)之左右两侧(circumdat)的情景。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-25 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:31.21.1-31.21.18